Thema B H6
Uitvoeren van de werkzaamheden
2
thema
B
H6: Arbeidsmiddelen
Thema B H6
Uitvoeren van de werkzaamheden
2
thema
B
H6: Arbeidsmiddelen
6.1 Vaste machines en aangedreven handgereedschap
Algemene gevaren en mogelijk letsel (bij werken met deze arbeidsmiddelen):
• gegrepen worden door bewegende delen
• getroffen worden door wegvliegend materiaal of deeltjes
• bekneld raken
• elektrocutie
• hoge of lage temperatuur van het werkstuk
• hitte of koude oppervlakken
• gehoorschade door lawaai
• lichamelijke klachten door trillingen
3
thema
B
6.1 Vaste machines en aangedreven handgereedschap
Algemene gevaren en mogelijk letsel (bij werken met deze arbeidsmiddelen):
• fysieke overbelasting door verkeerde houding
• slecht onderhoud
• storing in de besturing of energiebron
• ontwrichting van hand en pols en kneuzingen door verkeerd gebruik
• letsel door happen van gereedschap
• afleiden van de bediener
• snij-of schaafwonden
• brand of explosie door vonkoverslag
4
thema
B
6.1 Vaste machines en aangedreven handgereedschap
Algemene gevaren en mogelijk letsel (bij werken met deze arbeidsmiddelen):
• letsel door het losschieten van een luchtslang
• lang uitlopen van een machine
• aanraken van snijdende delen
• inademen van een schadelijke stof
5
thema
B
6.1 Kolomboormachine
Specifieke gevaren:
losslaan van het werkstuk
spatten van koel- of snijolie
rondvliegende spanen
breken van de boor
6
thema
B
6.1 Vast opgestelde slijpmachine
Specifieke gevaren:
oogletsel door rondvliegende deeltjes
een draaiende slijpsteen aanraken
kapot springen van de slijpsteen
slijpstof inademen
het werkstuk kan tegen de slijpsteen klemmen
7
thema
B
6.1 Handcirkelzagen
Specifieke gevaren:
geraakt of gegrepen worden door de zaag of andere bewegende delen
geraakt worden door afgezaagde wegvliegende delen van het product
gezondheidsklachten door inademen van schadelijke stof
8
thema
B
6.1 Nagel- en nietmachines
Specifieke gevaren:
wegschieten van de nagel
terugslaan van de nagel en wegschieten op harde materialen
doorboren van het werkstuk met de nagel
9
thema
B
6.1 Kettingzagen
Kettingzagen in relatie tot de Arbowet:
Kettingzagen mogen alléén worden gebruikt na het volgen van een aangepaste opleiding die wordt afgesloten met een toets.
10
thema
B
6.1 Vaste machines en aangedreven handgereedschap
Algemene eisen (bij werken met deze arbeidsmiddelen):
• Periodieke keuring van de machine/gereedschap
• De geldigheidsduur van de keuring wordt aangeven met een sticker of
kleurcodering
• Er is een gebruiks-en onderhoudsvoorschrift beschikbaar in de taal
van het land waar de machine/gereedschap wordt gebruikt
• Machines/gereedschappen van na 1995 moeten een CE-markering hebben
• Bewegende delen moeten zijn afgeschermd
• De machine/het gereedschap is in goede staat en geschikt voor het
uit te voeren werk
11
thema
B
6.1 Vaste machines en aangedreven handgereedschap
Algemene veiligheidsmaatregelen (bij werken met deze arbeidsmiddelen):
• Schakel de machine uit bij onderhoudswerkzaamheden
• Draai nooit met een geopende aandrijving
• Houd de vloer rond de machines en vast opgesteld gereedschap opgeruimd,
vlak, droog en stroef
• Zorg voor voldoende loop- en bewegingsruimte om de machine te bedienen
• De werkgever stelt PBM’s beschikbaar
• De werkgever ziet toe op het juist gebruik van PBM’s
12
thema
B
6.1 Vaste machines en aangedreven handgereedschap
Algemene veiligheidsmaatregelen (bij werken met deze arbeidsmiddelen):
• Bedien de machine/het gereedschap op de juiste manier
• Scherm gevaarlijke zones af
• Rem om de machine
• De werkgever stelt PBM’s beschikbaar
• De werkgever ziet toe op het juist gebruik van PBM’s
13
thema
B
6.1 Vaste machines en aangedreven handgereedschap
Eisen aan de bediener:
• Voldoende opleiding en ervaring hebben
• Voor het bedienen van gevaarlijke machines moet je minimaal18 jaar zijn
• Geen loszittende kleding of loshangende sieraden of haren dragen
• Draag alleen nauwsluitende handschoenen wanneer:
- contact met roterende onderdelen mogelijk is
- (en/of) er gevaar is gegrepen te worden door draaiende delen
• Beveiligingen niet overbruggen, onklaar maken of verwijderen
• Draaiende machine niet onbeheerd achterlaten
• De plaats en functie van de noodstop van de machine kennen
14
thema
B
6.1 Specifieke veiligheidsregels bij vaste machines
Veiligheidsmaatregelen bij vaste machines:
• noodstop zichtbaar en bereikbaar
• na noodstop alleen via opstartprocedure
• nulspanningsbeveiliging voorkomt automatisch starten
15
thema
B
6.1 Specifieke veiligheidsregels bij aangedreven handgereedschap
Veiligheidsmaatregelen bij aangedreven handgereedschap:
• dodemansknop verplicht
• dubbele isolatie is verplicht bij elektrisch aangedreven handgereedschap
• bij pneumatisch aangedreven handgereedschap:
- moet je als er trillingen optreden, voldoende pauzes inlassen
- moet je na gebruik altijd de luchttoevoer afsluiten
16
thema
B
6.1 Vaste machines en aangedreven handgereedschap
Noodzakelijke acties:
Stap 1: Informatie verzamelen
Raadpleeg voor het eerste gebruik altijd de handleiding
of gebruiksaanwijzing
Vraag je leidinggevende om:
- instructies
- toelichting op mogelijke gevaren
- bijbehorende maatregelen
17
thema
B
6.1 Vaste machines en aangedreven handgereedschap
Noodzakelijke acties:
Stap 2: Controle
Controleer voorafgaand aan de werkzaamheden:
- de staat van het arbeidsmiddel
- de staat van de beveiligingsmiddelen
- de geldigheid van de keuring
18
thema
B
6.1 Vaste machines en aangedreven handgereedschap
Noodzakelijke acties:
Stap 3: Persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM’s)
Kies de juiste PBM’s
Controleer de staat van de PBM’s
Gebruik de PBM’s op de voorgeschreven wijze
19
thema
B
6.1 Vaste machines en aangedreven handgereedschap
Noodzakelijke acties:
Stap 4: Last Minuut Risico Analyse (LMRA)
Beoordeel of het werk veilig kan worden uitgevoerd
Beoordeel of er aanvullende maatregelen nodig zijn
om risico’s verder te beperken
20
thema
B
6.1 Vaste machines en aangedreven handgereedschap
Noodzakelijke acties:
Stap 5: Veiligheidsregels naleven
Hou je aan de veiligheidsregels:
- voor de werkzaamheden
- tijdens de werkzaamheden
- na de werkzaamheden
21
thema
B
22
6.2 Hijswerktuigen, handtakels en hijstoebehoren
Hijswerktuigen voor hijswerkzaamheden zijn:
Hijskranen
Rolbruggen
Torenkranen
Handtakels
Een hijswerktuig wordt ingezet om lasten:
horizontaal te verplaatsen
verticaal te verplaatsen
23
thema
B
6.2 Hijswerktuigen, handtakels en hijstoebehoren
24
Handtakel:
is een niet elektrisch aangedreven hijswerktuig,
dat met de hand wordt bediend
de haak mag niet op de punt belast worden
want dan kan het breken
thema
B
6.2 Hijswerktuigen, handtakels en hijstoebehoren
Hijstoebehoren:
Hijstoebehoren zijn alle hijsgereedschappen die gebruikt worden om te hijsen
en die niet vast verbonden zijn aan de kraan.Voorbeelden van hijstoebehoren:
Hijsbanden
Kettingen
Kabels
Sluitingen
Oogbouten
Hijsjuk (framewerk om te hijsen)
25
thema
B
6.2 Hijswerktuigen, handtakels en hijstoebehoren
Gevaren bij het hijsen:
het omvallen van het hijswerktuig (bijvoorbeeld een hijskraan)
het vallen van de last
het raken van personen of objecten binnen de draaicirkel van de kraan
risico’s door slechte weersomstandigheden (bij onweer stoppen!)
26
thema
B
6.2 Hijswerktuigen, handtakels en hijstoebehoren
Eisen die gesteld worden aan hijswerktuigen en hijstoebehoren:
Alle hijswerktuigen en hijstoebehoren moeten gekeurd zijn:
- het keuringsbewijs moet aanwezig zijn
- de keuringsstatus moet (duidelijk) zichtbaar op het werktuig zijn
aangebracht
• De gegevens over de maximale belasting van het hijstoebehoren moet:
- altijd op het materiaal zelf staan
- of gestempeld zijn in een plaat of ring die eraan is bevestigd
27
thema
B
6.2 Aandachtspunten in de buurt van hijswerkzaamheden
Aandachtpunten dichtbij hijswerkzaamheden:
dragen van een helm is verplicht
duidelijk aangegeven waar wel en niet gewerkt mag worden
blijf (bij voorkeur) buiten het hijsgebied
vraag toestemming als je noodzakelijkerwijs het hijsgebied moet betreden
de bediening van hijswerktuigen en aanslaan van lasten mag uitsluitend
worden uitgevoerd door personen met aantoonbare getoetste deskundigheid
28
thema
B
6.3 Vorkheftruck
Omschrijving van een vorkheftruck:
Een vorkheftruck is een voertuig voor het verplaatsen van lasten
op de vorken of met speciale hulpmiddelen
29
thema
B
6.3 Vorkheftruck
Eisen chauffeur:
specifieke opleiding gevolgd
beschikt over getoetste deskundigheid (test afgelegd)
gebruikt de aanwezige veiligheidsvoorzieningen,
zoals:
- veiligheidsgordel
- beschermhekjes
- beugel of cabines
30
thema
B
6.3 Vorkheftruck
Gevaren bij het werken met een vorkheftruck:
het vallen van de last/lading
het kantelen van de lading of het voertuig
het verwonden van personen
het beschadigen van goederen en gebouwen
het beschadigen van de het voertuig of de uitrusting door verkeerd gebruik
het inademen van uitlaatgassen in afgesloten ruimten bij een dieselheftruck
31
thema
B
6.3 Vorkheftruck
Veiligheidsmaatregelen:
contragewicht mag nooit worden verzwaard
er mag nooit een persoon op de vork gaan staan tijdens het vervoeren
van de last
stabiel laden, de last over twee vorken spreiden
het zicht van de chauffeur moet optimaal zijn
chauffeur moet rekening houden met personen in de omgeving
32
thema
B
6.3 Vorkheftruck
Veiligheidsmaatregelen:
je mag alleen hijsen met gebruik van een hijsinrichting (hijsjuk)
je mag alleen een passagier meenemen als hier een speciale zitplaats
voor aanwezig is
je mag alleen personen met een werkbak heffen als de
vorkheftruck-werkbak-combinatie is goedgekeurd volgens de
geldende wetgeving
33
thema
B
6.3 Palletwagen
Omschrijving van een palletwagen:
Een palletwagen is een voertuig met een hefhoogte van 20 cm en is
geschikt voor het handmatig of elektrisch verplaatsen van pallets
34
thema
B
6.3 Palletwagen
Gevaren bij het werken met een palletwagen:
vereerde werkhouding kan rugklachten veroorzaken
een te zware last kan voor pijnlijke schouders en armen zorgen
bekneld raken van vingers, enkels, voeten en tenen
vallen van lading
het verwonden van personen
het beschadigen de goederen (of uitrusting) en gebouwen door
verkeerd gebruik
35
thema
B
6.3 Palletwagen
Eisen bij gebruik van een palletwagen:
de palletwagen moet wordt getrokken (duwen mag niet!)
de last moet stabiel op beide vorken liggen
de last mag niet hoger dan 20 cm getild worden
voorkom dat handen of voeten bekneld raken
zorg voor voldoende manoeuvreerruimte
36
thema
B