SOFA-model
Wie staat er rondom de cliënt?
CLIËNT
Naaste
Vrijwilliger
VIG
Mantelzorger
1
SOFA-model
Wie staat er rondom de cliënt?
CLIËNT
Naaste
Vrijwilliger
VIG
Mantelzorger
1
Wat gaan we vandaag doen?
Herkennen welke mensen rondom een cliënt staan.
De vier onderdelen van het SOFA-model toepassen.
Onderscheid maken tussen naasten, mantelzorgers, vrijwilligers en professionals.
Signaleren wanneer een naaste ondersteuning nodig heeft.
Vanuit een casus bepalen: wat doe jij als verzorgende-IG?
2
Hoofdopdracht: mevrouw Patatjoppie
Mevrouw Patatjoppie (81) woont sinds drie maanden in een verpleeghuis en heeft beginnende dementie.
Henk (83), haar man, komt dagelijks. Hij helpt met eten, kent haar gewoontes en ziet er de laatste tijd moe uit.
Dochter Karin komt iedere zaterdag. Zij wil vooral leuke dingen met haar moeder doen en vindt dat haar vader te veel zorgt.
Buurvrouw Fatima kent mevrouw al twintig jaar en belt haar regelmatig.
Vrijwilliger Peter wandelt iedere dinsdag met mevrouw.
VIG Sam is haar eerstverantwoordelijke verzorgende.
Tijdens de ADL raakt mevrouw sneller onrustig. Henk zegt: ‘Vertel haar eerst wat je gaat doen, anders schrikt ze.’
7
Gebaseerd op Learnbeat H17.2 – Afstemmen met de informele zorg
Start: wie zorgt er eigenlijk?
MEVROUW Hamkaas
Woont in een verpleeghuis en heeft dementie.
Partner
Dochter
Vrijwilliger
VIG
Buurvrouw
Vraag: wie van deze mensen ‘zorgt’ voor mevrouw — en hebben zij allemaal dezelfde rol?
3
SOFA in één overzicht
Eén naaste kan meerdere rollen tegelijk hebben.
S
Samenwerken
Partner in de zorg
Samen afspraken maken over de zorg.
O
Ondersteunen
Hulpvrager
Kijken wat de naaste zelf nodig heeft.
F
Faciliteren
Persoonlijke relatie
Ruimte geven om partner,
kind of vriend te zijn.
A
Afstemmen
Ervaringsdeskundige
Luisteren naar wat de naaste
over de cliënt weet.
4
Gebaseerd op Learnbeat H17.2 – Afstemmen met de informele zorg
Vier opties, maak je keuze
S –SAMENWERKEN
Kies deze, als je partner in de zorg ziet.
O – ONDERSTEUNEN
Kies deze als de naaste zelf hulp nodig heeft.
F – FACILITEREN
Kies deze als de persoonlijke relatie centraal staat.
A – AFSTEMMEN
Kies deze als de naaste ervaringskennis heeft.
Luister naar de situatie.
Geef aan welke optie het beste past, Kun je je keuze uitleggen?
5
Creatieve opdracht: bouw het netwerk
1. WIE BEN IK?
Wat is mijn relatie of positie ten opzichte van mevrouw Patatjoppie?
2. WAT BETEKEN IK?
Wat doe ik, weet ik of bied ik mevrouw Patatjoppie?
3. WAT HEEFT DE VIG MET MIJ?
Hoe moet de VIG met mij samenwerken of afstemmen?
4. WAAR LIGT MIJN GRENS?
Wat hoort wel en niet bij mijn rol?
Maak het netwerk zichtbaar
Poster, mindmap of 3D-model; gebruik de knutselkar als je wilt.
Bij de naasten: welke SOFA-rol(len) zie je? Onderbouw met de casus.
Creativiteit is welkom, maar de inhoud moet kloppen.
De bovenstaande 4 vragen werk je uit voor betrokkenen bij mevrouw Patatjoppie.
8
Gebaseerd op Learnbeat H17.2 – Afstemmen met de informele zorg
Vier opties: situaties
1. De dochter weet precies hoe je haar moeder rustig krijgt wanneer zij angstig wordt.
2. De echtgenoot zegt: ‘Ik trek het echt niet meer.’
3. De zoon wil iedere zondag alleen met zijn moeder wandelen en vooral weer even zoon zijn.
4. De dochter helpt iedere ochtend met het ontbijt en maakt afspraken met het zorgteam.
5. Een echtgenoot helpt met eten, kent haar benadering én is uitgeput. Eén hoek?
6
STOP! Er verandert iets…
Je krijgt van de docent een probleemkaart.
Pas jullie netwerk aan
Wat verandert er door de nieuwe informatie?
Welke SOFA-rol wordt nu extra belangrijk?
Wat doe jij als verzorgende-IG?
Met wie moet je afstemmen?
Wat doe je juist níét?
9
Gebaseerd op Learnbeat H17.2 – Afstemmen met de informele zorg
De VIG’er onder vuur
Een mantelzorger is eigenlijk een onbetaalde zorgverlener.
Een vrijwilliger mag hetzelfde als een mantelzorger.
Als een mantelzorger zegt dat het prima gaat, hoef je niet verder te kijken.
Een naaste kan tegelijkertijd partner in de zorg én hulpvrager zijn.
Soms is goede zorg ervoor zorgen dat een dochter even géén zorg hoeft te geven.
Eens of oneens — en leg uit waarom.
11
Gebaseerd op Learnbeat H17.2 – Afstemmen met de informele zorg
Situatie
Je loopt morgen stage en merkt dat een dochter heel veel zorg voor haar moeder op zich neemt. Welke drie dingen wil jij weten voordat je concludeert dat dit goed gaat?
Museumtour: bekijk elkaars netwerk
👍 STERK
Wat heeft deze groep inhoudelijk goed uitgewerkt?
? VRAAG
Waar twijfel je over of waar wil je meer uitleg over?
⚠ GRENS
Waar is de rol, verantwoordelijkheid of bevoegdheid nog onduidelijk?
Plak je feedback bij het werk. Daarna krijgt ieder groepje tijd om te verbeteren.
10