§3.1 Kennismaking met India & Groot-Brittannië

• newEditor
• Aardrijkskunde
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 4

Hoofdstuk 3

§3.1 Kennismaking met India & Groot-Brittannië

Planning van vandaag

• Studiewijzer

• Uitleg §3.1

• Verwerkingsopdracht

• Verplichte weektaak
  
  

Studiewijzer

Begrippen

• kolonialisme

• exploitatiekolonie

• dekolonisatie

• vestigingskolonie

• centrum – semiperiferie – periferie

• regionale & sociale ongelijkheid

• metropool / wereldstad

• (de‑)industrialisatie

• afzetmarkt

• multiculturele samenleving

• verstedelijking

• multinationale onderneming / mno

• zakelijke en financiële dienstverlening

• speciaal economische zone (sez)

Leerdoelen

Na deze les kan de leerling:

1. uitleggen hoe koloniale relaties een blijvende invloed hebben op de economische en sociaal‑culturele ontwikkeling van landen.

2. beschrijven en toelichten dat ontwikkeling ongelijk verdeeld is, zowel tussen landen als binnen landen.

3. toepassen hoe het centrum–periferiemodel gebruikt kan worden om ontwikkelingsverschillen te duiden op verschillende schaalniveaus (mondiaal, nationaal en regionaal).

Vragenlijst

Wat is jullie kijk op mijn lesgeven?

Beantwoord de vragen uit de vragenlijst

zo eerlijk mogelijk.

Als je niet weet wat er met een vraag

bedoeld wordt, laat het dan weten.

Koloniale relatie Groot‑Brittannië – India

1. India was een exploitatiekolonie van Groot‑Brittannië

2. Doel: grondstoffen leveren + afzetmarkt zijn voor Britse industrie

3. Infrastructuur (spoorwegen, havens) was gericht op export, niet op binnenlandse ontwikkeling

4. Brits bestuur, onderwijs en Engelse taal zijn blijvende sociaal‑culturele erfenissen

Spoornetwerk

Gevolgen van dekolonisatie

1. India wordt onafhankelijk in 1947

2. Politiek zelfstandig, maar economisch en cultureel blijven koloniale structuren zichtbaar

3. Migratie: veel Indiërs naar Groot‑Brittannië → multiculturele samenleving

Vraag: Wat zie je in Groot-Brittannië van de multiculturele samenleving terug?

Verschillen in verstedelijking

• Europa: plattelandssamenleving - 18e eeuw

• Groot‑Brittannië: vroege industrialisatie → hoge urbanisatiegraad

• India: latere urbanisatie → sterke groei van megasteden, maar ook slums

• Steden tonen ruimtelijke tweedeling: rijke wijken vs. arme wijken

• --> Gated community's vs slums

Meer over slums

Lees dit artikel:

https://geografie.nl/artikel/slums-de-thuishaven-van-de-armen

De‑industrialisatie door:

• hoge lonen

• internationale concurrentie

Groei van dienstensector, vooral in Londen

Westerse landen specialiseren zich in diensteneconomie:

• mno's in de steden

• steden worden belangrijke zakelijke en financiële markten

Oude industriegebieden (Londen, Manchaster, Ruhrgebied, Detroit) raken in verval. Opgeleide personen trekken weg, laagopgeleide mensen blijven achter.

Van industrie naar diensten (Groot‑Brittannië)

Groot‑Brittannië:

• toenemende regionale ongelijkheid (Londen vs. rest)

• toenemende sociale ongelijkheid binnen steden

India:

• grote verschillen tussen deelstaten

• stad vs. platteland

Toenemende ongelijkheid

Verwerkingsopdracht

Stap 2 – Verklaren (5 min)

Kies twee van de drie uitspraken en leg per uitspraak in 1–2 zinnen uit waarom je dit antwoord hebt gekozen.

Gebruik daarbij minstens één begrip uit §3.1
(bijv. exploitatiekolonie, centrum, periferie, regionale ongelijkheid, dekolonisatie).

Zinsstarter:

“Dit is vooral te verklaren doordat … , wat je ziet aan …”

Je vergelijkt India en Groot‑Brittannië aan de hand van drie uitspraken.

Stap 1 – Kiezen (2–3 min)

Zet bij elke uitspraak India, Groot‑Brittannië of beide.

1. Dit land heeft geprofiteerd van koloniale handel en industrialisatie.

2. In dit land zijn grote regionale verschillen in welvaart zichtbaar.

3. Dit land had (of heeft) een sterke positie in het centrum van het wereldsysteem.

Tijd: ±10 minuten
Werkvorm: individueel → kort klassikaal nabespreken

Verwerkingsopdracht

Stap 3 – Reflectievraag (2 min.)

Beantwoord kort (1 zin):

Waarom helpt het centrum–periferiemodel beter dan alleen ‘rijk’ en ‘arm’ om verschillen tussen landen te verklaren?

Verwerkingsopdracht (antwoorden)

Stap 2 – Verklaren

1. Koloniale handel en industrialisatie – Groot‑Brittannië

Groot‑Brittannië profiteerde van India als exploitatiekolonie, doordat India grondstoffen leverde en een afzetmarkt was voor Britse industrieproducten.

Hierdoor kon Groot‑Brittannië industrialiseren en een sterke positie in het centrum van het wereldsysteem innemen.

2. Regionale verschillen in welvaart – beide landen

In India zijn grote verschillen tussen deelstaten zichtbaar, bijvoorbeeld tussen stedelijke gebieden en het platteland.

In Groot‑Brittannië is sprake van regionale ongelijkheid, waarbij Londen veel rijker is dan andere regio’s.

3. Centrumpositie – Groot‑Brittannië

Groot‑Brittannië behoort tot het centrum, met een sterke economie, veel macht en een dominante dienstensector.

India behoort tot de semiperiferie, met groei maar ook grote interne ongelijkheid.

Stap 1 – Kiezen

1. Dit land heeft geprofiteerd van koloniale handel en industrialisatie.

--> Groot‑Brittannië

2. In dit land zijn grote regionale verschillen in welvaart zichtbaar.

--> Beide (India én Groot‑Brittannië)

3. Dit land had (of heeft) een sterke positie in het centrum van het wereldsysteem.

--> Groot‑Brittannië

Tijd: ±10 minuten
Werkvorm: individueel → kort klassikaal nabespreken

Verwerkingsopdracht (antwoorden)

Stap 3 – Reflectievraag

Omdat het centrum–periferiemodel laat zien dat landen verschillende posities innemen in het wereldsysteem en dat ontwikkeling niet zwart‑wit is, maar ook afhankelijk is van historische relaties en machtsverhoudingen.

AFRONDEN

• Lezen §3.1

• Plan je verplichte weektaak in je daltonplanner 

--> (wanneer moet het af zijn & wanneer ga je het maken?)

• Start met het maken van de verplichte weektaak