Meisje
Een meisje herken je aan haar vulva (vulvalippen, clitoriseikel en opening van de vagina).
Meisje
Een meisje herken je aan haar vulva (vulvalippen, clitoriseikel en opening van de vagina).
Thema 4 Voortplanting en Seksualiteit
Lesplanning
Gedragsverwachtingen
Doel
Vorige les
Voorkennis
Uitleg
Zelfstandig werken
Les afsluiten
Gedragsverwachtingen
- Ik ben stil als er iemand anders aan het praten is in de klas.
- Ik let op mijn taalgebruik.
- We blijven van een ander af.
- We blijven van de spullen van iemand anders af.
- Ik volg de instructie op die de docent mij geeft.
-Ik steek mijn vinger op wanneer ik iets wil vragen en wacht tot de docent mij aan het woord laat.
- Ik blijf rustig op mijn kruk of stoel zitten en ga niet lopen door de klas.
- Ik laat andere leerlingen in hun waarde.
- Ik ga respectvol om met mijn omgeving en de materialen.
- Aan het einde van de les ruim ik alles netjes op.
Les doel
De leerlingen kunnen aan het einde van de les in eigen woorden uitleggen welke organen tot het voortplantingsstelsel behoren van een man en vrouw.
voortplanting
Voortplantingsstelsel
Alle organen die een rol spelen bij de voortplanting
Geslachtsorganen
organen die ervoor zorgen dat mensen zich kunnen voortplanten
Geslacht (sekse)
Lichamelijke geslachtskenmerken, bijvoorbeeld penis of vulva
Geslachtskenmerk
Lichamelijk kenmerk waaraan je een geslacht herkent
De geslachtskenmerken
De primaire geslachtskenmerken die je bij de geboorte al hebt, heten primaire geslachtskenmerken. De primaire geslachtskenmerken kun je deels aan de buitenkant zien.
Jongens
• Een jongen herken je aan zijn penis en zijn balzak.
Intersekse
Soms kun je aan de buitenkant niet meteen zien of de baby een jongen of een meisje is. De baby heeft dan mannelijke en vrouwelijke kenmerken. Dit noem je intersekse.
Bij intersekse kunnen geslachtskenmerken van beide geslachten aanwezig zijn. De geslachtskenmerken kunnen er ook anders uitzien dan mensen verwachten bij een jongen of meisje. Het kan ook zijn dat iemand er in de puberteit pas achter komt intersekse te zijn. Het lichaam verandert dan anders dan verwacht.
Intersekse personen zijn niet ongezond. Ze voelen zich vaak gewoon man of vrouw. In Nederland wordt er gemiddeld één keer per week een intersekse baby geboren. Intersekse is een voorbeeld van hoe ieder lichaam anders kan zijn.
Primaire geslachtskenmerken
Voorplantingsorganen van man en vrouw
Jongens:
Voortplantingsorgaan penis van de man dat bestaat uit zwellichamen, urinebuis, eikel en voorhuid.
Meisjes:
De voortplantingsorganen van een meisje is de vulva
vulvalippen, clitoriseikel en opening van de vagina.
Alle uitwendige organen bij elkaar
Clitoris: orgaan dat gevoelig is voor prikkels die een fijn gevoel geven.
Clitoriseikel: gevoelig ‘knopje’ van de clitoris.
Clitorishoed: huidplooi om de clitoriseikel.
Binnenste vulvalippen: dunne, gladde huidplooien die onder de clitoris samenkomen.
Buitenste vulvalippen: behaarde huidplooien om de binnenste vulvalippen.
Eikel: top van de penis die erg gevoelig is.
Voorhuid: dunne huidplooi die de eikel bedekt.
Balzak: huidplooi waar een teelbal en bijbal in ligt . De huid van de balzak kan gerimpeld of glad zijn. Er kan haar op groeien of juist niet.
Alle inwendige organen
Baarmoeder: orgaan waar een bevruchte eicel zich ontwikkelt tot een kind
Eileider: buis die een eicel vervoert naar de baarmoeder
Eierstok: orgaan waar eicellen zich ontwikkelen
Vagina: opening die de vulva verbindt met de baarmoeder; een soort tunnel naar de baarmoeder
Maagdenvlies: randje weefsel aan het begin van de vagina
Zwellichaam: orgaan dat zich vult met bloed bij seksuele opwinding
Teelbal: orgaan dat zaadcellen maakt
Bijbal: orgaan waar zaadcellen worden opgeslagen
Zaadleider: buis die zaadcellen vervoert
Urinebuis: Vervoert urine naar buiten het lichaam
Geslachtsorgaan van een vrouw
Geslachtsorgaan van een man
Zelfstandig werken
Blz. 8 t/m 17
Opdracht 1 t/m 8
minute
second
Les afsluiten
Les doel behaald?
Wat ging er goed tijdens de les?
Wat ging er goed tijdens het werken?
Wat kan er een volgende les beter?
4.2 Puberteit
Lesplanning
Gedragsverwachtingen
Doel
Vorige les
Uitleg
Zelfstandig werken
Les afsluiten
Gedragsverwachtingen
- Ik ben stil als er iemand anders aan het praten is in de klas.
- Ik let op mijn taalgebruik.
- We blijven van een ander af.
- We blijven van de spullen van iemand anders af.
- Ik volg de instructie op die de docent mij geeft.
-Ik steek mijn vinger op wanneer ik iets wil vragen en wacht tot de docent mij aan het woord laat.
- Ik blijf rustig op mijn kruk of stoel zitten en ga niet lopen door de klas.
- Ik laat andere leerlingen in hun waarde.
- Ik ga respectvol om met mijn omgeving en de materialen.
- Aan het einde van de les ruim ik alles netjes op.
Les doel
De leerlingen kunnen aan het einde van de les in eigenwoorden uitleggen wat de functie is van hormonen en ze kunnen de lichamelijke en geestelijke veranderingen in de puberteit beschrijven.
Wat zijn primaire geslachtskenmerken?
Kenmerken die je vanaf de geboorte al kan zien.
Kenmerken die je vanaf de geboorte nog niet kan zien
Dit moet zicht nog ontwikkelen.
Dit ontstaat door de aanmaak van hormonen.
Wat is een ander woord voor geslacht?
Sekte
Gender neutraal
Sekse
Non binaire
Wat bedoelen ze met geslachtskenmerken?
Dat je aan het DNA kan zien wat het gaat worden.
Het lichamelijke kenmerk waaraan je het geslacht herkent.
Dat zijn hormonen.
Dat is de ontwikkeling van je hormonen.
De baby heeft dan mannelijke en vrouwelijke kenmerken. Dit noem je intersekse.
Waar
Niet waar
Wat wordt er bedoeld met inwendige organen?
Dat zijn de organen in je lichaam.
Dat zijn de dingen die je kan zien aan de buitenkant.
Wat zijn secondaire geslachtskemerken?
Die kan je zien vanaf het begin als het geboren is.
Dit kan je niet zien vanaf je geboorte.
Dit heeft te maken met de aanmaak van hormonen.
Dit heeft te maken met DNA.
Hormonen
Hormonen zijn stoffen die de werking van organen regelen. Speciale hormoonklieren maken hormonen aan. De hormonen komen in je bloed. Via het bloed komen de hormonen in je hele lichaam terecht. Alleen een orgaan of weefsel dat gevoelig is voor een bepaald hormoon, reageert op dat hormoon.
Hormonen die door de geslachtsorganen worden aangemaakt, noem je geslachtshormonen.
Puberteit
De puberteit is de periode waarin je je ontwikkelt tot volwassene. Vanaf de puberteit maakt je lichaam geslachtshormonen. Door deze hormonen ga je snel groeien (de groeispurt). In de eierstokken rijpen eicellen en de teelballen maken zaadcellen. De hormonen zorgen er ook voor dat je lichaam (je uiterlijk) verandert. Dit noem je lichamelijke veranderingen.
Secundaire geslachtskenmerken
In de puberteit ontstaan door de geslachtshormonen nieuwe geslachtskenmerken. Deze noem je de secundaire geslachtskenmerken. In tabel 1 en afbeelding 1 zie je de mogelijke secundaire geslachtskenmerken bij een jongen en bij een meisje.
Mogelijke secundaire geslachtskenmerken
Lichamelijke veranderingen 1
Naast het ontstaan van secundaire geslachtskenmerken verandert er nog meer aan en in je lichaam.
vochtverlies is normaal.
Lichamelijke veranderingen 2
Jongens en meisjes produceren smegma. Smegma bestaat uit dode huidcellen, talg, zweet en bacteriën. Smegma hoopt zich op tussen de vulvalippen of onder de voorhuid. Het houdt de huid en eikel soepel. Bacteriën in het smegma kunnen voor ontstekingen zorgen. Het smegma kan dan ook gaan ruiken.
Voor jongens én meisjes is het belangrijk het geslachtsorgaan (aan de buitenkant) schoon te houden. Hiervoor gebruik je alleen water (dus geen zeep).
Lichamelijke verandering 3
Bij sommige jongens wordt de voorhuid weggesneden. Dit heet ‘besnijden’. Soms gebeurt dit om hygiënische reden, soms om godsdienstige reden (bijvoorbeeld bij joden en moslims).
Lichamelijke verandering 4
Ook je huid kan wat vetter worden. Je kunt puistjes krijgen. De een heeft hier meer last van dan de ander. Het wassen van de huid kan helpen. Hiervoor kun je zeep gebruiken die voor de gezichtshuid bedoeld is.
Geestelijke verandering
Tijdens de puberteit veranderen ook je gedrag en je gevoelens. Je wordt langzaam volwassen. Bij de een gaat dit wat sneller dan bij de ander. Gemiddeld zijn meisjes eerder volwassen dan jongens.
Jezelf zijn 1
Je verandert sociaal en je wordt zelfstandiger. Je gaat je anders gedragen naar je ouders. Je wilt niet meer dat ze je als een kind behandelen.
Soms word je om niks heel erg boos. Je voelt je het ene moment heel erg vrolijk en het andere moment erg down of verdrietig. Soms heb je veel stress en pieker je over van alles.
Jezelf zijn 2
Of kan het je juist even allemaal niet zoveel schelen.
Ook ga je anders om met je vrienden. Je vrienden krijgen een belangrijkere plaats in je leven. Hun mening is belangrijk voor je. Je wilt erbij horen. Maar je bent ook langzaam aan het ontdekken wat je zelf vindt en wat je wilt. Dit kan je onzeker maken.
Seksualiteit 1
In de puberteit krijg je meer belangstelling voor andere mensen. Seksualiteit gaat een steeds belangrijkere rol spelen in je leven.
Seksualiteit 2
Je wilt heel graag dat de ander jou ook leuk vindt. Misschien wil je diegene ook aanraken of een kusje geven. Dit is spannend.
Je eigen tempo, je eigen lijf 1
De veranderingen in de puberteit komen niet allemaal tegelijk. Er is geen vaste volgorde in de veranderingen. Hoe iemand verandert, verschilt ook per persoon.
Je eigen tempo, je eigen lijf 2
De leeftijd waarop de veranderingen plaatsvinden, verschillen per persoon. Iedereen ontwikkelt zich in een eigen tempo.
Uniek lijf
Hoe jouw lichaam zich ontwikkelt, is bijzonder en uniek. Niemand heeft hetzelfde lichaam als jij. In de media zie je soms ‘perfecte’ mensen. Die zijn niet echt. Vaak zijn ze opgemaakt door professionals. Of ze hebben hun lichaam laten veranderen of de foto’s zijn bewerkt (‘gefotoshopt’) om ze mooier te maken. Geen enkel lichaam ziet er hetzelfde uit en dat is prima. Iedereen is uniek
Zelfstandig werken
Blz. 19 t/m 26
Alle opdrachten maken.
minute
second
Les afsluiten
Les doel behaald?
Wat ging er goed tijdens de les?
Wat ging er goed tijdens het werken?
Wat kan er een volgende les beter?
4.3 Vruchtbaar worden
Lesplanning
Gedragsverwachtingen
Doel
Vorige les
Uitleg
Zelfstandig werken
Les afsluiten
Gedragsverwachtingen
- Ik ben stil als er iemand anders aan het praten is in de klas.
- Ik let op mijn taalgebruik.
- We blijven van een ander af.
- We blijven van de spullen van iemand anders af.
- Ik volg de instructie op die de docent mij geeft.
-Ik steek mijn vinger op wanneer ik iets wil vragen en wacht tot de docent mij aan het woord laat.
- Ik blijf rustig op mijn kruk of stoel zitten en ga niet lopen door de klas.
- Ik laat andere leerlingen in hun waarde.
- Ik ga respectvol om met mijn omgeving en de materialen.
- Aan het einde van de les ruim ik alles netjes op.
Les doel
De leerlingen kunnen uitleggen hoe zaadcellen en eicellen worden gevormd en ze kunnen de menstruatiecyclus beschrijven.
Vorige les
Puberteit
Wat is de taak van de hormonen in je lichaam?
Hormonen zorgen voor de werking van je organen.
Hormonen zijn stoffen die de werking van organen regelen.
Die zorgen voor de veranderingen aan de buitenkant van je lichaam.
die zorgen voor de verandering aan de binnenkant van je lichaam.
Wat voor lichamelijke verandering kan er plaats vinden?
Je huid wordt zwaarder.
Je krijgt een nieuwe huid.
Je huid wordt vetter.
Je huid wordt lichter/.
Wat is een besnijdenis?
Er wordt een stukje huid ergens weg gehaald.
De voorhuid bij het Mannelijk geslachtsdeel wordt verwijderd.
Je moet een opdracht doen.
Je moet een speciaal verhaal voorlezen.
Vruchtbaarheid
Als je vruchtbaar bent, kun je je voortplanten. Eicellen en zaadcellen zijn de geslachtscellen van de mens. Bij een bevruchting komen een zaadcel en een eicel samen. Hierdoor kan een nieuw mens ontstaan.
Begrippen
Mannelijke geslachtscel
zaadcel (spermacel)
Zaadblaasje
Orgaan dat vocht en voedingsstoffen toevoegt aan de zaadcellen
Ovulatie (eisprong)
het vrijkomen van een rijpe eicel uit een eierstok
Begrippen
Prostaat
Orgaan dat vocht toevoegt aan de zaadcellen.
Sperma
Zaadcellen en vocht uit de zaadblaasjes en de prostaat
Eicel
Vrouwelijke geslachtscel
Menstruatie
Afstoten van een deel van het baarmoederslijmvlies en bloed via de vagina(vulva) .
Slijmvlies en bloed tijdens de menstruatie
Menstruatiecyclus
het steeds opbouwen en afstoten van het baarmoederslijmvlies
Zo ziet een cyclus eruit, de dikte van het slijmvlies gedurende vijf weken.
Overgang
De periode bij een vrouw (tussen de 40 en 60 jaar) waarbij steeds minder geslachtshormonen worden aangemaakt.
Menopauze
De periode na de overgang: er rijpen geen eicellen meer waardoor een vrouw kan niet meer zwanger kan worden.
Menstruatie middelen
Maandverband plak je in je onderbroek. Het maandverband vangt het slijmvlies en bloed op. De meeste soorten maandverband gooi je na gebruik weg. Er bestaat ook wasbaar maandverband.
Menstruatie ondergoed
Menstruatieondergoed is een onderbroek met ingebouwd maandverband. Na gebruik kun je het ondergoed wassen en weer gebruiken. Er bestaan ook menstruatiezwembroekjes die je kunt dragen tijdens het zwemmen
Tampon
Een tampon stop je in de vagina, waar hij het slijmvlies en bloed opzuigt. De tampon vervang je na een paar uur en gooi je dan weg.
Een menstruatiecup
Een menstruatiecup breng je in de vagina in, waar hij langzaam volloopt (zie afbeelding 4.3). Elke vier tot zes uur moet je hem legen, afspoelen en weer in de vagina inbrengen.
Tijdens de menstruatie is het belangrijk dat je je goed wast tussen de vulvalippen (zonder zeep).
Menstruatie middelen
Gebruik van sommige middelen?
Zelfstandig werken
blz. 28 t/m 37
Opdracht 1 t/m 9 maken. Opdracht 7 mag je overslaan.
minute
second
Les afsluiten
Les doel behaald?
Wat ging er goed tijdens de les?
Wat ging er goed tijdens het werken?
Wat kan er een volgende les beter?
4.4 Zwanger worden
Lesplanning
Gedragsverwachtingen
Doel
Vorige les
Uitleg
Zelfstandig werken
Les afsluiten
Les doel
De leerlingen kunnen aan het einde van de les in eigen woorden de kenmerken van zaadcellen en eicellen noemen, ze beschrijven hoe bevruchting bij de mens verloopt en ze kunnen beschrijven hoe een zwangerschap verloopt.
Gedragsverwachtingen
- Ik ben stil als er iemand anders aan het praten is in de klas.
- Ik let op mijn taalgebruik.
- We blijven van een ander af.
- We blijven van de spullen van iemand anders af.
- Ik volg de instructie op die de docent mij geeft.
-Ik steek mijn vinger op wanneer ik iets wil vragen en wacht tot de docent mij aan het woord laat.
- Ik blijf rustig op mijn kruk of stoel zitten en ga niet lopen door de klas.
- Ik laat andere leerlingen in hun waarde.
- Ik ga respectvol om met mijn omgeving en de materialen.
- Aan het einde van de les ruim ik alles netjes op.
Vorige les
Wat weten we nog van vruchtbaarheid?
Wat is een mannelijke eicel?
Eicel
Zaadcel
Rode bloedcel
Witte bloedcel
Wat is een vrouwelijke geslachtscel?
DNA
Zaadcel
Hormonen
Eicel
Hoe wordt een ovulatie ook wel genoemd?
Ovulatie
eisprong
Hormomen
vruchtbaarheid
Wanneer kan je je voortplanten?
Als je iemand ziet.
Wanneer je maar wilt.
Als je vruchtbaar bent.
Geen van alle is goed.
Wat is de taak van de prostaat?
Dat is het hormoon een weg gaan zoeken.
Dan komt er een eicel vrij.
Dat is het orgaan dat vocht toevoegt aan de zaadcellen.
Dan verlaat de eicel het lichaam.
Wat is de overgang?
De periode bij een vrouw (tussen de 40 en 60 jaar) waarbij steeds meer geslachtshormonen worden aangemaakt.
De periode bij een vrouw (tussen de 40 en 60 jaar) waarbij steeds minder DNA hormonen worden aangemaakt.
De periode bij een vrouw (tussen de 60 en 80jaar) waarbij steeds minder geslachtshormonen worden aangemaakt.
De periode bij een vrouw (tussen de 40 en 60 jaar) waarbij steeds minder geslachtshormonen worden aangemaakt.
Wat is een memopauze?
De periode erna: er rijpen geen eicellen meer waardoor een vrouw kan niet meer zwanger kan worden.
De periode bij een vrouw (tussen de 40 en 60 jaar) waarbij steeds meer geslachtshormonen worden aangemaakt.
De periode voor: er rijpen geen eicellen meer waardoor een vrouw kan niet meer zwanger kan worden.
De periode waarin je het meest vruchtbaar bent.
Erectie
Het stijf worden van het mannelijk geslachtsorgaan.
Geslachtsgemeenschap
Het inbrengen van een penis in een vagina
Zaadlozing
Het met schokken uit de penis komen van sperma.
Zwellichaam
Een erectie van een man ontstaat doordat de drie zwellichamen in de penis zich vullen met bloed. Ze worden dan groter en steviger. De grootte en de vorm van de penis in slappe toestand en in erectie verschillen van man tot man.
Als een vrouw seksueel opgewonden is, vullen de zwellichamen van de clitoris zich met bloed. Ze zwellen op en vormen een soort kussentje. Hierdoor kan de penis gemakkelijker de vagina in tijdens de geslachtsgemeenschap.
Bij seksuele opwinding maken de vagina en de binnenste vulvalippen slijm.
Hierdoor wordt de toegang tot de vagina nat en glad. Zo wordt geslachtsgemeenschap gemakkelijker. Het doet dan geen pijn. Ook niet bij de eerste keer. Als een meisje bloed verliest tijdens de eerste keer, komt dit meestal omdat ze niet ontspannen of niet opgewonden is.
Reservevoedsel:
Voedsel dat nodig is voor de eerste ontwikkeling als de eicel wordt bevrucht.
Een zaadcel
Begrippen
Zweepstaart:
Staart waarmee een zaadcel zich voortbeweegt.
Bevruchting:
Bevruchting versmelten van de kern van een zaadcel met de kern van een eicel.
Innesteling
Een klompje cellen zet zich vast in het baarmoederslijmvlies.
Een eicel met een zaadcel
Een zaadcel
Vervoer van het klompje cellen naar de baarmoeder en innesteling in het slijmvlies
De eerste deling na een bevruchte eicel
Een bevruchting van een eicel
Embryo
Kindje in de eerste weken van ontwikkeling in de baarmoeder.
Foetus
Kindje in de baarmoeder vanaf de achtste week na de bevruchting tot aan de geboorte.
Placenta
Via de placenta worden zuurstof, voedingsstoffen en afvalstoffen uitgewisseld tussen moeder en kind.
Navelstreng
Streng die een foetus met de placenta verbindt.
Vruchtvlies
Vlies om een embryo en later de foetus.
Vruchtwater
Vloeistof die een embryo en later de foetus beschermt tegen stoten, uitdroging en wisseling van temperatuur.
Een embryo in het slijmvlies
Foetus met placenta en navelstreng
Foetusgroei in verschillende stadia
Echo
Beeld van een foetus in de baarmoeder dat met geluidsgolven wordt gemaakt.
Prenataal onderzoek
Onderzoek tijdens de zwangerschap om te bepalen of het kindje een aangeboren afwijking of erfelijke ziekte heeft.
NIPT
Test waar bij de moeder bloed wordt afgenomen en onderzocht op aangeboren afwijkingen.
De NIPT niet-invasieve prenatale test (niet-invasieve prenatale test ) is een bloedtest. Hiermee kun je in je bloed laten onderzoeken of er aanwijzingen zijn dat jouw kind het down-, edwards- of patausyndroom heeft
Soorten echo's
Zelfstandig werken
Blz. 52 t/m 59
Opdracht 1 t/m 8 tijd over maak opdracht 11
minute
second
Les afsluiten
Les doel behaald?
Wat ging er goed tijdens de les?
Wat ging er goed tijdens het werken?
Wat kan er een volgende les beter?
4.5 Seksualiteit
Lesplanning
Gedragsverwachtingen
Doel
Vorige les
Uitleg
Zelfstandig werken
Les afsluiten
Les doel
De leerlingen kunnen aan het einde van de les in eigen woorden benoemen hoe gender en geaardheid kunnen verschillen.
En je kunt omschrijven wat onder seksualiteit wordt verstaan.
Gedragsverwachtingen
- Ik ben stil als er iemand anders aan het praten is in de klas.
- Ik let op mijn taalgebruik.
- We blijven van een ander af.
- We blijven van de spullen van iemand anders af.
- Ik volg de instructie op die de docent mij geeft.
-Ik steek mijn vinger op wanneer ik iets wil vragen en wacht tot de docent mij aan het woord laat.
- Ik blijf rustig op mijn kruk of stoel zitten en ga niet lopen door de klas.
- Ik laat andere leerlingen in hun waarde.
- Ik ga respectvol om met mijn omgeving en de materialen.
- Aan het einde van de les ruim ik alles netjes op.
Vorige les
Wat weten jullie nog van zwangerschap?
Wat is reserve voedsel?
Voedsel dat nodig is voor de eerste ontwikkeling als de eicel wordt bevrucht.
Dat is voedsel wat voor later gebruikt wordt.
Dat zijn productie die vooral al apart gezet zijn.
voedsel die nodig is om de eicel te produceren.
Wat is een echo?
Een foto maken van de foetus.
Beeld van een foetus in de baarmoeder dat met geluidsgolven wordt gemaakt.
Een video opnamen maken.
een foto maken van de buik.
Onderzoek tijdens de zwangerschap om te bepalen of het kindje een aangeboren afwijking of erfelijke ziekte heeft. Welk begrip hoort hierbij?
Principe onderzoek
Internationaal onderzoek
Prenataal onderzoek
principieel onderzoek
Wat vruchtwater?
Dat ze baby beter groei.
Dat is een dichte massa, waar de baby in kan bewegen.
Dat is een vloeistof waar de baby van kan drinken.
Vloeistof die een embryo en later de foetus beschermt tegen stoten, uitdroging en wisseling van temperatuur.
Wat is het vruchtvlies?
Vlies om een embryo heen.
Het vlies van de eicel.
Dat is het celmembraam.
Dat is mitose.
Een klompje cellen zet zich vast in het baarmoederslijmvlies.
Foetus
Zweepstaart
Innesteling
Vruchtwater
Soa voorkomen
Als je seks met iemand hebt, weet je vaak niet 100% zeker dat deze persoon geen soa heeft. Een soa kun je voorkomen door het gebruik van een condoom bij geslachtsgemeenschap, of seks vanaf de andere kant of met het geslachtsdeel van de man.
Ook kun je een beflapje gebruiken tijdens het beffen. Dit is een dun rubberen lapje dat je over de vulva legt. Er bestaan condooms en beflapjes met een smaakje. In de volgende slide zie je een voorbeeld van een condoom en een beflapje.
Wat is een navelstreng?
Dat is de placenta.
Streng die een foetus met de placenta verbindt.
Dat is het orgaan in de foetus.
Dat is de groei van de baby.
Gender
Een optelsom van je geslacht, hoe je je voelt (gendergevoel), op wie je verliefd wordt (geaardheid) en wat je van jezelf laat zien aan anderen door bijvoorbeeld kleding en gedrag (genderexpressie)
Cisgender
Gendergevoel komt overeen met het geslacht
Je gender wordt bepaald door:
• je geslacht
• hoe je je voelt (gendergevoel)
• op wie je verliefd wordt (geaardheid)
• wat je van jezelf laat zien aan anderen door bijvoorbeeld kleding en gedrag (genderexpressie)
Genderdysforie
Gendergevoel komt niet of niet helemaal overeen met het geslacht.
Transgender
Geboortegeslacht komt niet overeen met het gendergevoel
Non-binair
Je niet één bepaald gender voelen
Gender is een optelsom
Geaardheid
Tot welk geslacht iemand zich seksueel aangetrokken voelt
Heteroseksueel
Je seksueel aangetrokken voelen tot personen van het andere geslacht
Homoseksueel
Je seksueel aangetrokken voelen tot personen van hetzelfde geslacht
Biseksueel
Je seksueel aangetrokken voelen tot zowel mannen als vrouwen
Lesbisch
Als vrouw je seksueel aangetrokken voelen tot vrouwen.
Aseksueel
Je niet seksueel aangetrokken voelen tot anderen
LHBTQIA+
LHBTQIA+ is de afkorting voor Lesbisch, Homoseksueel, Biseksueel, Transgender, Queer, Intersekse en Aseksueel. Deze afkorting staat voor iedereen met een andere geaardheid dan heteroseksueel en een ander gender dan cisgender.
Queer
Iemand die zichzelf niet voelt of vindt passen in de hokjes homo, hetero, bi, man of vrouw of die deze hokjes liever afwijst.
Regenboogvlag
Seksualiteit
Alle gedachten, gevoelens en handelingen die te maken hebben met lust en opwinding.
Seksuele opwinding
Een prettig gevoel; de handelingen die zorgen voor seksuele opwinding noem je seks
Intimiteit in een liefdesrelatie
Orgasme (klaarkomen)
Lekker gevoel door prikkeling van de eikel van de clitoris of penis
Zelfbevrediging
Bij jezelf zorgen voor een orgasme
Masturbatie
Bij jezelf zorgen voor een orgasme
Sexting
Online versturen van seksueel getinte berichtjes, foto’s of filmpjes van jezelf.
Porno
Foto’s of films die bedoeld zijn om mensen seksueel te prikkelen, noem je pornografie (porno)
Sexting
Zelfstandig werken
Blz. 52 t/m 61
Opdrachten 1 t/m 9
minute
second
Les afsluiten
Les doel behaald?
Wat ging er goed tijdens de les?
Wat ging er goed tijdens het werken?
Wat kan er een volgende les beter?
4.6 Veilige Seks
Lesplanning
Gedragsverwachtingen
Doel
Vorige les
Uitleg
Zelfstandig werken
Les afsluiten
Les doel
De leerlingen kunnen aan het einde van de les in eigen woorden benoemen hoe je wensen en grenzen kunt bewaken en respecteren in een seksuele relatie en ze kunnen enkele soa’s noemen en uitleggen hoe je die kunt voorkomen.
Gedragsverwachtingen
- Ik ben stil als er iemand anders aan het praten is in de klas.
- Ik let op mijn taalgebruik.
- We blijven van een ander af.
- We blijven van de spullen van iemand anders af.
- Ik volg de instructie op die de docent mij geeft.
-Ik steek mijn vinger op wanneer ik iets wil vragen en wacht tot de docent mij aan het woord laat.
- Ik blijf rustig op mijn kruk of stoel zitten en ga niet lopen door de klas.
- Ik laat andere leerlingen in hun waarde.
- Ik ga respectvol om met mijn omgeving en de materialen.
- Aan het einde van de les ruim ik alles netjes op.
Vorige les
Die ging over seksualiteit, wat weet je er nog van?
Wat is hetroseksueel?
Je seksueel aangetrokken voelen tot personen van het andere geslacht.
Dat je je aangetrokken voelt tot alle geslachten.
Dat je je niet aangetrokken voelt tot geen enkel geslacht.
Dat je je op gewonden bent.
Je seksueel aangetrokken voelen tot zowel mannen als vrouwen . Dan ben je...........
Aseksueel
Biseksueel
Homoseksueel.
Lesbisch
Wat is geaardheid?
Dat je je aangetrokken voelt tot een geslachtssoort.
Dat je je niet aangetrokken voelt tot wat dan ook.
Dat je verliefd bent.
Tot welk geslacht iemand zich seksueel aangetrokken voelt.
Als vrouw je seksueel aangetrokken voelen tot vrouwen. dan ben je............
Lesbisch
Homoseksueel
Heteroseksueel
Aseksueel
Wat is Asekueel?
Dat je geen behoefte hebt aan seksualiteit
Dan val je alleen op vrouwen
Dan val je alleen op mannen.
Je niet seksueel aangetrokken voelen tot anderen.
Wat is seksuele opwinding?
Een prettig gevoel; de handelingen die zorgen voor seksuele opwinding noem je seks
Dat heb je behoefte aan een knuffel.
Dan heb je behoefte aan seksueel contact.
Dan kom je er achter dat je biseksueel bent.
Iemand die zichzelf niet voelt of vindt passen in de hokjes homo, hetero, bi, man of vrouw of die deze hokjes liever afwijst. Welk begrip zoek ik?
Transgender
Aseksueel
Queer
Non-binaire
Wat is seksting?
Dat je alleen rare berichtje stuurt.
Online versturen van seksueel getinte berichtjes, foto’s of filmpjes van jezelf.
dat je plaatjes opzoekt.
Consent
Elkaar toestemming geven om seksuele handelingen te verrichten
Grenzen (in een seksuele relatie)
Dingen in een seksuele relatie die je niet wilt of niet fijn vindt.
Wensen (in een seksuele relatie)
Dingen in een seksuele relatie waarvan je hoopt dat ze gebeuren.
Victim blaming
Victim blaming betekent dat slachtoffers van de mensen in hun omgeving de schuld krijgen van het seksueel misbruik. Natuurlijk is het nooit de schuld van het slachtoffer dat seksueel geweld heeft plaatsgevonden: de dader is schuldig!
Bewaken en respecteren van wensen en grenzen
Ongewenste intimiteit
Ongewenste seksuele opmerking of aanraking
Seksueel geweld
Iemand wordt gedwongen tot seksueel contact
Aanranding
Iemand wordt gedwongen seksuele handelingen te verrichten of iemand raakt ongewenst geslachtsdelen aan
Verkrachting
Iemand gaat ongewenst het lichaam van een ander binnen, bijvoorbeeld bij ongewenste geslachtsgemeenschap
Incest
Aanranding of verkrachting door een familielid
Aantal soa-diagnoses in Nederland in 2022.
SOA
Geslachtsziekte (seksueel overdraagbare aandoening; soa)
ziekten die je alleen kunt krijgen via seks met een besmet persoon
chlamydia
soa die ontstekingen kan veroorzaken aan bijvoorbeeld de anus, de baarmoedermond en de urinebuis
HPV (humaan papillomavirus)
HPV (humaan papillomavirus)
soa die genitale wratten, baarmoederhalskanker en kankers aan bijvoorbeeld penis, anus, vagina en mond kan veroorzaken
Een condoom en een beflapje
Geboorteregeling
een vrouw en een man bepalen samen of zij een kind willen of niet
anticonceptiemiddel
middel dat zwangerschap voorkomt
condoom
hoesje van dun rubber dat om de penis in erectie wordt geschoven; het vangt sperma op zodat (bij geslachtsgemeenschap) geen sperma in de vagina terechtkomt
vrouwencondoom
condoom dat in de vagina wordt ingebracht
pil (anticonceptiepil)
pil met hormonen die voorkomen dat een vrouw zwanger wordt
periodieke onthouding
anticonceptiemethode waarbij een man en een vrouw geen geslachtsgemeenschap in de vruchtbare periode hebben
onderbroken geslachtsgemeenschap
anticonceptiemethode waarbij de man zijn penis uit de vagina terugtrekt als hij zijn zaadlozing voelt aankomen
morning-afterpil
pil met veel hormonen die binnen drie dagen na de geslachtsgemeenschap wordt geslikt om zwangerschap te voorkomen
zelfstandig werken.
blz. 62 t/m 78
opdracht 1 t/m 10
opdracht 6 mag je overslaan
abortus
ingreep om een zwangerschap af te breken