Goedemorgen!
Fijn dat je er bent.
- Lever je mobiel bij binnenkomst in in de rode bak.
Goedemorgen!
Fijn dat je er bent.
- Lever je mobiel bij binnenkomst in in de rode bak.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
1e lesuur: SoVa
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag!
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Tekstverbanden herkennen
Open met het idee dat signaalwoorden helpen om snel te zien wat zinnen met elkaar doen. Houd het concreet: in deze les gaat het alleen om opsomming en conclusie in korte, eenvoudige teksten.
Leerdoel
Ik kan tekstverbanden van conclusie en opsomming herkennen en zelf passende signaalwoorden gebruiken.
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een tekstverband?
Een tekstverband laat zien hoe zinnen of delen van een tekst bij elkaar horen.
Signaalwoorden helpen je dat verband te zien.
Voorbeelden:
opsomming
conclusie of slot
Benadruk dat leerlingen niet alle tekstverbanden hoeven te kennen voor deze les. Alleen deze twee verbanden staan centraal.
Opsomming
Bij een opsomming worden dingen achter elkaar genoemd.
Vaak krijg je meer dan één punt, stap of voorbeeld.
Gebruik een eenvoudig voorbeeld mondeling, zoals: 'Ik neem brood mee, daarnaast neem ik fruit mee en ten slotte een fles water.'
Signaalwoorden bij opsomming
eerst
daarnaast
ook
ten slotte
Deze woorden laten zien dat er nog een punt bijkomt.
Wijs erop dat deze woorden niet precies hetzelfde zijn, maar in deze les vooral dezelfde functie hebben: een opsomming aangeven.
Opsomming in een korte tekst
Ik maak mijn tas klaar. Eerst pak ik mijn schrift. Daarnaast neem ik een pen mee. Ik neem ook mijn agenda mee. Ten slotte stop ik mijn lunch in mijn tas.
De schrijver noemt hier meerdere dingen na elkaar.
Lees de tekst hardop voor en leg de nadruk op de signaalwoorden. Laat zien dat de inhoud een rijtje vormt.
Waar let je op bij opsomming?
Er worden meerdere punten genoemd
Er komt steeds informatie bij
Signaalwoorden wijzen op een rijtje
De tekst werkt stap voor stap of punt voor punt
Koppel dit aan herkenning: leerlingen hoeven niet alleen het woord te zien, maar ook te letten op de functie in de zin of alinea.
Welk signaalwoord past bij een opsomming?
kortom
daarnaast
dus
samengevat
Toets of leerlingen opsommingswoorden herkennen. De andere opties horen bij conclusie of slot.
Opsomming herkennen
Ik maak mijn tas klaar. Eerst pak ik mijn schrift. Daarnaast neem ik een pen mee. Ik neem ook mijn agenda mee. Ten slotte stop ik mijn lunch in mijn tas.
Alle drie de goede antwoorden laten zien dat er steeds iets bijkomt in een rijtje.
Conclusie of slot
Bij een conclusie of slot trekt de schrijver een eindgedachte.
De tekst rondt iets af of zegt wat je eruit kunt opmaken.
Gebruik het woord 'eindgedachte' expliciet. Dat helpt leerlingen het verschil met een opsomming te voelen.
Signaalwoorden bij conclusie
kortom
dus
daarom
samengevat
Deze woorden laten zien dat er een afronding of uitkomst komt.
Noem kort dat 'daarom' vaak een conclusie aangeeft, ook al zit er soms ook een reden in de zin. In deze les telt de afsluitende uitkomstfunctie.
Conclusie in een korte tekst
Het regent hard. Ik heb geen jas bij me. Dus word ik nat.
Of:
Ik heb geleerd, mijn spullen klaargelegd en op tijd geslapen. Kortom, ik ben goed voorbereid.
Laat zien dat een conclusie vaak volgt op informatie die al genoemd is. De schrijver komt tot een uitkomst of rondt af.
Waar let je op bij conclusie?
Er komt een eindgedachte
De schrijver trekt een uitkomst
De tekst wordt afgerond
Het signaalwoord wijst naar een slot of gevolg
Maak duidelijk dat conclusie en slot hier samen worden behandeld, omdat ze in korte teksten vaak dezelfde functie hebben.
Het verschil tussen de twee
Opsomming
geeft een eindgedachte
trekt een uitkomst
rondt de tekst af
Conclusie of slot
noemt punten na elkaar
voegt informatie toe
maakt een rijtje
Dit is de kernvergelijking van de les. Neem tijd om beide functies hardop naast elkaar te zetten.
Wat hoort bij conclusie of slot?
meer punten
een rijtje
een eindgedachte
extra stappen
De goede keuze is 'een eindgedachte'. De andere opties passen bij opsomming.
Conclusie herkennen
Het regent hard. Ik heb geen jas bij me. Dus word ik nat. Ik heb geleerd en mijn spullen klaargelegd. Kortom ben ik goed voorbereid.
Laat leerlingen letten op de functie: er komt een uitkomst of afronding.
Samenvatting
Opsomming: er komt informatie bij
Conclusie of slot: de schrijver rondt af
Signaalwoorden helpen je het tekstverband te herkennen
Je kiest een signaalwoord dat past bij de functie in de tekst
Gebruik deze slide om de centrale vraag van de les af te ronden: hoe herken je het verschil en hoe kies je passend?
Waar kijk je vooral naar bij een signaalwoord?
de kleur
de lengte
de functie
de plaatsnaam
Sluit aan bij slide 12: niet alleen het woord herkennen, maar kijken wat het doet in de tekst.
Begrippen
tekstverband - de manier waarop zinnen of delen van een tekst bij elkaar horen
signaalwoord - een woord dat laat zien welk verband er in de tekst is
opsomming - een tekstverband waarbij punten of voorbeelden na elkaar worden genoemd
conclusie - een tekstverband waarbij de schrijver een uitkomst trekt
slot - het afsluitende deel van een tekst
functie - wat een woord of zin doet in een tekst
alinea - een stukje tekst dat bij elkaar hoort
Deze slide heeft geen instructies
2e lesuur: Nederlands
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag!
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Pauze
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
3e/ 4e lesuur: Koken
Deze slide heeft geen instructies
Pauze
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Lezen
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
5e/ 6e lesuur: Special Heroes
Deze slide heeft geen instructies
Aan de slag!
minute
second
Deze slide heeft geen instructies
Afsluiting
Deze slide heeft geen instructies