Communicatievormen en lichaamstaal

Communiceren in het werkveld

1 / 143
volgende
Slide 1: Tekstslide
newEditorPedagogisch HandelenSecundair onderwijsBeroepssecundair onderwijsLeerjaar 3

In deze les zitten 143 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Communiceren in het werkveld

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

COMMUNICATIEVORMEN

30

s

Deze slide heeft geen instructies

Programma:

  • Communicatiemodel? zender - boodschap - ontvanger

  • Verbale - non-verbale - paraverbale communicatie?

  • Actief luisteren: LSD - SOFTEN? LSD : SOFTEN:

  • Assertief - subassertief - agressie gedrag?

  • Feedback krijgen - feedback geven?

  • De ik - boodschap?


Deze slide heeft geen instructies

Waarvoor dient een goede communicatie?



  • een betere zorg

  • hoog welbevinden bij zorgvragers en familie

  • meer wederzijds begrip

  • een fijnere samenwerking met collega’s

  • meer werkplezier en jobfierheid


Deze slide heeft geen instructies

Dit is een diagram over communicatie. Wat is het grootste deel van onze communicatie: stem, lichaamstaal, woorden of brieven?

A
B
C
D

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

verbale communicatie

non-verbale communicatie

Deze slide heeft geen instructies

Lichaamstaal en de eerste indruk



Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Zwaaien is een vorm van .......

08

s

A

Non-verbale communicatie

B

Verbale communicatie

C


D


Deze slide heeft geen instructies

non-verbale communicatie

07

s

A

Geen communicatie

B

Communicatie zonder woorden.

C


D


Deze slide heeft geen instructies


06

s

A

Verbale communicatie

B

Non-verbale communicatie

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Blozen is een voorbeeld van

05

s

A

Verbale communicatie

B

Non-verbale communicatie

C


D


Deze slide heeft geen instructies

We zien hier een voorbeeld van....

05

s

A

Verbale communicatie

B

Non-verbale communicatie

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Wat zie je hier?

05

s

A

Verbale communicatie

B

Non-verbale communicatie

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Een duimpje omlaag is....

05

s

A

Verbale communicatie

B

Non verbale communicatie

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Een duimpje omhoog is....

05

s

A

Verbale communicatie

B

Non verbale communicatie

C


D


Deze slide heeft geen instructies


05

s

A

Verbale communicatie

B

Non-verbale communicatie

C


D


Deze slide heeft geen instructies


05

s

A

verbale communicatie

B

non-verbale communicatie

C


D


Deze slide heeft geen instructies

05

s

A

Verbale communicatie

B

Non verbale communicatie

C


D


Deze slide heeft geen instructies


05

s

A

verbale communicatie

B

non-verbale communicatie

C


D


Deze slide heeft geen instructies

Basisregels van communicatie

Verbale communicatie:

  1. Duidelijkheid

  2. Luisteren

  3. Toon en intonatie

  4. Emathie

  5. Kernboodschap

Deze slide heeft geen instructies


Non-verbale communicatie:

  1. Lichaamstaal

  2. Oogcontact

  3. Gelaatsuitdrukkingen

  4. Afstand

  5. Tijd

  6. Kleding & uiterlijk

Deze slide heeft geen instructies


Voordelen van goede communicatie in de zorg:

  • betere zorg

  • voelen zich gehoord

  • er is meer wederzijds begrip

  • er is een fijnere samenwerking

  • je ervaart meer plezier

Deze slide heeft geen instructies

Structuur van een gesprek

  1. Begroeting

  2. Kennismaking

  3. Het gesprek

  4. Afscheid nemen 

Deze slide heeft geen instructies



Deze slide heeft geen instructies

2. Actief luisteren


Deze slide heeft geen instructies

Instructie

Pak een stukje papier (A4) en hou het voor je. Doe nu je ogen dicht en volg de instructies exact. 

Deze slide heeft geen instructies

Na het scheuren...

Vraag aan iedereen om zijn ogen open te doen en het papier uit te vouwen tot een heel blad.

Kijk samen wat het resultaat is. Als ik goed gecommuniceerd heb en jullie hebben goed geluisterd zouden we allemaal hetzelfde moeten hebben....

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Hoe is dat nu mogelijk?


Deze slide heeft geen instructies

Hoe kan dit?

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies




1. Armen langs je lichaam


2. Handen op je heupen


3. Armen over 

elkaar

Deze slide heeft geen instructies

 Betekenis van deze houdingen

1. Armen langs het lichaam= goed, je ziet er ontspannen uit, ook heb je dan je armen vrij voor het maken van gebeuren wanneer jij het woord neemt.

2. Handen op de heupen = je toont een actieve luisterhouding. Als je spreekt is dit minder goed, dit kan nogal betweterig overkomen.

3. Armen over elkaar= hiermee maak je eerder een gesloten en afstandelijke indruk

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Geef LSD

Dit is het belangrijkste ezelsbruggetje!


Luisteren

Samenvatten

Doorvragen



Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Laat oma thuis

Het is belangrijk dat je onbevooroordeeld luistert, dus laat gerust OMA thuis:



Oordelen

Meningen

Adviezen


Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

SOFTEN

  • S...mile / glimlachen

  • O...pen posture / open houding

  • F...orward lean / naarvoor leunen

  • T...ouch / aanraken

  • E...ye contact / oogcontact

  • N...od / knikken


Deze slide heeft geen instructies

S

O

F

T

E

N

hoort er niet bij

Smile

Open houding

Forward

Touch

Eye

Nod

Knikken (nod)

Naar voren leunen

Aanraken (als gepast)

Oogcontact

Armen gekruist

Achterover leunen

Deze slide heeft geen instructies

Luisterfouten 

Deze slide heeft geen instructies

Slecht luisteren, hoe doe je dat?

Deze slide heeft geen instructies

Slecht luisteren

  • Enthousiast over eigen ervaringen beginnen

  • Verteller onderbreken

  • Relativeren

  • Laten zien dat je geen of weinig tijd hebt

  • Niet reageren 

  • Naast elkaar praten 




Deze slide heeft geen instructies

Oefening: goed of fout? 


Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wat hebben we allemaal geleerd?


Deze slide heeft geen instructies

Wat hebben we geleerd? 

  1. Actief luisteren is luisteren én begrijpen

  2. Is belangrijk in- en buiten schoolcontext

  3. Respect, acceptatie en tolerantie als basisvoorwaarden

  4. Luistertechnieken: LSD (verbaal) / SOFTEN (non-verbaal)

  5. Ongeïnteresseerd en onderbroken luisteren is not done!

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Goed luisteren

Is belangrijk omdat 

Deze slide heeft geen instructies

1. Geef aandacht

Focus op het verhaal en spreker

Wat is de boodschap

Geen afleiding ( gsm uit)

Oogcontact

Deze slide heeft geen instructies

2. Laat zien dat je luistert

Zeg zelf enkel wat nodig is om de spreker aan te moedigen

Bijvoorbeeld hummen

Laat je gezicht spreken (spoken)

Ontspannen houding

Smile

Deze slide heeft geen instructies

3. Geef feedback

Word je emotie geraakt? Zeg het en vraag om meer informatie

LSD: luisteren, samenvatten en doorvragen

Wat bedoel je met

Wat ik hoor


Deze slide heeft geen instructies

4. Stel je mening of oordeel uit

Laat de ander uitpraten 

Niet onderbreken

Spreker centraal stellen 

Deze slide heeft geen instructies

5. Reageer gepast

Respect 

Acceptatie

Tolerantie

Zoals je zelf zou wilen worden behandeld

Deze slide heeft geen instructies

Checklist

  1. Geef aandacht

  2. Laat zien dat je luistert (SOFTEN)

  3. Geef feedback  (LSD)

  4. Stel je mening of oordeel uit

  5. Reageer gepast (basisvw)

Deze slide heeft geen instructies

Omgaan met emoties (LEO)

Deze slide heeft geen instructies

LEO=

  1. Luisteren  (LSD & SOFTEN)

  2. Erkennen  (Bevestig en erken het probleem)

  3. Oplossen  (Luister en geef erkenning)

Deze slide heeft geen instructies

Slecht nieuws gesprek


Deze slide heeft geen instructies

Overzicht:

- Wat zijn de doelen van een slechtnieuws gesprek?

- Uit welke fasen bestaat een slechtnieuws gesprek?

- Voorbeelden van een slecht nieuws gesprek

- Casus(sen)

- Evaluatie

Deze slide heeft geen instructies

Waar denk je aan bij een slechtnieuwsgesprek?

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

vind je het lastig om iemand teleur te stellen?

1

Ik stel dat zo lang mogelijk uit

2

Als ik er niet over praat, waait het wel over

3

Ik vertel het maar meteen, dan ben ik er vanaf

4

Nee hoor, teleurstellingen horen bij het leven.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wat is het doel van een slecht nieuws gesprek?

A

Je zorgt dat je heel zakelijk blijft zodat je duidelijk kan zijn wanneer je slecht nieuws brengt.

B

Iemand deels informeren met slecht nieuws en deels met goed nieuws.

C

Een bericht overbrengen zodat een patiënt gelijk kan accepteren wat er aan de hand is.

D

Je brengt op een duidelijke manier een negatief bericht en geeft daarin steun en informatie.

Deze slide heeft geen instructies

Grootste valkuilen


  • Voorbijgaan aan de gevoelens.

  • Dooddoeners gebruiken (bv. “U mag zo niet denken” of “Zo is het leven”).

  • Discussiëren (bv. “Hoe komt u daar nu bij?!”).

  • Raad en advies geven (bv. “Als ik u was …”).

  • Kleiner maken

Deze slide heeft geen instructies

Wie heeft er al eens slecht nieuws medegedeeld aan iemand?

Deze slide heeft geen instructies

Wat weet je al over het voeren van een slecht nieuws gesprek?

Deze slide heeft geen instructies

Stappenplan

  1. Korte inleiding

  2. Kom ter zake

  3. Geef de ontvanger tijd

  4. Laat emoties toe en vang ze op (geef evt. extra informatie)

  5. Geef perspectief (nieuw moment) 

Deze slide heeft geen instructies

Voorbereiding

  • Bereid je goed voor op het gesprek en bedenk wat je precies gaat vertellen. 

  • Zorg dat je de feiten op een rijtje hebt en bedenk alvast hoe je gaat reageren op mogelijke reacties van de ander.

Vraag aan de studenten wat zij belangrijk vinden bij de voorbereiding van een slecht nieuws gesprek.

De boodschap brengen

  • Breng de boodschap rustig en duidelijk over. 

  • Geef de ander de tijd om te reageren en vraag hoe hij/zij zich voelt.

Bespreek met de studenten hoe zij de boodschap zouden brengen en hoe zij zouden reageren op emoties van de ander.

Empathie tonen

Toon begrip en empathie voor de emoties van de ander. Laat zien dat je zijn/haar gevoelens serieus neemt.

Vraag aan de studenten hoe zij empathie zouden tonen in een slecht nieuws gesprek.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Welke fouten zag je bij de leerkracht?

Deze slide heeft geen instructies

Kritiek krijgen

Deze slide heeft geen instructies

Bedenk een situatie waarop jij kritiek hebt gekregen. Hoe heb je hierop gereageerd?

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Ontwapeningstechnieken

  1. Geef gelijk

  2. Bedank

  3. Zeg sorry (als de kritiek terecht is)

Deze slide heeft geen instructies

Communiceren binnen een groep

Deze slide heeft geen instructies


  1. Vergaderen

  2. Assertief zijn

  3. Feedback krijgen

  4. Feedback geven

  5. Coachen 

Deze slide heeft geen instructies

Beslissingen/besluit

  • unanieme beslissing

  • consensus

  • stemming

  • autoriteit 

Deze slide heeft geen instructies

1. Unanimiteit / uniformiteit

= beslissing wordt alleen genomen wanneer alle deelnemers erachter staan. 


Voordelen?

  • Eenheid in groep;

  • Gezamelijke basis;

  • Iedereen is betrokken.

Deze slide heeft geen instructies

Unanimiteit / uniformiteit

Nadelen?

  • Kost veel tijd en moeite;

  • Soms verregaande compromissen;

  • Druk vanuit de groep is sterk;

  • Slechts in sommige situaties toepasbaar.

Deze slide heeft geen instructies

2. Consensus

  • = overeenkomst

  • iedereen moet zich aanpassen

  • een resultaat waarbij iedereen tevreden is 

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

3. Stemming 

= Telling: voorstel van de meeste stemmen wint

Deze slide heeft geen instructies

4. Autoriteit

= degene met de meeste macht, neemt de beslissingen.

Voordelen?

  • Snelle beslissingen

  • Gecentraliseerd

Nadelen?

  • Betrokkenheid van groepsleden is klein

  • Machtsconflicten in de groep

Deze slide heeft geen instructies

Assertief reageren t.o.v. sub- assertief en agressief.


Deze slide heeft geen instructies

Wat is assertiviteit?

Deze slide heeft geen instructies

Je staat in de rij bij de supermarkt en iemand dringt voor. Niet fijn, je hebt haast. Wat is een assertieve reactie?

A

Je baalt, maar zegt niks

B

Je wordt heel boos en begint te schreeuwen

C

Je zegt op een nette manier dat je eerder in de rij stond

D

Je begint met andere klanten te praten over dit asociale gedrag

Deze slide heeft geen instructies

Assertief zijn is...

- opkomen voor jezelf

- rekening houden met jezelf       én met de ander

- je mening durven geven

- 'nee' durven zeggen

- je grenzen aangeven

- niet over je heen laten lopen 







Deze slide heeft geen instructies

Subassertief zijn is...

- je grenzen niet aangeven

- over je heen laten lopen

- niet zeggen wat je wilt of vindt

- doen wat anderen willen

- geremd en stil zijn

- bang zijn voor ruzie



Deze slide heeft geen instructies

Agressief zijn is...

- voor jezelf opkomen, ten koste van de ander

- tot een conflict komen

- ikke ikke ikke en de rest kan stikken (eigen belang)

- niet naar de ander luisteren

- de ander de schuld geven









Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wat ben je zelf? Assertief, subassertief of agressief?

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wie is volgens jou het meest assertief?

Deze slide heeft geen instructies

Als je assertief bent...

A

denk je aan jezelf en de ander

B

denk je alleen aan de ander

C

denk je alleen aan jezelf

D

geef je je grenzen NIET aan

Deze slide heeft geen instructies

Casus

Je loopt ruim een maand stage in een WZC. Iedere dag na de lunch moet jij de afwas doen. Het is een flinke stapel en niemand helpt je...



Wat doe je hiermee als je....


  •  subassertief bent

  •  assertief bent

  •  agressief bent



-> klassikaal gesprek






Deze slide heeft geen instructies

Je leidinggevende vraagt of je wilt werken vanavond. Eigenlijk ben je super moe en zie je het niet zitten. Wat is een subassertieve reactie?

A

je zegt dat het je helaas niet gaat lukken vanavond

B

je zegt 'haha, bekijk het maar!!'

C

je zegt ja, maar je meldt je de volgende dag 'ziek'

D

je gaat toch werken, want je bent bang dat hij anders boos wordt

Deze slide heeft geen instructies


Subassertief gedrag:

  • je durft niet te zeggen wat je wilt

  • je neemt geen verantwoordelijkheid

  • belangen van de ander op de eerste plaats

Agressief gedrag:

  • agressiviteit is anderen niet respecteren

  • je krijgt ruzie met je omgeving

Deze slide heeft geen instructies


Assertief gedrag:

  • je zegt wat je wilt, zonder grof of onderdanig te worden

  • Vastberaden en vriendelijk een verzoek weigeren

  • voor jezelf durft op te komen

Deze slide heeft geen instructies

Feedback krijgen & geven

Deze slide heeft geen instructies

KRITIEK GEVEN EN KRIJGEN

  • Wat is voor jullie kritiek?

  • We bekijken samen het filmpje



Deze slide heeft geen instructies

Op welke manieren wordt er kritiek gegeven?

Deze slide heeft geen instructies

Bedenk een situatie waarin jij feedback kreeg

Deze slide heeft geen instructies

Stappen bij feedback krijgen

  1. neem een open houding aan

  2. slik de verdediging in

  3. laat merken dat je de boodschap hebt begrepen

  4. accepteer de feedback

  5. maak afspraken

  6. waardeer de ander 

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Kritiek geven op een niet bedreigende manier


deel 1: tot 4min. 16 sec. 

Deze slide heeft geen instructies

Voorwaarden voor het geven van feedback

  1. maak tijd 

  2. geef feedback op het gedrag (niet op de persoon!)

  3. verduidelijk je feedback

  4. wees specifiek (de 4 W-s)

  5. geef de feedback snel

  6. gebruik de ik-boodschap 

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Coachen

  • open vragen

  • W-vragen

  • GROW-model (doelen, realiteit, opties en wil/voornemen) 

Deze slide heeft geen instructies



Deze slide heeft geen instructies