1.2 Een winstgevende kolonie
H1: Nederland en Indonesië
§1.2 een winstgevende kolonie
Lesduur is: 70 minOnderdelen in deze les
H1: Nederland en Indonesië
§1.2 een winstgevende kolonie
Leerdoelen §1.2 een winstgevende kolonie
Uitleg §1.2 een winstgevende kolonie
Zelfstandig werken
Deze les
§1.2
Een winstgevende kolonie
BASIS
A
De koloniale samenleving
Leerdoel:
Je kunt de positie van verschillende groepen in de koloniale samenleving beschrijven
Begrippen:
indo's
racisme
B
Het cultuurstelsel
Leerdoel:
Je kunt uitleggen waarom het cultuurstelsel werd ingevoerd en weer afgeschaft
Begrippen:
cultuurstelsel
liberalisme
C
Ondernemers en contractarbeiders
Leerdoel:
Je kunt uitleggen wat de vrije economie betekende voor ondernemers en contractarbeiders
Begrippen:
vrije arbeid
contractarbeiders
koelies
§1.2
Een winstgevende kolonie
BASIS
A
De koloniale samenleving
Groepen in de samenleving
Nederlanders (tot 1880 alleen mannen, daarna ook vrouwen)
Indo's: kinderen van NL'se mannen, inheemse vrouwen. Verschil in sociale lagen: hoe lichter de huid, hoe belangrijker
§1.2
Een winstgevende kolonie
BASIS
A
De koloniale samenleving
NL'se vrouwen:
niet bezighouden met politiek of bestuur. Wel liefdadigheid
Indonesische vrouwen:
geen onderwijs, als kind uitgehuwelijkt, geen beroep
Pas in 1904 oprichting school voor inheemse meisjes
Slaven:
50.000 slaven uit Afrika, China en NL-Indië.
Slavernij afgeschaft 1860
H1: Nederland en Indonesië
§1.2 een winstgevende kolonie
B: het cultuurstelsel
H1: Nederland en Indonesië
§1.2 een winstgevende kolonie
A: de koloniale samenleving
§1.2
Een winstgevende kolonie
BASIS
B
Het cultuurstelsel
1830: invoering cultuurstelsel op Java
Boeren moeten op 1/5 van hun land cultuurproducten verbouwen.
--> koffie, suiker, tabak, thee, indigo
--> afstaan aan de NL'ers --> die verkochten dit duur in NL
§1.2
Een winstgevende kolonie
BASIS
B
Het cultuurstelsel
Cultuurstelsel, ramp voor de boeren:
Veel cultuurproducten verbouwen > weinig voor henzelf ==> hongersnoden
Soms gedwongen meer dan 1/5 deel te gebruiken. (Bij hogere opbrengst kreeg regent bonus)
Boeren zonder geschikte grond moesten 66 dagen werken voor NL bestuur.
§1.2
Een winstgevende kolonie
BASIS
B
Het cultuurstelsel
Kritiek uit NL:
1860: boek Max Havelaar van Multatuli. Beschrijving onderdrukking en uitbuiting boeren.
Vanaf 1848 veel Liberalisme in het bestuur.
Het idee dat ondernemers vrij waren zou ook in NL-Indië moeten gelden
1870: afschaffing cultuurstelsel
Het cultuurstelsel werd ingevoerd
op heel Nederlands-Indie
op het eiland Java
op het eiland Sumatra
op de eilanden Java en Sumatra
Wat werd er verbouwd voor het cultuurstelsel?
Koffie
Specerijen
Bananen
Aardappelen
Het cultuurstelsel hield in:
Dat de Indonesische boeren veel met elkaar omgingen
Dat de Indonesische boeren een deel van hun oogst moesten afstaan aan NL
Dat de Nederlandse boeren in Indonesië een deel van hun oogst moesten afstaan aan NL
Dat de Indonesische vorsten veel met elkaar omgingen
H1: Nederland en Indonesië
§1.2 een winstgevende kolonie
C: Ondernemers en contractarbeiders
§1.2
Een winstgevende kolonie
BASIS
C
Ondernemers en contractarbeiders
Gevolgen afschaffing cultuurstelsel:
NL'se ondernemers stichtten bedrijven in NL-Indië: plantages (thee, koffie, suiker).
Werk werd gedaan door loonarbeiders uit de lokale bevolking.
Dit systeem is vrije arbeid
§1.2
Een winstgevende kolonie
BASIS
C
Ondernemers en contractarbeiders
Om genoeg arbeiders te hebben kwamen er contractarbeiders uit o.a. China
Kregen voorschot op hun loon
Verdienden te weinig
Konden voorschot niet terug betalen
Bleven vaak heel lang op de plantages
NL noemde hen koelies
Na de afschaffing van het Cultuurstelsel kwamen er meer particuliere ondernemingen in Indonesië. Op deze ondernemingen ontstond een tekort aan arbeidskrachten. Op welke wijze werd dat tekort aan arbeidskrachten opgelost?
Door het aannemen van blanke Europeanen
Door het inhuren van contractarbeiders (koelies)
Door het kopen van slaven
Hoe werden koelies ook wel genoemd?
werknemers
vluchtelingen
Contractarbeiders
slaven
Waar kwamen de meeste koelies vandaan?
China
Japan
Java
Sumatra
Maken vragen online §1.2: 1 t/m 12
Aan de slag