9.5 De stroom beïnvloeden
9.5 De stroom beïnvloeden
Voor vandaag
Deel 1
Bespreken huiswerk 10 min
Verdere uitleg bij 9.5 15 min
Opdrachten maken
Leervragen 9.4 Spelen met weerstanden
Wat is een vervangingsweerstand?
Hoe bereken je de vervangingsweerstand bij een parallelschakeling?
Waarvoor gebruik je een NTC?
Waarvoor gebruik je een LDR?
Leervragen 9.5 de stroom beïnvloeden
Waarvoor gebruik je een diode?
Waarvoor gebruik je een transistor?
Waarvoor gebruik je een condensator?
3. Waarvoor gebruik je een NTC?
NTC
Temperatuur omhoog = weerstand omlaag
= stroomsterkte....
3. Waarvoor gebruik je een LDR?
LDR
Er valt meer licht op
Dan daalt de weerstand
Dan gaat er meer/ minder stroom doorheen
LDR en NTC
1. Waarvoor gebruik je een diode
Diode
Elektrisch component waarvan de stroom maar in 1 richting doorheen kan = gelijkrichter
Hoe loopt de stroom?
Diode
onderste in sperrrichting
Led
Een diode die licht uitzendt als er stroom doorheen gaat
Heeft een lage spanning nodig
Wat doen om te beschermen tegen hoge spanning?
Led voordeel t.o.v. gloeilamp
− Een LED heeft een hoog rendement.
− Een LED wordt minder warm.
− Een LED gebruikt minder energie.
− Een LED geeft licht bij een kleine stroomsterkte.
− Een LED gaat langer mee.
4. Waarvoor gebruik je een condensator?
Condensator
Een condensator kan opgeladen en ontladen worden.
soort batterij (want je kan energie opslaan)
Condensator
Bestaat uit 2 platen van geleidend materiaal
Tussen de platen zit een isolator
In een condensator kun je voor een korte tijd elektrische lading opslaan
Capaciteit is hoeveel lading je kan opslaan
Relais
Reedcontact
2. Waarvoor gebruik je een transistor?
Transistor
In de processor van een computer zitten heel veel kleine schakelaartjes.
Ruimte te klein voor relais of reedcontact
Daarom worden transistorts gebruikt
Transistor
Zorgt ervoor of er wel / geen stroom doorloopt
3 aansluiting
Collector --> komt de stroom binnen
Emitter --> daar verlaat de stroom
Base --> stroom kan alleen van collector naar emitter als er ook een stroompje uit de base komt
Transistor
Basis regelt de hoeveelheid stroom die door de transistor gaat
stroom gaat van collector --> emitter
is een soort schakelaar
schakelaar gesloten
schakelaar open
Transistor
Vaak een grote weerstand voor de basis
Met een kleien stroom door de basis kan je zorgen voor een grote stroom van collector --> emitter
Transistor voordelen
• Een transistor is kleiner dan een relais.
• Een transistor is goedkoper dan een relais.
• Een transistor verbruikt minder elektrische energie dan een relais.
Transistor
nadeel
Niet zulke grote stroomkringen als met een relais
werkt op een kleine spanning
Transistor
gebruik
afstandsbediening
schuifdeur
liften
computer
elektrische apparaten..
Als de deur van je auto gesloten is laat de condensator op en brand het lampje niet.
Open je de deur dan gaat de schakelaar om en wordt de condensator de spanningsbron, lampje brand
Na een tijdje is de stroom op en gaat het lampje weer uitdoven
Condensator gebruik
Deur van de auto open = lampje aan, dus soort schakelaar
Deur dicht, lampje blijft nog even branden
Lampje gaat uit en de condensator laadt zichzelf weer op
Wat gebeurd er als je een 'zwaardere' condensator hebt?
Condensator gebruik
Kan stroom dus tijdelijk opslaan en kan snel ontladen
Flitser
Geheugen computer
Aanraakscherm smartphones
Klaar = begrippenlijst maken
Permanente magneten
Elektromagneet
Reedcontact
Relais
Inductiespanning
diode
Aan de slag
Wat: Maken 9.4 BLZ 182 opdracht 4 t/m 27
Hoe: Zelfstandig / samen
Hulp: 1. Boek 2. Directe buurman of buurvrouw 3. Docent
Klaar: 1. Nakijken online Magister
2. Oefentoets BLZ 200 in je boek maken
minute
second
Gebruik materiaal
Netjes omgaan met de spullen
Geen andere dingen doen dan staat aangegeven
Je doet dus ook niks met de materialen die je niet nodig hebt, laat je gewoon netjes in de bak.
Haal je iets uit een doosje? Doe je aan einde dus weer erin.
Alles weer precies zo terug in de doos als het was
Hulpmiddel.
Precies weer zo in de doos.
Aan de slag
Wat 1: practicum van blad uitvoeren met degene naast je
Wat 2: serie en parallel schakeling bouwen, kijken als je lampje losdraait
Wat 3: laptop erbij, in de LessonUp, wachten op start
Een transformator werkt alleen, omdat er een wisselend magnetisch veld in de transformator wordt opgewekt. Een transformator werkt dus alleen als hij aangesloten wordt op:
Gelijkspanning
Wisselspanning
Wat kan je met een transformator?
Van 230 naar 40 volt
Van 230 naar 100 volt
Van 230 naar 12 volt
Van 40 naar 100 volt
Sleep het goede symbool naar het juiste vak!
weerstand
spanningsbron
stroommeter
transformator
lamp
schakelaar
De stroom loopt van:
plus naar min
min naar plus
Wat is een diode?
Een soort lampje
Een weerstand
een elektronisch onderdeel dat de stroom maar één richting doorlaat
Een stroombron
Wat is de functie van een diode?
laat stroom in een richting door
laat stroom niet door
laat stroom door in twee richtingen door
laat stroom in drie richtingen door
Een diode getekend volgens het NEN 5152 symbool is:
originalType.question
Een batterij is
Vermogensbron
Stroombron
Elektriciteitsbron
Spanningsbron
Je hebt 3 batterijen, elk van 1,5 v Welke spanning leveren de batterijen samen, als je de pluspool van de ene batterij tegen de minpool van de andere batterij legt
0V
1,5V
3V
4,5V
Wat gebeurd er als je batterijen parallel schakelt?
de batterijen gaan langer mee
je verhoogt de spanning van de schakeling
je krijgt meer stroom
niks
Deze batterijen zijn parallel geschakeld. Hoeveel spanning geven ze samen?
0 V
1,5 V
3 V
6 V
Drie 1,5 V batterijen worden parallel geschakeld. Wat kun je zeggen over deze batterijen?
Ze leveren samen 4,5 V
Ze leveren samen 0,5 V
Ze leveren 1,5 V, maar gaan langer mee
Ze leveren 1,5 V, maar zijn sneller op
Wat is er bijzonder aan een LED?
Het kan meer spanning aan
Het kan meer stroomsterkte aan
De stroom kan maar in 1 richting er doorheen
De stroom kan in alle richtingen er doorheen
Welke LED brandt in de afbeelding?
Alleen 1
Alleen 2
Allebei
Allebei niet
Einde les
9.4 De stroom beïnvloeden
Deel 2
Voor vandaag
Vorige les
Uitleg verder bij 9.4
Aan de slag met de opdrachten
Opdrachten bespreken
Kahoot
Lesafsluiting
Wat is de functie van een diode?
laat stroom in een richting door
laat stroom niet door
laat stroom door in twee richtingen door
laat stroom in drie richtingen door
Een diode getekend volgens het NEN 5152 symbool is:
Een batterij is
Vermogensbron
Stroombron
Elektriciteitsbron
Spanningsbron
De stroom loopt van:
plus naar min
min naar plus
Je hebt 3 batterijen, elk van 1,5 v Welke spanning leveren de batterijen samen, als je de pluspool van de ene batterij tegen de minpool van de andere batterij legt
0V
1,5V
3V
4,5V
Wat gebeurd er als je batterijen parallel schakelt?
de batterijen gaan langer mee
je verhoogt de spanning van de schakeling
je krijgt meer stroom
niks
Deze batterijen zijn parallel geschakeld. Hoeveel spanning geven ze samen?
0 V
1,5 V
3 V
6 V
Drie 1,5 V batterijen worden parallel geschakeld. Wat kun je zeggen over deze batterijen?
Ze leveren samen 4,5 V
Ze leveren samen 0,5 V
Ze leveren 1,5 V, maar gaan langer mee
Ze leveren 1,5 V, maar zijn sneller op
Wat is er bijzonder aan een LED?
Het kan meer spanning aan
Het kan meer stroomsterkte aan
De stroom kan maar in 1 richting er doorheen
De stroom kan in alle richtingen er doorheen
Welke LED brandt in de afbeelding?
Alleen 1
Alleen 2
Allebei
Allebei niet
Klaar opdrachten = begrippenlijst
Heel H9 doornemen
In leerboek (evt. online)
Dikgedrukte woorden
Elektrische begrippen
Klaar opdrachten = begrippenlijst
12 begrippen die ik wil zien
af voor woensdag
niet af = geen toets
Klaar opdrachten = begrippenlijst
Begrippenlijst
Wat: begrippenlijst maken van heel H9
Hoe: mag op papier, mag op blaadje (bewaar deze in je boek)
Hoe lang: moet voor de toets af zijn
Aan de slag
Wat 1: Maken 9.4 BLZ 107 opdracht 14 t/m 27
Wat 2: begrippenlijst maken
Hoe: Zelfstandig / samen
Hulp: 1. Boek 2. Directe buurman of buurvrouw 3. Docent
Klaar: Nakijken met boekje
minute
second
Een transistor is een elektrische schakelaar. Welke 3 aansluitpunten heeft de transistor?
Aansluitingspunt, maakpunt en breekpunt
Collectant, base en uitschakeling
Basis, emitter, collector
Invoegpunt, Bewerkingspunt en uitwerkpunt
Een transistor wordt opgenomen als schakelaar. Door welk onderdeel wordt de transistor bediend?
Door de basis
Door de emitter
Door de collector
Door een draadje
Wat is geen stroomrichting in een transistor
basis --> collector
basis --> emitter
Collector - Emitter
Wat is een nadeel van een transistor?
je kunt er zulke grote stromingen mee schakelen als met een relais .
je kunt er wel zulke grote stromingen mee schakelen als met een relais .
je kunt er niet zulke grote stromingen mee schakelen als met een relais .
je kunt er niet zulke kleine stromingen mee schakelen als met een relais .
Welk nummer heeft de condensator
1
2
3
4
Einde les