BURGERSCHAP • LES 2
Door andere
ogen
Cultuur, diversiteit, stereotypen
en vooroordelen
Dinsdag 6 oktober 2026
Portfolio: opdracht 10, eerste deel
Mbo Maatschappelijke Zorg
BURGERSCHAP • LES 2
Door andere
ogen
Cultuur, diversiteit, stereotypen
en vooroordelen
Dinsdag 6 oktober 2026
Portfolio: opdracht 10, eerste deel
Mbo Maatschappelijke Zorg
OVERZICHT
Programma van vandaag
Burgerschap • les 2 • 90 minuten
0-12
Start, doelen en afspraken
12-30
Kijken en cultuur
30-48
Diversiteit en begrippen
48-65
Video en korte oefening
65-77
Casus door andere ogen
77-90
Portfolio en exit
DOELEN
Lesdoelen
Burgerschap • les 2 • 90 minuten
Aan het einde van de les kun je…
uitleggen wat cultuur en diversiteit betekenen
feit, aanname, stereotype en vooroordeel onderscheiden
een situatie vanuit drie betrokkenen bekijken
het eerste deel van portfolio-opdracht 10 invullen
AFSPRAKEN
Basisregels tijdens de les
Burgerschap • les 2 • 90 minuten
Telefoon
Telefoon weg. Alleen gebruiken wanneer de docent dat zegt. Bij gebruik lever je hem in en blijf je in de les. Weiger je dat, dan verlaat je het lokaal.
Eten en drinken
Geen eten of drinken in de klas. Een fles met dop mag wel.
Spullen
Laptop, schrift en pen zijn in orde. Wacht je op levering van een laptop, laat dan bewijs zien. Zonder spullen of geldig bewijs verlaat je het lokaal.
Respect
We luisteren naar elkaar. Geen gescheld en “kanker” wordt niet als scheldwoord gebruikt.
STARTER
Wat zie je, wat vul je in?
Burgerschap • les 2 • 90 minuten
1 minuut stil kijken
Schrijf twee zinnen
1. Feitelijk zie ik…
2. Misschien is er…
Bespreek met je buur:
welke zin kun je controleren?
MINI-INSTRUCTIE
Cultuur heeft zichtbare en minder zichtbare lagen
Burgerschap • les 2 • 90 minuten
Zichtbaar
taal, eten, kleding, kunst, feesten
Minder zichtbaar
waarden, omgangsvormen, familieverwachtingen, geloof, humor en ongeschreven regels
Cultuur beïnvloedt mensen, maar bepaalt nooit alles over één persoon.
BEGRIPPEN
Diversiteit en de multiculturele samenleving
Burgerschap • les 2 • 90 minuten
Diversiteit
Mensen verschillen én lijken op elkaar. Sommige verschillen zijn zichtbaar, andere niet.
Multiculturele samenleving
Mensen met verschillende culturele achtergronden leven, leren en werken samen.
Eén persoon hoort bij meerdere groepen
Denk aan gezin, buurt, taal, opleiding, beroep, interesses, geloof of levensbeschouwing en ervaringen. Niemand is alleen “de groep”.
BEGRIPPEN
Feit, aanname, stereotype en vooroordeel
Burgerschap • les 2 • 90 minuten
FEIT
Wat je kunt waarnemen of controleren
AANNAME
Een uitleg zonder genoeg informatie
STEREOTYPE
Een vast en te simpel beeld van een groep
VOOROORDEEL
Een oordeel over iemand op basis van zo’n groepsbeeld
Niet elk stereotype leidt tot discriminatie, maar snelle beelden kunnen wel ons gedrag sturen.
KIJKVRAAG
Video: onbewuste vooroordelen herkennen
Burgerschap • les 2 • 90 minuten
Hoe herken je onbewuste vooroordelen bij jezelf?
NPO Kennis • YouTube
https://youtu.be/UjrTzSFYrtw
Noteer tijdens het kijken
één voorbeeld van een automatisch beeld
één manier om dat beeld te controleren vóór je handelt
KORTE OEFENING
Wat is het?
Burgerschap • les 2 • 90 minuten
Kies: F = feit • A = aanname • S = stereotype • V = vooroordeel
1
De cliënt keek tijdens het gesprek niet naar mij.
2
De cliënt vindt het gesprek vast niet belangrijk.
3
Oudere mensen begrijpen apps nooit.
4
Ik wil haar niet in mijn groep, want mensen uit die buurt zijn lastig.
DUO- OF GROEPSOPDRACHT
Casus: door andere ogen
Burgerschap • les 2 • 90 minuten
Tijdens een groepsopdracht worden de ideeën van één student steeds genegeerd. Een medestudent zegt dat dit komt doordat die student “toch niet goed Nederlands spreekt”. De docent hoort de opmerking niet.
Bespreek en noteer
Wat gebeurt er feitelijk?
Waar hoor je een aanname of stereotype?
Welke drie perspectieven zijn er?
Wat kan ieder denken, voelen of nodig hebben?
PORTFOLIO
Zelfstandig werken: portfolio-opdracht 10
Burgerschap • les 2 • 90 minuten
Werk vandaag uit
jouw uitleg van een multiculturele samenleving met één concreet voorbeeld
vraag 1: de feiten zonder oordeel
vraag 2: aanname, stereotype, vooroordeel of mogelijke discriminatie
vraag 3 en 4: betrokkenen, belangen, gevoelens en mogelijke uitsluiting
vraag 6: drie perspectieven
Mag erbij: een eigen tekening, foto of media-voorbeeld. Bescherm privacy en vermeld de bron. Dit is extra bewijs, niet verplicht.
AFRONDING
Exit-ticket
Burgerschap • les 2 • 90 minuten
Schrijf drie korte zinnen
1
Een feit kun je herkennen doordat…
2
Een aanname die ik voortaan wil controleren is…
3
Een vraag die ik nog heb is…
Volgende les: Artikel 1, discriminatie, gelijkheid en gelijkwaardigheid