Grensoverschrijding

• Burgerschap
• Praktijkonderwijs
• Leerjaar 3

Grensoverschrijding

1. Je mag elkaar niet uitlachen

2. Je laat elkaar uitpraten

3. Geen antwoord is gek!

4. Je hebt respect voor elkaar

5. Wat we vertellen blijft binnen de klas

Regels &
Afspraken

1. Je mag elkaar niet uitlachen.

2. Je laat elkaar uitpraten.

3. Geen antwoord is gek!

4. Je hebt respect voor elkaar.

5. Wat we vertellen en vragen blijft binnen de klas.

Leerdoelen:

• We leren vandaag wat grensoverschrijding is.
• We leren waarom grensoverschrijding niet voor iedereen hetzelfde is.
• We leren onze grenzen aan te geven. 
• We leren verschillende vormen van grensoverschrijding kennen.

Inleiding

Theorie

Opdrachten
Verwerking
Afsluiting

In de inleiding introduceren we het onderwerp en bekijken we wat jij hier al over weet.

Bij theorie slides krijg je informatie over het onderwerp door tekst, plaatjes, audio en video.

Bij opdrachten testen we je kennis.

We sluiten de les af en blikken terug.

Tijdens de verwerking maak je een opdracht om te controleren of je de les goed hebt begrepen.

Waar
ben ik?

Grensoverschrijding

Bij fysiek contact, omgang met elkaar en seks is het belangrijk dat alle betrokkenen dit vrijwillig doen, met een prettig en veilig gevoel. Wanneer dit niet het geval is, spreken we van grensoverschrijding.

Dit betekent dat iemands grenzen zijn bereikt of dat iemand de grenzen van een ander overschrijdt die hij heeft aangegeven.

 

Inleiding

Zoals we hebben geleerd, hoort experimenteren bij de puberteit. Helaas komt het voor dat iemand de grenzen van een ander overschrijdt. In zulke gevallen spreken we van grensoverschrijding, en dit kan op verschillende manieren voorkomen.

Ongewenst

comfortzone

De comfortzone is het gebied waarbinnen jij je comfortabel voelt dat iemand in de buurt komt. Dit verschilt per persoon. Wanneer iemand deze grens overschrijdt, kan er sprake zijn van grensoverschrijding.

verbaal

Grensoverschrijding kan ook zonder bij iemand in de buurt te komen. Naar iemand fluiten, iemand naroepen of iets seksueels zeggen, kan grensoverschrijding zijn. Je gaat dan alleen door iets te zeggen al te ver. 

aanraking

Een hand op een hand, een hand op een schouder of op een andere plek die niet prettig voelt, is grensoverschrijdend gedrag.

relatie

Wat binnen een bepaalde relatie (bijvoorbeeld twee vrienden of geliefden) een normale aanraking is, kan tussen twee klasgenoten of collega's heel anders aanvoelen. Sommige dingen kunnen echt niet op school of werk. 

Grens-
overschrijding 

Kan jij voorbeelden benoemen van grensoverschrijding?

Grens-
overschrijding 

Wanneer gaat iemand bij jou te ver? Dit kan voor iedereen 

anders zijn.

Theorie 1

Het begrip grensoverschrijding bestaat uit twee woorden, grens en overschrijding. Met een grens bedoelen we waar voor iemand de limiet ligt (tot hier en niet verder). Met overschrijding bedoelen we dat er een regel of grens wordt overtreden.

Wanneer iemand op seksueel gebied te ver gaat, noemen we dat grensoverschrijding. Er gebeurt op dat moment iets waarbij ten minste één iemand zich niet prettig voelt. Dit kan een aanraking zijn, maar bijvoorbeeld ook een opmerking of een bericht.

Theorie 1

Theorie 1

Wat tussen twee vrienden of vriendinnen een hele normale aanraking is (zoals een hand op een schouder) kan voor anderen al snel te ver gaan. Een aanraking valt snel verkeerd. 

Hetzelfde geldt voor een filmpje of bericht sturen. Een bepaalde tekst of foto kan soms helemaal niet gewaardeerd worden. 

Heeft iemand bij jou weleens de grens overschreden 
met een aanraking? 

ja

weet ik niet

nee

Heeft iemand bij jou weleens de grens overschreden 
met een berichtje op je mobiel? 

ja

weet ik niet

nee

Wat is
te ver? 

Wat de ene persoon prima vindt, gaat voor de ander te ver. Wat vind jij?

Dit vind ik prima.

Dit gaat mij te ver.

Hand van docent op mijn schouder.

Hand van een vriend op schouder.

Een onbekende fluit je na op straat.

Iemand geeft een onverwachte zoen.

Berichtje met (deels) naakte foto.

Hand van een oom of tante op je knie.

Iemand appt je de hele dag door.

Een vriend(in) knijpt je in je bil.

Een arm om je middel.

Theorie 2

Bij aanraking, experimenteren of seks is het belangrijk dat beide mensen dit prettig vinden. Iedereen moet zich veilig voelen en vrijwillig meedoen. Wanneer je jong bent, is het soms moeilijk om voor jezelf te bepalen wat je prettig vindt en waar jij de grens trekt.

Op het moment dat jij het gevoel hebt dat iemand deze grens overschrijdt dan is het belangrijk om dit duidelijk te zeggen. Het aangeven van je eigen grenzen begint met het duidelijk maken ervan door middel van communicatie. Je kunt bijvoorbeeld zeggen: 'Ik voel me hier niet prettig bij'.

Het aangeven van je grens is vaak makkelijker gezegd dan gedaan. Soms wil je namelijk graag ergens bij horen, of je wilt je vriendje of vriendinnetje niet teleurstellen door (nog) niet verder te willen gaan.

Probeer voor jezelf goed te bedenken wat je leuk en prettig vindt, en waar je persoonlijke grenzen liggen. Vraag jezelf af of je je ergens goed bij voelt of dat het buiten je comfort zone valt.

Te ver

Bedenk wat jou te ver gaat. Neem de tijd om dit voor jezelf te bepalen en schrijf het dan op. 

Te ver

Wanneer je iets niet wilt, kun je 'gewoon nee zeggen' toch?

Dit is in het echt soms lastiger dan het lijkt. Kun jij redenen bedenken waarom dit soms lastig kan zijn?

Theorie 3

Het duidelijk aangeven van je grenzen is van groot belang. Helaas komt het voor dat mensen na een 'nee' toch doorgaan en iemand op een ongewenste manier aanraken. Dit wordt seksuele intimidatie of aanranding genoemd. Seksuele intimidatie is een ernstige zaak en strafbaar.

Seksuele handelingen zonder wederzijdse instemming worden seksueel geweld of verkrachting genoemd. Wanneer een volwassene seks heeft met iemand onder de zestien jaar, spreken we van seksueel misbruik.

Centrum Seksueel Geweld

Hoeveel procent van de jonge mannen in Nederland is slachtoffer geweest van seksuele intimidatie, seksueel geweld of seksueel geweld? 

1. 2%
2. 5.5%
3. 7%
4. 14.5%

Hoeveel procent van de jonge vrouwen in Nederland is de afgelopen twaalf maanden slachtoffer geweest van seksuele intimidatie, seksueel geweld of 

seksueel geweld? 

1. 15%
2. 28%
3. 39%
4. 52%

• We hebben geleerd wat grensoverschrijding betekent.
• We weten nu wat grensoverschrijdend gedrag inhoudt. 
• We hebben geleerd dat het belangrijk is nee te leren zeggen en je eigen grenzen te leren bepalen en aangeven.
• We hebben verschillende vormen van grensoverschrijdend gedrag leren kennen. 

Om te 
onthouden

Verwerking

Grensoverschrijding

Het kan soms moeilijk te bepalen zijn. Wat voor de ene persoon normaal is, kan voor de ander te ver gaan. Jullie gaan nu kijken naar een filmpje van FUNX. In dit filmpje wordt grensoverschrijding besproken.

Hierna gaan jullie dit klassikaal bespreken, dus let goed op! 

Verwerking

Verwerking

Zoals je hebt gemerkt, hebben mensen verschillende meningen over grensoverschrijding. De docent gaat de spinner draaien. Bespreek bij elke stelling of dit als grensoverschrijdend wordt beschouwd of niet. Er is geen goed of fout antwoord. Onderzoek samen met de klas hoe jullie hierover denken.

Deze les hebben we geleerd wat gezondheid is. Volgende keer aan we het hebben over een gezonde leefstijl

Wat vond je van deze les?

😒🙁😐🙂😃

Deze les hebben geleerd wat grensoverschrijding is. Je kunt nu door naar de eindopdracht.