Les 3 Komma's
Welkom
Je hebt nodig:
leesboek
werkboek
schrift
pen
laptop
We gaan:
leren hoe je komma's op de juiste manier gebruikt.
Als alles klaarligt, ga je 10 minuten lezen.
Onderdelen in deze les
Welkom
Je hebt nodig:
leesboek
werkboek
schrift
pen
laptop
We gaan:
leren hoe je komma's op de juiste manier gebruikt.
Als alles klaarligt, ga je 10 minuten lezen.
Deze slide heeft geen instructies
Komma's goed gebruiken
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoel
Ik kan komma's op de juiste manier gebruiken om een tekst beter leesbaar te maken.
Deze slide heeft geen instructies
Waarom gebruik je komma's?
Komma's helpen de lezer om een zin sneller en duidelijker te begrijpen.
Zonder komma's kan een zin onoverzichtelijk worden.
Net als punten, vraagtekens en uitroeptekens zijn komma's leestekens die structuur geven aan een tekst.
Leg kort het verschil uit tussen eindleestekens en komma's: punten, vraagtekens en uitroeptekens sluiten een zin af; komma's verdelen delen binnen een zin.
Leestekens maken tekst leesbaar
Punt: sluit een mededelende zin af
Vraagteken: sluit een vraag af
Uitroepteken: geeft nadruk of een uitroep aan
Komma: zet een korte pauze binnen een zin
Houd de focus op komma's; de andere leestekens dienen hier alleen als opfrissing uit leerjaar 1.
Komma bij twee persoonsvormen
Gebruik een komma in een zin waarin twee delen met een eigen persoonsvorm direct op elkaar volgen.
De komma laat zien waar het eerste zinsdeel eindigt en het volgende begint.
Gebruik de term 'persoonsvorm' consequent. Vermijd nu nog uitzonderingen; deze les richt zich op de basisregel uit de methode.
Komma bij twee persoonsvormen
Voorbeeld:
Toen de bel ging, blafte de hond hard.
ging is een persoonsvorm
blafte is ook een persoonsvorm
daarom staat er een komma tussen beide delen
Wijs de twee zinsdelen aan: 'Toen de bel ging' en 'blafte de hond hard'.
Wat doet de komma hier?
De komma voorkomt dat de lezer alles als één lang stuk leest.
Je ziet meteen dat de zin uit twee delen bestaat.
Deze slide heeft geen instructies
Waarom staat er een komma in deze zin? Toen de bel ging, blafte de hond hard.
Twee persoonsvormen
Een opsomming
Een vraagzin
Een uitroep
Controleert de basisregel van deze subtopic: de komma scheidt twee zinsdelen met elk een eigen persoonsvorm.
Komma in een opsomming
Gebruik komma's tussen de delen van een opsomming.
Zo blijven de onderdelen van de rij duidelijk van elkaar gescheiden.
Noem dat de komma's tussen de onderdelen staan, maar niet vlak voor 'en' in dit basisvoorbeeld.
Komma in een opsomming
Voorbeeld:
Ik kocht nieuwe schoenen, een pet, een trui en drie paar sokken.
elk onderdeel is een deel van de opsomming
de komma's scheiden de onderdelen
en verbindt het laatste deel
Deze slide heeft geen instructies
Waarom is dat handig?
de lezer herkent snel de lijst
de zin wordt overzichtelijker
je voorkomt verwarring tussen de onderdelen
Deze slide heeft geen instructies
Maak de regel compleet
Ik kocht nieuwe schoenen, een pet, een trui en drie paar sokken. Dit is een opsomming. De komma's scheiden de onderdelen van elkaar, het woord 'en' verbindt het laatste deel.
Echoot precies het voorbeeld en de uitleg van de slides over opsommingen.
Komma voor voegwoorden
Gebruik een komma voor voegwoorden zoals maar, nadat, omdat, terwijl, want en zodat.
Die woorden verbinden twee zinsdelen met elkaar.
Beperk je tot de voegwoorden die in de input staan. Zo blijft de uitleg precies binnen de lesstof.
Komma voor voegwoorden
Voorbeeld:
Ik wil graag naar Noorwegen op vakantie, omdat daar fjorden zijn.
omdat is het voegwoord
na het eerste zinsdeel komt een komma
daarna volgt de uitleg of reden
Benadruk dat 'omdat' hier een reden inleidt. Dat helpt leerlingen de functie van het tweede zinsdeel te zien.
Wat verbindt een voegwoord?
Een voegwoord plakt twee zinsdelen aan elkaar.
De komma maakt die overgang duidelijker voor de lezer.
Deze slide heeft geen instructies
Drie vaste momenten
Je gebruikt in deze les komma's op drie vaste momenten:
bij twee persoonsvormen naast elkaar
tussen delen van een opsomming
voor voegwoorden zoals maar en omdat
Deze samenvattende slide verbindt de drie subonderwerpen expliciet voordat de begrippen op de glossariumslide komen.
Vul de kernwoorden in
Ik wil graag naar Noorwegen op vakantie, omdat daar fjorden zijn. Een voegwoord verbindt twee zinsdelen, en de komma maakt die overgang duidelijker.
Toetst zowel het signaalwoord als de functie ervan in de zin.
Wanneer gebruik je een komma?
Bespreek of leerlingen alle drie de vaste momenten kunnen noemen: bij twee persoonsvormen naast elkaar, tussen delen van een opsomming en voor voegwoorden zoals maar of omdat.
Wat heb je geleerd over komma's?
Vrije reflectie. Laat leerlingen kort terugkijken op wat ze nu beter begrijpen over komma's.
Welk deel vond je het lastigst?
Vrije reflectie op moeilijkheid. Handig om te horen of persoonsvormen, opsommingen of voegwoorden extra oefening nodig hebben.
Begrippen
leesteken - teken in een tekst dat helpt om zinnen duidelijk en leesbaar te maken
komma - leesteken dat een korte pauze of scheiding binnen een zin aangeeft
persoonsvorm - werkwoordsvorm die verandert als je de zin in een andere tijd zet
opsomming - rij van woorden of woordgroepen die bij elkaar horen
voegwoord - woord dat twee zinsdelen met elkaar verbindt
zinsdeel - deel van een zin dat samen een betekenisvolle eenheid vormt
Deze slide heeft geen instructies
Maken
Nieuw Nederlands - Leestekens: komma - blz. 222 en 223
Deze slide heeft geen instructies
