enkelvoudige en samengestelde zinnen
enkelvoudige en samengestelde zinnen
Loes, Irina, Nell en Rit
Lesduur is: 15 minOnderdelen in deze les
enkelvoudige en samengestelde zinnen
Loes, Irina, Nell en Rit
Deze slide heeft geen instructies
Zinsbouw
Rit, Irina, Loes en Nell
Deze slide heeft geen instructies
Wat weet je over enkelvoudige zinnen?
slechts één persoonsvorm
Wat weet je over samengestelde zinnen?
- twee of meer persoonsvormen
- meerdere (deel)zinnen
- verbindingswoorden of leestekens
- onderschikking
- nevenschikking
Wat is een tangconstructie?
- afstand tussen delen die bij elkaar horen
- afstand groot = moeilijk te lezen
Wat is een antecedent?
- waarnaar de betrekkelijke bijzin verwijst of waarover iets gezegd wordt
Welke zin heeft een onderschikking?
Ik blijf thuis omdat ik ziek ben.
Zij leest graag boeken en ik kijk graag films.
Ik ga morgen naar school met de bus.
Wij eten vanavond pasta.
Deze slide heeft geen instructies
Je kunt zien aan het voegwoord 'omdat' dat het een ondergeschikte zin is. En omdat er een bijzin is, namelijk 'omdat ik ziek ben'.
Ik blijf thuis omdat ik ziek ben.
Zij leest graag boeken en ik kijk graag films.
Je kunt zien aan het voegwoord 'en' en aan dat je de zin in twee zinnen kan opsplitsen dat dit een nevenschikking is.
Deze slide heeft geen instructies
Dit is een enkelvoudige zin en kan dus geen onderschikking hebben.
Dit is een enkelvoudige zin en kan dus geen onderschikking hebben.
Ik ga morgen naar school met de bus.
Wij eten vanavond pasta.
Deze slide heeft geen instructies
Welke voegwoorden zijn nevenschikkende voegwoorden?
hoewel
dus
maar
die
Deze slide heeft geen instructies
Dus en maar
Dit zijn nevenschikkende voegwoorden.
Hoewel en die
Dit zijn onderschikkende voegwoorden.
Deze slide heeft geen instructies
Welke van de onderstaande zinnen is een samengestelde zin met een onderschikking?
Ik lees een boek en mijn broer kijkt tv.
Hij blijft thuis, omdat hij ziek is.
Zij gaat naar buiten, maar het regent hard.
Wij eten en praten tegelijk.
Deze slide heeft geen instructies
Deze zin gebruikt een onderschikkend voegwoord en er is een bijzin aanwezig, namelijk 'omdat hij ziek is'.
Deze gebruiken nevenschikkende voegwoorden. En ze kunnen opgesplitst worden in twee aparte zinnen.
B
A,C,D
Deze slide heeft geen instructies
Hoeveel persoonsvormen bevat de volgende zin?
"Toen ik thuiskwam, maakte ik mijn huiswerk en belde ik mijn vriend."
2
3
4
5
Deze slide heeft geen instructies
De zin “Toen ik thuiskwam, maakte ik mijn huiswerk en belde ik mijn vriend.” heeft 3 persoonsvormen.
Je zoekt de persoonsvormen, dit zijn de werkwoorden die veranderen met het onderwerp en tijd.
kwam
maakte
belde
Deze slide heeft geen instructies
De leerling die morgen jarig is en een feestje geeft, krijgt van de leraar een mooi cadeau. Wat is de antecedent?
morgen
feestje
de leerling
de leraar
Deze slide heeft geen instructies
feestje
morgen
Het is een bijwoordelijke bepaling, dus het geeft aan wanneer iets gebeurt.
Een feestje kan niet jarig zijn.
Deze slide heeft geen instructies
de leerling
Niet juist, want “de leraar” is het onderwerp van het hoofdwerkwoord “krijgt”, niet van de bijzin.
Die kan verwijzen naar een persoon, en het is het onderwerp van de bijzin. Een leerling kan jarig zijn.
de leraar
Deze slide heeft geen instructies
Welke zin bevat een betrekkelijke bijzin?
Ik weet dat hij komt.
Hij komt morgen.
De vrouw die daar zit, leest een krant.
Wij eten als hij arriveert.
Deze slide heeft geen instructies
Ik weet dat hij komt.
De vrouw die daar zit, leest een krant.
Dat verwijst niet naar een antecedent, maar is wel een onderschikkend voegwoord.
Die verwijst naar de vrouw en het geeft extra informatie over de vrouw.
Deze slide heeft geen instructies
Deze zin bevat een bijwoordelijke bepaling; het zegt iets meer over de tijd. Het zegt wanneer wij eten.
Dit is een enkelvoudige zin en bevat dus geen bijzin.
Hij komt morgen.
Wij eten als hij arriveert.
Deze slide heeft geen instructies
Welke zin bevat een tangconstructie?
De leerling die gisteren ziek was, maakt vandaag de toets.
Wij denken dat hij morgen komt.
De leraar geeft uitleg en helpt de leerlingen.
Hij heeft waarschijnlijk gisteren tijdens de les zijn boek vergeten.
Deze slide heeft geen instructies
De leerling die gisteren ziek was, maakt vandaag de toets.
Er is een bijzin met 'dat', maar de onderwerpen en persoonsvormen staan dicht bij elkaar. De delen die bij elkaar horen, worden niet gescheiden.
Wij denken dat hij morgen komt.
Er is wel een betrekkelijke bijzin, maar de onderwerpen en persoonsvormen staan redelijk dicht bij elkaar. De delen die bij elkaar horen, worden niet gescheiden.
Deze slide heeft geen instructies
Dit is een samengestelde zin, maar de onderwerpen en persoonsvormen staan dicht bij elkaar. De delen die bij elkaar horen, worden niet gescheiden.
Hij heeft waarschijnlijk gisteren tijdens de les zijn boek vergeten.
Je hebt een tangconstructie, omdat tussen 'heeft' en 'vergeten' er een grote afstand is en ze horen wel bij elkaar.
De leraar geeft uitleg en helpt de leerlingen.
Deze slide heeft geen instructies
Waar bevindt de tangconstructie zich in deze zin?
De leerling heeft vandaag tijdens de les een moeilijke oefening gemaakt.
heeft en gemaakt
leerlingen en oefening
vandaag en les
moeilijke en oefening
Deze slide heeft geen instructies
leerling en oefening
Heeft is het hulpwerkwoord dat hoort bij gemaakt. Deze horen dus bij elkaar, maar er is een grote afstand tussen. Dat is dus waar de tangconstructie zich bevindt.
heeft en gemaakt
Dit zijn gewoon twee zelfstandige naamwoorden.
Deze slide heeft geen instructies
Dit zijn een bijvoeglijk naamwoord en zelfstandig naamwoord en kunnen dus geen tangconstructie zijn.
vandaag en les
moeilijke en oefening
Deze twee woorden horen helemaal niet bij elkaar.
Deze slide heeft geen instructies
Hoeveel bijzinnen zitten in deze zin?
Ik denk dat de man die daar loopt, zegt dat hij moe is.
1
2
3
4
Deze slide heeft geen instructies
Het antwoord is B.
die daar loopt (betrekkelijk)
zegt dat hij moe is
Deze slide heeft geen instructies
Welke zin bevat een onduidelijke tangconstructie?
Hij heeft gisteren een boek gelezen.
De leerling heeft tijdens de moeilijke toets waarschijnlijk veel fouten gemaakt.
Zij leest een boek.
Hij heeft, omdat hij moe was, zijn werk niet gemaakt.
Deze slide heeft geen instructies
Hij heeft, omdat hij moe was, zijn werk niet gemaakt.
Deze zin is een moeilijke tangconstructie, omdat het deel dat bij elkaar hoort onderbroken wordt door een bijzin, namelijk 'omdat hij moe was'.
Deze slide heeft geen instructies
Wat voor soort zin is dit? Banksy is een beroemde Britse kunstenaar, die zijn werk maakt op straat.
een samengestelde zin met nevenschikking en een nevenschikkend voegwoord
een enkelvoudige zin
een samengestelde zin met onderschikking en een onderschikkend voegwoord
een samengestelde zin met onderschikking en een betrekkelijk voornaamwoord
Deze slide heeft geen instructies
Een samengestelde zin met onderschikking en een betrekkelijk voornaamwoord
De zin bevat een hoofdzin: 'Banksy is een beroemde Britse kunstenaar' en een bijzin: 'die zijn werk maakte opstraat'. En die is een betrekkelijk voornaamwoord dat een betrekkelijke zin inleidt.
Deze slide heeft geen instructies
