Hoofdstuk 9.1 Veiligheid bestuderen

• Maatschappijwetenschappen
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 5

Hoofdstuk 9.1 

Veiligheid bestuderen

Leerdoelen

Ik weet waarom veiligheid een bindingsvraagstuk is (en daarmee een maatschappelijk en politiek vraagstuk is).

Ik weet wat een veiligheidsutopie is en kan dit herkennen en toepassen.

Ik weet wat subjectieve en objectieve veiligheid is en kan dit herkennen en toepassen.

Ik weet wat de verschillende typen bedreigingen in de risicomaatschappij zijn en dat dit afhankelijk is van veranderingen.

Wat weet je nog van het hoofdconcept Binding?

Binding

De relatie en onderlinge afhankelijkheden tussen mensen in een gezin of familie, tussen leden van een groep, in de maatschappij en op het niveau van de staat.

Wie hebben een relatie met elkaar/zijn afhankelijk van elkaar?

Welke soort relatie is dit?

Bindingsvraagstuk Veiligheid

Om veilig te zijn, zijn we afhankelijk van elkaar. Verschillende politieke en sociale instituties dragen daar aan bij. Denk aan ons zorgstelsel en de onafhankelijke rechterlijke macht. 

Bindingsvraagstuk Veiligheid

Veiligheid is ontzettend belangrijk in het dagelijks leven van mensen. 

Het is een fundamentele behoefte en tevens één van de basisfuncties van een staat (denk aan een nachtwakersstaat, die zich vooral focust op veiligheid en openbare orde waarbij de overheid het geweldsmonopolie heeft). 

Daarmee is veiligheid zowel een maatschappelijk vraagstuk alsook een politiek vraagstuk. 

Bedenk een voorbeeld waar veiligheid centraal staat. Met welke mensen heb je in dat geval bindingen?

Op welke manier kan de mate van sociale cohesie in een samenleving van invloed zijn op het gevoel van veiligheid?

De overheid moet de belasting op alcoholische dranken en tabak verder verhogen.

Eens

Oneens

Bindingsvraagstuk Veiligheid

We willen dus allemaal zoveel mogelijk veiligheid, maar wat kost dat? Zou jij al jouw privacy opgeven wanneer dat betekent dat we terroristen eerder zouden kunnen oppakken? 

Het streven naar vrijheid kan ten koste gaan van de veiligheid.

Een veiligheidsutopie is de onbereikbare wens voor optimale individuele vrijheid en tegelijkertijd het willen garanderen van de collectieve vrijheid.

Veiligheidsutopie

Een veiligheidsutopie is de onbereikbare wens voor optimale individuele vrijheid en tegelijkertijd het willen garanderen van de collectieve vrijheid.' 

Maar hoe veilig is Nederland dan eigenlijk?

Twee soorten veiligheid

Objectieve veiligheid: feitelijke aantal misdrijven en ongevallen en feitelijke kans op rampen en risico’s van ongevallen.

Subjectieve veiligheid: gevoelens en de beleving van onveiligheid. Dit kan reële gevolgen hebben voor de sociale cohesie of het gezag van de overheid.

Bedreigingen

Er zijn verschillende type bedreigingen in de risicomaatschappij

Natuurlijk aard: epidemie, natuurramp

Technologische aard: uitval van systemen, brand, water of verontreiniging

Social aard: criminaliteit, oorlog, terreur

Bedreigingen zijn afhankelijk van maatschappelijke verandering zoals rationalisering, globalisering en institutionalisering.

Bijvoorbeeld: door technologische ontwikkelingen (rationalisering) zijn we beter beschermd tegen natuurrampen.

Risicomaatschappij

Risicomaatschappij is het idee dat het onduidelijk is wie er verantwoordelijk is voor de risico’s en de aanpak van bedreigingen.

Bijvoorbeeld: wie is er verantwoordelijk voor de opwarming van de aarde?

Deze onduidelijkheid kan zorgen voor conflicten en daling van gezag van de overheid.

Checkvraag

Leg uit waarom Veiligheid een bindingsvraagstuk is.