Pers. zorg – Mictie en defecatie
Pers. zorg – Mictie en defecatie
Opbouw van de les
Wat weet je al?
Doel van de les
Theorie over mictie en defecatie
Ondersteunen bij mictie en defecatie
Hulpmiddelen bij mictie en defecatie
Rol van een zorgverlener
Resultaten behaald?
Afronden
Doel: DE student weet na de les
Hoe de uitscheiding van mictie en defecatie werkt
Welke problemen kunnen ontstaan bij mictie en defecatie
Welke hulpmiddelen gebruikt kunnen worden bij problemen van mictie en defecatie
Wat de rol van de zorgverlener is bij mictie en defecatie
Uitscheiding
Uitscheiding = overtollige en schadelijke stoffen afvoeren uit het lichaam.
Het uitscheidingsstelsel bestaat uit alle organen die voor de uitscheiding zorgen. Deze uitscheidingsorganen zijn
Endeldarm - Longen
Nieren - Huid
Deze module:
Mictie = plassen urine uitscheiding via nieren
Defecatie = ontlasting stoelgang uitscheiding via darmen
Urine wordt gevormd in de nieren.
De nieren verwijderen afvalproducten, zout en overtollig water uit het bloed.
Via de urineleiders, de blaas en de urinebuis verlaat de urine het lichaam.
Normale mictie:
Pijnloos
Blaas in één keer legen
Sprake van een urinestraal
Blaas wordt normaal gevuld
Mictie
Problemen bij mictie
Urineretentie = een ophoping van urine in de blaas, omdat de zorgvrager niet meer kan plassen of slechts kleine beetjes plast.
Oorzaken:
Lichamelijk bv vergrote blaas of dwarslaesie
Psychisch bv angst voor urineren
Mogelijke ondersteuning van een zorgverlener aan cliënt met
gebruik bladderscan
Vormen van urine-incontinentie
Urine-incontinentie = het onwillekeurig verlies van urine.
Incontinentie is afgeleid van het Latijnse woord ‘incontinens’, dat ‘onbeheersbaarheid’ of ‘geen controle hebben over’ betekent.
Schatting: 1 op de twintig mensen aan incontinentie lijdt
Komt meer bij ouderen voor
Meer bij vrouwen dan mannen
Acht vormen van incontinentie:
Stressincontinentie (inspanningsincontinentie)
Urge-incontinentie (aandrangincontinentie)
Overloopincontinentie
Druppelincontinentie
Reflexincontinentie
Incontinentie door psychische oorzaken
Hormonale incontinentie
Functionele incontinentie
Video over vormen van incontinentie
https://www.youtube.com/watch?v=98KGko278HU
defecatie
Feces wordt gevormd in het spijsverteringskanaal. De voedselresten die het lichaam niet kan gebruiken, worden uit het lichaam verwijderd: de feces (ontlasting).
Normale feces:
De frequentie van de ontlasting is persoonsgebonden en kan variëren van eenmaal per etmaal tot driemaal à viermaal per week.
De normale hoeveelheid ontlasting van een volwassene, wordt geschat op honderd tot tweehonderd gram per dag.
De kleur van ontlasting is bruin. Deze kleur komt door de galkleurstoffen, die onder invloed van darmsappen verkleuren.
Normaal is ontlasting halfvast, afhankelijk van de voeding.
Video over toiletgebruik
https://youtu.be/9L7aySALBLA
Problemen bij defecatie
Obstipatie = ontlasting hard en droog
Onvoldoende vochtinname
Onvoldoende beweging
Voeding
Bepaalde medicatie gebruik m.n opiaten
Bijzondere lichamelijke toestanden( zwangerschap, verlamming, aambeien)
Aarsmaden
Diarree = dunne ontlasting
Voeding
Spanning
Ontstekingen darmslijmvlies
Incontinentie van ontlasting / fecale ontlasting
Neurologisch
Dementie
Beschadigde of niet goed functionerende sluitspier
Video over wormen
https://youtu.be/iVTWyGppHXM
Hemorroïden Incontinentie Dermatitis
Uitgezette aderen rondom de anus
Vaak door persen (bevalling / obstipatie)
Vochtletsel
Chemische irritatie en verwerking van de huid, ontstaan door de continu aanwezigheid van urine, feces, transpiratie en / of wondvocht.
Hulpmiddelen voor toiletbezoek
Aanpassingen van het toilet
Toiletwandbeugel
Toiletverhoger
Urinaal of vrouwenurinaal
Po(toilet)stoel
Douchewc = een bidet toiletbril dat het onderlichaam volautomatisch met warm water en lucht reinigt
Video van wcdouche - review
https://youtu.be/Baq-ev924wY
Hulpmiddelen bij incontinentie
Broekje man of vrouw (pants)
Inlegger man of vrouw
Celstofmatje
Barriercreme (huidverzorging)
Externe katheter
Uritip
Bioderm-katheter
Utox systeem
Reinigen van hulpmiddelen
Po’s en urinalen in het verpleeghuis, kleinschalig wonen en woonzorgcentra mogen niet handmatig worden geleegd en gereinigd (WIP-richtlijn).
Handmatig legen geeft een verhoogde kans op spetteren. Dit kan terechtkomen in de omgeving, op de zorgverlener, of ingeademd worden. Oftewel: je verspreidt er bacteriën mee.
Daarnaast krijg je een po of urinaal nooit gedesinfecteerd als je het handmatig reinigt, er blijven altijd bacteriën achter. Je kunt alleen machinaal desinfecteren, dus in een pospoeler.
Ondersteuning bij toiletbezoek
Helpen bij toiletbezoek
Client helpen met een po of urinaal op bed
Incontinentiemateriaal verwisselen
Aanbrengen en verwisselen van een uitwendig katheter
Video cliënt helpen met een po
https://youtu.be/lhcIWifwcPE
Rol van zorgverlener
Schaamte
Privacy bieden
Hygiëne
Goede huidverzorging
Beschermen van het bed
Veiligheid
Uitglijden
Ergonomisch werken
Signaleren (observaties en signalen combineren en interpreteren)
Video incontinentie technologie
https://youtu.be/tKoq14INlE4
En nu?
Voor de volgende les:
Opdrachten maken in Edition (verwerkingsopdrachten)
Voorbereiden op de praktijkles door 3 filmpjes te bekijken
Voor het einde van deze module:
Volgen van de e-learning ‘incontinentiepreventie’
Maken van de opdracht ‘zorgtechnologie bij incontinentieproblemen’
Afsluiting – Waar sta je nu?
Resultaten – De student weet nu :
Wat problemen bij mictie en defecatie zijn
Welke hulpmiddelen beschikbaar zijn bij mictie en defecatieproblemen
Wat de rol van de zorgverlener is bij mictie en defecatieproblemen
Zijn er nog vragen of opmerkingen?