Ziektebeelden
Infectieziekten
Ziektebeelden
Infectieziekten
opfrissen, wat weet je nog van vorige week
Eczeem = jeukende huiduitslag
Furunkel = steenpuist
Melanoom = kwaadaardige moedervlek
Acne vulgaris = jeugdpuistjes
Herpes simplex = koortslip
Intertrigo= smetten
Scabies = schurft
Leerdoelen
Je kunt van ziektebeelden benoemen wat de naamsverklaring, oorzaken, symptomen, behandelingen en complicaties zijn
Je kunt de definitie van de medische terminologie beschrijven.
Infectieziekten, termen
Besmetting: overgang van de smetstof van het ene lichaam / voorwerp op een ander lichaam / voorwerp
Infectie: niet-lichaamseigen infectieuze agentia (bv micro-organismen) zijn het lichaam binnengedrongen en hebben zich vermenigvuldigd
Ontsteking: de reactie van weefsel op een schadelijke prikkel
Infectieziekten, termen
Antigeen: stof die door het afweersysteem als lichaamsvreemd wordt beschouwd en aanleiding geeft tot de productie van antistoffen
Antistof = antilichaam: stof die aanwezig is in het lichaam en zich richt tegen het antigeen. Wordt gemaakt na contact met antigeen
Infectieziekten, afweer
Afweer:
Aspecifieke afweer: afweer van het lichaam tegen alle mogelijke ziekteverwekkers
Specifieke afweer: afweer tegen een specifieke pathogeen of ziekteverwekker, immuunsysteem immuniteit
Aspecifieke afweer, eerste linie
huid laat weinig door
zweet en talg zijn een beetje zuur (te zuur voor bacteriën)
speeksel, traanvocht, slijm bevatten antibacterieel enzym
slijm op trilharen van het slijmvlies vangt veel weg
maagslijmvlies maakt zoutzuur, te zuur voor veel ziekteverwekkers
slijm van vagina is beetje zuur
urine spoelt urinewegen schoon
slijmvlies en huid bevatten ‘goede bacteriën’ die beschermen tegen ziekteverwekkers (scheiden stofjes uit)
Aspecifieke afweer, tweede linie
Granulocyten: zijn witte bloedcel, worden aangetrokken door alarmstoffen van beschadigde lichaamscellen en afvalstoffen van ziekteverwekkers, kunnen door wanden van bloedvaten kruipen naar het weefsel toe, fagocyteren ziekteverwekkers
Macrofagen: zijn grote witte bloedcellen, in het bindweefsel overal in het lichaam, ruimen ziekteverwekkers op
Aspecifieke afweer, tweede linie
Killercellen: zijn witte bloedcellen gemaakt door zwezerik, vernietigen de aangetaste lichaamscellen, maar ook abnormale lichaamscellen (bv tumorcellen)
Interferonen: zijn eiwitten die lichaamscellen maken als ze worden aangevallen, zijn alarmstoffen die granulocyten aantrekken
Specifieke afweer
Antigenen: stoffen gevormd door ziekteverwekkers, of eiwitten die aan buitenzijde van lichaamsvreemde stoffen zitten.
Antigenen lokken een afweerreactie van het immuunsysteem uit door lymfocyten te mobiliseren.
Er zijn 2 soorten lymfocyten:
B-lymfocyten
T-lymfocyten
Specifieke afweer
B-lymfocyten: vermeerderen bij nieuw antigeen, maken antistoffen, antistof maakt ziekteverwekker onschadelijk, na verloop van tijd verdwijnen de meeste antistoffen maar de B-lymfocyt onthoudt wel het antigeen
T-lymfocyten: vermeerderen bij nieuw antigeen, deze cellen vallen de besmette of abnormale lichaamscellen aan, maakt T-geheugencellen voor de volgende besmetting en T-helpercellen die de B en T-lymfocyten ondersteunen
Specifieke afweer
Immunisatie: opbouwen van immuniteit
Gaat vaak op natuurlijke manier, ‘spelen in zandbak’
Ook door vaccinatie, inbrengen van verzwakte ziekteverwekker (actieve immunisatie), tetanus, hepatitis-B, hersenvliesontsteking
Antistoffen in het lichaam brengen (passieve immunisatie), bij mensen met lage weerstand, baby’s antistoffen via placenta
Meningitis
= hersenvliesontsteking
Oorzaak: virus of bacterie ( meestal erger)
Meningitis
Symptomen baby’s / peuters:
stuiptrekkingen
slecht drinken
luierpijn, pijn bij aanraken
klagelijk huilen, hoog schril huilgeluid
nekstijfheid, alleen kunnen zitten met handen achter romp
braken
soms lage temperatuur
Meningitis
Symptomen oudere kinderen:
hoge koorts
nekstijfheid, hoofdpijn
sufheid
bij buigen van het hoofd worden de knieen gebogen
rode, puntachtige vlekjes (petechiën)
Meningitis
Behandeling:
directe ziekenhuisopname
antibiotica
Complicaties:
overlijden door sepsis (bloedvergiftiging)
blijvend hersenletsel
Chlamydia
Oorzaak: bacterie die zich nestelt in de slijmvliezen van de geslachtsdelen
Symptomen:
Mannen: pijn bij het plassen, afscheiding uit de plasbuis
Vrouwen: afscheiding, pijn in de onderbuik, onregelmatig bloedverlies
Chlamydia
Behandeling: antibiotica
Complicaties:
onvruchtbaarheid bij vrouwen (jaarlijks 1000)
verhoogde kans op buitenbaarmoederlijke zwangerschap
Chlamydia, weetjes...
is een soa
onder jongeren de meest voorkomende soa
de meeste vrouwen met deze soa merken het niet waardoor behandeling laat wordt begonnen
test: via urine, uitstrijkje vagina of anus
partners worden ook behandeld (website partnerwaarschuwing.nl)
Urethritis
Cervicitis
Buikgriep = gastro-enteritis
Is een acute ontsteking van het slijmvlies van maag en darmen door een infectie
Oorzaken:
Virus: norovirus, rotavirus, astrovirus, norwalkvirus
Bacteriën: salmonella, campylobacter, escherichia coli (E.coli)
Buikgriep = gastro-enteritis
Symptomen:
misselijkheid en overgeven
buikkrampen met diarree
koorts, hoofdpijn
Symptomen verdwijnen meestal na 1 – 4 dagen
Complicaties:
Uitdroging met als gevolg overlijden (baby’s, ouderen, mensen met diabetes mellitus of nierziekte)
Buikgriep, 2 voorbeelden
Norovirus, zit in: ontlasting, braaksel (tot 3 weken)
Besmetting via: handen, wc-bril, spoelknop, kraan, deurklink, speelgoed, bestek, servies, eten, ook tijdens braken kan via de lucht het virus terecht komen op spullen, eten, servies, etc,
Salmonella, zit in: rauwe dierlijke levensmiddelen, pluimveevlees, kalfs en varkensvlees, eieren en zuivelproducten, groenten en fruit
Besmetting via: eten van bovenstaande
Even oefenen
Antigeen = stof die door het lichaam als lichaamsvreemd wordt geschouwd
Antilichaam / antistof = maakt antigenen onschadelijk
Infectie = het binnendringen in een organisme en zich vermenigvuldigen van micro-organismen
Ontsteking = reactie van weefsel op een schadelijke prikkel
Immuunsysteem = afweersysteem
Even oefenen
Antigeen =
Antilichaam / antistof =
Infectie =
Ontsteking =
Immuunsysteem =