Hoe blijft een bouwwerk staan?
Hoe blijft een bouwwerk staan?
Open aan de hand van herkenbare afbeeldingen van hoge bouwwerken. Sluit aan bij de voorkennis over huizen, fundering en bouwmaterialen.
Leerdoel:
Ik kan benoemen welke verbindingen een bouwwerk stevig maken.
Deze vraag koppel ik aan het einde van de les ook terug
Deze slide heeft geen instructies
Wat weten we nog?
Hoe kan dit gebouw blijven staan?
Deze slide heeft geen instructies
Waar denk jij aan bij stevig bouwen?
Gebruik de woorden uit de cloud om voorkennis op te halen, zoals brug, toren, hout, breed, sterk of niet omvallen.
Wat is een constructie?
Een constructie is een bouwwerk van onderdelen samen.
Denk aan:
een huis
een brug
een toren
een schommel
Tafel
Stoel / hebben we in de klas nog constructies?
Houd het eenvoudig: onderdelen samen maken één stevig geheel. Koppel aan dingen die leerlingen buiten of op school zien.
Onderdelen werken samen
Bij een constructie heeft elk deel een taak.
de onderkant draagt veel gewicht
de zijkanten houden het bouwwerk recht
de verbindingen houden delen bij elkaar
samen zorgen ze voor stevigheid
Laten zien met Knex
Gebruik eventueel KAPLA of een simpel voorbeeld in de klas om te laten zien dat losse delen samen sterker zijn dan één los plankje.
Voorbeeld: fietsbrug in Drachten
De fietsbrug in Drachten is ook een constructie.
Driehoek, boog, en frame constructie
Voorbeelden maken met knex
veel onderdelen samen
stevig voor fietsers
moet niet omvallen
moet gewicht kunnen dragen
Wie weet nog een constructie ?
Noem de fietsbrug in Drachten als herkenbaar voorbeeld. Benadruk dat een brug niet alleen mooi moet zijn, maar vooral veilig en stevig.
Hoog bouwen kan alleen stevig
Een hoog bouwwerk blijft staan als het goed is gebouwd.
Voorbeelden laten zien van Knex!!!
Belangrijk zijn:
een stevige onderkant
sterke onderdelen
goede verbindingen
het gewicht goed verdelen
Dit sluit aan op de startvraag: waarom vallen hoge gebouwen niet om? Houd de vier woorden steeds hetzelfde in de les.
Wat is een constructie?
een bouwwerk samen
een losse steen
een soort verf
een zachte mat
Sluit aan op slides 2-6: een constructie bestaat uit onderdelen die samen een stevig geheel maken.
Materialen maken verschil
Niet elk materiaal is even sterk.
Voor bouwen gebruik je vaak:
hout
staal
beton
baksteen
Elk materiaal heeft een eigen taak.
Sluit aan bij eerdere lessen over bouwmaterialen. Houd het concreet en herkenbaar.
Sterk en passend materiaal
Een bouwwerk moet passen bij wat het moet doen.
staal is vaak heel sterk
beton is hard en zwaar
hout is handig om mee te bouwen
baksteen zie je veel bij muren, creëer je hoogte mee
Voorkom te veel detail. Het gaat om globale herkenning van materiaal en functie.
Water en weer
Bruggen en sluizen staan vaak buiten.
Daarom zijn materialen nodig die:
tegen regen kunnen
niet snel slijten
lang stevig blijven
Verwijs naar het Schooltv-filmpje over waterbestendig materiaal. Leg eventueel uit dat nat weer materialen kan aantasten.
Welk materiaal is vaak heel sterk?
baksteen
hout
staal
lijm
Lijm is hier een plausibele misleider, omdat leerlingen verbinding en materiaal kunnen verwarren.
Verbinden houdt vast
Onderdelen moeten goed aan elkaar zitten.
Dat kan met:
schroeven
lijm
stapelen
klemmen
Een goede verbinding maakt een bouwwerk steviger.
Koppel dit aan iets tastbaars: twee losse delen vallen sneller uit elkaar dan verbonden delen.
Los of vast
Sommige verbindingen kunnen bewegen:
delen die kunnen draaien of schuiven, bijvoorbeeld een deur met scharnieren
Andere zitten juist vast:
muur, schroef, lijm,
Bijvoorbeeld 2 planken aan elkaar vast gelijmd
Verwijs naar het filmpje 'los en vast'. Houd het onderscheid eenvoudig: sommige delen moeten stevig vastzitten, andere mogen een beetje bewegen.
Wat maakt een toren stevig?
Bij een toren helpt vaak:
een brede basis
recht stapelen
het gewicht verdelen
plankjes kruislings leggen
niet te veel gewicht bovenin
Voordoen/ visueel maken --> met steentjes
Deze slide bereidt direct voor op de KAPLA-opdracht. Gebruik eventueel een korte voordoen-situatie.
Breed onder, smaller boven
Een smalle onderkant is vaak minder stevig.
Een bredere onderkant:
draagt meer
helpt tegen omvallen
geeft meer balans
Noem dat leerlingen vaak meteen hoog willen bouwen. Benadruk dat laag en breed onderin helpt.
Gewicht verdelen
Gewicht moet goed over de constructie verdeeld zijn.
te veel aan één kant → scheef
te veel bovenin → instabiel
goed verdeeld → steviger
De pijlnotatie is hier passend omdat de causale keten het kernidee is.
Wat helpt een toren om stevig te blijven?
smal onder
zwaar boven
brede basis
scheef bouwen
De foute opties sluiten aan bij veelgemaakte fouten tijdens bouwen.
Bouwen
Met KAPLA gaan we oefenen met constructies.
Dan zie je meteen:
wat stevig is
wat omvalt
wat je kunt verbeteren
Sluit aan bij het praktische deel van de les zonder de opdrachtstappen uit te schrijven. Focus op het natuurkundige inzicht: proberen en zien wat werkt.
Wat maakte jullie toren steviger?
Bespreek antwoorden als: brede basis, gewicht verdelen, recht stapelen, kruislings leggen, niet te veel bovenin. Laat leerlingen koppelen aan hun KAPLA-ervaring.
Wat is een constructie?
een bouwwerk samen
een losse steen
een soort verf
een zachte mat
Sluit aan op slides 2-6: een constructie bestaat uit onderdelen die samen een stevig geheel maken.
Wat maakt een toren het meest stevig?
Brede basis
Los papier
Nat zand
Smalle top
Deze slide heeft geen instructies
Samenvatting
Een constructie is een bouwwerk van onderdelen samen.
Een bouwwerk wordt stevig door:
goede materialen
sterke verbindingen
een slimme vorm
een stevige basis
Gebruik deze slide als korte afronding vóór de begrippenlijst.
Volgende week
Gaan we het hebben over grondstoffen, zoals steen, hout, zand en kunstof
Deze slide heeft geen instructies