Koloniën worden onafhankelijk
Geschiedenis
Klas 3H
LES 1
8.3 Nederlands-Indië wordt Indonesië
8.3 Nederlands-Indië wordt Indonesië
Lesplan
Klassikale uitleg
Zelfstandig werken
Blooket
Afsluiting
Belangrijke data
SO 7.2 + 7.3
Leerteksten
Begrippen
8-4/9-4
Geschiedenis
Klas 3H
Leerdoelen
Ik kan uitleggen hoe de Japanse bezetting leidde tot de onafhankelijkheidsverklaring van Soekarno in 1945 en wat de politionele acties waren.
Ik kan beschrijven waarom Nederland de soevereiniteit overdroeg aan Indonesië en wat de gevolgen waren voor beide landen.
Nederlands-Indië: een rijke kolonie
Nederlands-Indië = huidige Indonesië, veroverd door de VOC (17e eeuw)
Nederland haalde enorme inkomsten uit koffie, suiker, rubber en olie
De bevolking had nauwelijks inspraak: koloniale hiërarchie met Nederlanders bovenaan
Nationalisme groeide: Indonesiërs wilden zelfbestuur en onafhankelijkheid
8.3 Nederlands-Indië wordt Indonesië
Nederlands-Indië: een rijke kolonie
Nederlands-Indië = huidige Indonesië, veroverd door de VOC (17e eeuw)
Nederland haalde enorme inkomsten uit koffie, suiker, rubber en olie
De bevolking had nauwelijks inspraak: koloniale hiërarchie met Nederlanders bovenaan
Nationalisme groeide: Indonesiërs wilden zelfbestuur en onafhankelijkheid
Soekarno was de belangrijkste nationalistische leider
8.3 Nederlands-Indië wordt Indonesië
Een schokgolf door de kolonie
1942: Japan verslaat Nederland en bezet Nederlands-Indië
Reactie Indonesiërs: vreugde! Een Aziatisch volk had de Europeanen verslagen
KNIL-soldaten worden krijgsgevangen; blanke burgers verdwijnen in Jappenkampen
8.3 Nederlands-Indië wordt Indonesië
Een schokgolf door de kolonie
1942: Japan verslaat Nederland en bezet Nederlands-Indië
Reactie Indonesiërs: vreugde! Een Aziatisch volk had de Europeanen verslagen
KNIL-soldaten worden krijgsgevangen; blanke burgers verdwijnen in Jappenkampen
Japan deed zich voor als bevrijder; Soekarno en Hatta werkten met hen samen.
Miljoenen Indonesiërs werden ingezet als dwangarbeiders (romusha) → honderdduizenden doden
8.3 Nederlands-Indië wordt Indonesië
17 augustus 1945: "Wij zijn vrij!"
15 augustus 1945: Japan geeft zich over → machtsvacuüm
KNIL en Nederlandse ambtenaren zitten nog in kampen
Soekarno roept op 17 augustus 1945 de Republiek Indonesië uit
8.3 Nederlands-Indië wordt Indonesië
17 augustus 1945: "Wij zijn vrij!"
15 augustus 1945: Japan geeft zich over → machtsvacuüm
KNIL en Nederlandse ambtenaren zitten nog in kampen
Soekarno roept op 17 augustus 1945 de Republiek Indonesië uit
Pemoeda's (nationalistische jongeren) beginnen gewelddadige acties
Duizenden slachtoffers: Nederlanders, inlanders, Chinezen
8.3 Nederlands-Indië wordt Indonesië
Nederland stuurt soldaten: maar herstel is onmogelijk
Nederland stuurt militairen om de koloniale macht te herstellen
1946: akkoord → Java e.a. eilanden aan Indonesië, rest blijft Nederlands bezit
Probleem: Nederland wil de kolonie-inkomsten niet missen
Soekarno wordt door veel Nederlanders gezien als verrader
Het geweld gaat aan beide kanten door
8.3 Nederlands-Indië wordt Indonesië
"Politionele actie" — officieel geen oorlog
Juli 1947: 1e politionele actie → militaire inname economisch belangrijke gebieden
Militair succes, maar internationale protesten dwingen Nederland te stoppen
8.3 Nederlands-Indië wordt Indonesië
"Politionele actie" — officieel geen oorlog
Juli 1947: 1e politionele actie → militaire inname economisch belangrijke gebieden
Militair succes, maar internationale protesten dwingen Nederland te stoppen
November 1948: 2e politionele actie → Djokjakarta ingenomen, Soekarno gevangengezet
De VN protesteert hevig; de VS dreigt met stopzetting van de Marshallhulp
Nederland laat gevangenen vrij en staakt de strijd
8.3 Nederlands-Indië wordt Indonesië
8.3 Nederlands-Indië wordt Indonesië
27 december 1949: Indonesië is vrij
Nederland draagt op 27 december 1949 de soevereiniteit over
Indonesië wordt geen eenheidsstaat, maar een federatie: "Verenigde Staten van Indonesië"
Nederland hoopte zo invloed te houden (o.a. via de Molukken)
8.3 Nederlands-Indië wordt Indonesië
27 december 1949: Indonesië is vrij
Nederland draagt op 27 december 1949 de soevereiniteit over
Indonesië wordt geen eenheidsstaat, maar een federatie: "Verenigde Staten van Indonesië"
Nederland hoopte zo invloed te houden (o.a. via de Molukken)
De Molukkers waren een eigen deelstaat beloofd → dit leidde later tot problemen
8.3 Nederlands-Indië wordt Indonesië
"Indië verloren, rampspoed geboren?"
4700 Nederlandse soldaten sneuvelden
Honderdduizenden jongemannen hadden niet mee kunnen werken aan de wederopbouw
Hoge kosten dekolonisatieoorlog → wederopbouw vertraagd (o.a. woningnood)
Nederland leed internationaal gezichtsverlies
Toch: dankzij Marshallhulp herstelde de economie snel
8.3 Nederlands-Indië wordt Indonesië
Een nieuw land, maar ook nieuwe uitdagingen
Indonesië moest zichzelf opbouwen na eeuwen van koloniale uitbuiting
Soekarno werd de eerste president, maar zijn bewind werd autoritairder
De Molukkers voelden zich verraden → Molukse soldaten vluchtten naar Nederland
De Republiek der Zuid-Molukken (RMS) werd uitgeroepen → door Indonesië neergeslagen
Indonesische nationalisten hadden hun doel bereikt, maar de prijs was hoog
8.3 Nederlands-Indië wordt Indonesië
Zelfstandig werken
Wat
8.3 opdr 29, 30, 33, 36, 40, 41, 44
WB Blz 180 LB Blz 139
Met wie
Zelfstandig
Tijd
Tot 10 minuten voor de bel
Hulp
Boek → buur → docent
Eerder klaar
Maak een samenvatting
Noteer in je agenda🖊️
11 mei: 8.3, opdr 29, 30, 33, 36, 40, 41, 44
Toetsweek: ET H8, 8.2 t/m 8.5
m
s