BURGERSCHAP · LEERJAAR 2
Social media
onder de 15:
Beschermen
of betuttelen?
VMBO BASIS/KADER
45 MIN.
LESDOEL
Aan het einde van de les kun je uitleggen of jij een minimumleeftijd voor sociale media eerlijk of oneerlijk vindt — met minimaal twee argumenten.
WAT GAAN WE DOEN?
01 Introductie + achtergrondinformatie
02 Stelling-estafette (digitaal spel)
03 Campagnekaart maken (digitaal)
04 Presenteren & discussie
05 Exitkaartje (digitaal)
BURGERSCHAP · LEERJAAR 2
Social media
onder de 15:
Beschermen
of betuttelen?
VMBO BASIS/KADER
45 MIN.
LESDOEL
Aan het einde van de les kun je uitleggen of jij een minimumleeftijd voor sociale media eerlijk of oneerlijk vindt — met minimaal twee argumenten.
WAT GAAN WE DOEN?
01 Introductie + achtergrondinformatie
02 Stelling-estafette (digitaal spel)
03 Campagnekaart maken (digitaal)
04 Presenteren & discussie
05 Exitkaartje (digitaal)
Wat is er aan de hand?
ACHTERGRONDINFORMATIE
🗞️ Nederland
Nederland wil een Europese minimumleeftijd van 15 jaar voor sociale media — met privacyvriendelijke leeftijdscontrole via ID-verificatie.
🇪🇺 Europa
De Europese Commissie onderzoekt strengere online leeftijdscontrole. De Digitale Diensten Wet (DSA) verplicht platforms al om minderjarigen te beschermen.
🏫 Scholen
De Onderwijsinspectie koppelt sociale media aan veiligheidsproblemen op scholen. Er wordt gepleit voor onderzoek naar een verbod tot 15 jaar.
📊 Feit: In Nederland gebruikt 94% van de 12–15-jarigen dagelijks sociale media (CBS, 2024).
Stemming: gebruik jij sociale media?
POLL · HANDEN OMHOOG
📱
Ja, elke dag
🕐
Soms / af en toe
🚫
Bijna nooit
❓
Ik wist de leeftijdsgrens niet
👆 Leraar: noteer de aantallen op het bord — gebruik dit als startpunt voor de les.
Waarom is er een discussie?
ACHTERGRONDINFORMATIE
✅ Argumenten VOOR een verbod
Sociale media zijn verslavend — apps zijn daar speciaal voor gebouwd.
Jongeren vergelijken zichzelf met anderen → meer stress en onzekerheid.
Cyberpesten treft vooral 12-15-jarigen het hardst.
Jongeren zijn nog in ontwikkeling: het brein is gevoeliger voor likes.
Andere landen gaan voor: Australië verbood sociale media al voor onder de 16.
🚫 Argumenten TEGEN een verbod
Jongeren kunnen prima zelf nadenken — ze zijn niet dom.
Een verbod werkt niet: met een nep geboortedatum ben je er omheen.
Sociale media houden contact met vrienden, familie en de wereld.
De overheid heeft niets te zeggen over wat jij op je eigen telefoon doet.
Betere oplossing: mediawijsheid leren, niet verbieden.
Wat denk jij?
Lees de stelling. Wat is jouw eerste reactie?
"Jongeren onder de 15 jaar mogen niet op TikTok,
Instagram of Snapchat — dat is de beste bescherming."
✅
Helemaal mee eens
👍
Mee eens
👎
Mee oneens
❌
Helemaal mee oneens
Bespreek kort — nota de uitkomst op het bord vóór het spel begint.
Digitaal spel: Stelling-estafette
DIGITAAL SPEL
Hoe werkt het?
1
Open stelling_estafette.html op je laptop of tablet.
2
Lees de stelling op het scherm.
3
Klik op EENS of ONEENS — je mag niet in het midden blijven.
4
Na jouw keuze zie je een argument en een discussievraag.
5
Bespreek kort met de klas en ga naar de volgende stelling.
De 5 stellingen
1
TikTok is gevaarlijk voor jongeren.
2
De overheid moet bepalen wat jij online doet.
3
Jij bent slim genoeg om zelf te kiezen wat je kijkt.
4
Sociale media maken je ongelukkig.
5
Een verbod werkt toch niet — iedereen liegt over zijn leeftijd.
💻 Bestand: stelling_estafette.html · Open in de browser
Reflectie na het spel
KLASSENGESPREK · 2 MIN.
?
Bij welke stelling was de klas het MEEST verdeeld?
?
Was er een stelling waarbij bijna iedereen hetzelfde dacht? Hoe kan dat?
?
Heb je door het spel van gedachten veranderd? Waarom wel of niet?
Daarna: elk tweetal maakt zijn eigen campagnekaart.
Digitale maak-opdracht: Campagnekaart
MAAK-OPDRACHT
Opdracht — in tweetallen
1
Open campagnekaart.html in je browser.
2
Kies: ben je VOOR of TEGEN een minimumleeftijd van 15 jaar?
3
Kies een passende emoji voor je kaart.
4
Schrijf een pakkende slogan (max. 8 woorden) — bv. "Laat ons zelf kiezen!"
5
Geef minimaal 2 argumenten voor jouw standpunt.
6
Schrijf onderaan: "Dit vind ik omdat..." in eigen woorden.
7
Sla je kaart op via de afdrukknop (opslaan als PDF).
Zo ziet je kaart eruit
✅ TEGEN verbod
🤳
"Laat ons zelf kiezen!"
1. Wij kunnen prima zelf bepalen wat goed voor ons is.
2. Een verbod werkt toch niet in de praktijk.
"Dit vind ik omdat ik geloof dat jongeren
verantwoordelijk kunnen zijn."
💻 Bestand: campagnekaart.html · Open in de browser
Text
Presenteer & verdedig je standpunt
10 MIN.
Spelregels presentatie
→
Elk tweetal krijgt 30 seconden — niet meer.
→
Lees je slogan hardop voor.
→
Noem je twee argumenten.
→
Wissel af: eerst een VOOR-tweetal, dan een TEGEN-tweetal.
→
Daarna mag de klas één vraag stellen.
Vragen die je kunt stellen
❝ Is dit een feit of een mening?
❝ Wat zou een tegenargument zijn?
❝ Waar heb je dit vandaan?
❝ Ben je het er mee eens als het jouw kleine broer of zus betreft?
❝ Wat als de overheid ook je games of YouTube zou verbieden?
Tip: zeg 'interessant punt' als je het niet met iemand eens bent — niet 'fout'.
Digitaal exitkaartje — bewijs van je lesdoel
AFSLUITING
1
Mijn standpunt
Ik vind een minimumleeftijd van 15 jaar eerlijk / niet eerlijk
2
Argument 1
Begin met: 'Omdat...' of 'Want...'
3
Argument 2
Een tweede, ander argument voor jouw standpunt.
4
Iets wat ik van een klasgenoot hoorde
Iets wat jij interessant vond, ook al ben je het er niet mee eens.
💻 Bestand: exitkaartje.html · Vul individueel in en lever in via de browser
Eén laatste vraag…
Ben je van mening veranderd tijdens deze les?
A
Ja, ik denk er
nu anders over.
B
Ik twijfel
nogsteeds.
C
Nee, mijn mening
is hetzelfde.
Het is oké om van gedachten te veranderen. Dat is precies wat burgerschap inhoudt.