Biologie
WELKOM!
Biologie
WELKOM!
Biologen houden zich bezig met de levende natuur.
Een levend wezen noem je een organisme
12.4 De nieren
Deze slide heeft geen instructies
De leerdoelen
Je kunt de bouw, werking en functies van de nieren en de urinewegen beschrijven.
Je kunt uitleggen hoe het interne milieu min of meer constant wordt gehouden door de nieren.
Deze slide heeft geen instructies
Bouw van de nier
Nierschors, niermerg, nierbekken
nierslagader en nierader
urineleider
1 miljoen niereenheden (nefronen)
Bijnier = hormoonklier die bovenop elke nier ligt.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
De juiste volgorde van het uitscheidingsstelsel is...
Nieren - Blaas - Urineleider
Nieren - Urineleider - Blaas
Urineleider - Nieren - Blaas
Urineleider - Blaas - Nieren
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Niereenheid = nefron
Deze slide heeft geen instructies
Resorptie en filtratie
Resorptie: Stof gaat van weefsel / urine -> bloed
Filtratie: Stof gaat van bloed -> Weefsel / urine
Deze slide heeft geen instructies
Kapsel van Bowman + glomerulus = lichaampje van Malpighi
Deze slide heeft geen instructies
Vorming van urine
Lichaam van Malpighi
Door bloeddruk wordt deel van het bloed uit glomerulus in de holte van het kapsel van Bowman wordt geperst: Ultrafiltratie
Vocht in kapsel van Bowman: voorurine.
Voorurine bevat:
water/glucose/aminozuren/opgeloste zouten/afvalstoffen/kleine eiwitten
Voorurine bevat geen:
grote bloedeiwitten/bloedcellen/bloedplaatjes
Deze slide heeft geen instructies
Lus van Henle
Met name in lus van Henle vindt terugresorptie plaats.
In dalende deel vooral water (osmo waarde stijgt).
In stijgende deel vooral zouten (osmo waarde daalt).
Deze slide heeft geen instructies
Terugresorptie
Terugresorptie vindt plaats in:
- Tubulus,
- Lis van Henle
- Verzamelbuis
Vergelijk BINAS 85C
Deze slide heeft geen instructies
Vorming urine
In een niereenheid (nefron) wordt urine gevormd.
De ultrafiltratie in lichaampjes van Malpighi --> vorming van voorurine
Terugresorptie heropname bruikbare stoffen in het bloed: lis van Henle, verzamelbuis, tubulus
Deze slide heeft geen instructies
Doorbloeding nieren
Per minuut stroomt er ruim 1 liter bloed door de nieren.
Hart -> aorta -> nierslagader -> kleinere nierslagadertjes -> Glomerulus -> haarvaten rond nierbuisjes -> kleinere nieradertjes -> nierader ->
--> onderste holle --> Hart
Deze slide heeft geen instructies
Urine
Elke dag produceer je ±180 liter voorurine.
Na terugresorptie blijft er maar 1% voorurine over: 1,5 - 2L urine.
Ong. 178L water, 1,5kg keukenzout en 270gr glucose teruggeresorbeerd.
Deze slide heeft geen instructies
Antidiuretisch hormoon (ADH)
Opgeslagen in de hypofyse
De osmotische waarde wordt waargenomen door de zintuigcellen in de hypothalamus
ADH regelt de doorlaatbaarheid van de celmembranen, hiermee kan het de osmotische waarde van het intern milieu regelen.
Weinig water -> veel ADH geproduceerd
Deze slide heeft geen instructies
hoe werkt ADH?
Deze slide heeft geen instructies
Waarom krijg je van alcohol dorst?
Dat komt doordat alcohol de productie van het zogeheten ‘antidiuretisch hormoon’ (ADH) onderdrukt. Dat hormoon zorgt ervoor dat je nieren water uit je plas terughaalt, voordat het je lichaam verlaat. Wordt ADH onderdrukt, dan gebeurt dat niet. Je raakt dan meer water kwijt, met dorst als gevolg.
Deze slide heeft geen instructies
Je drinkt erg weinig. Wat gebeurt de ADH concentratie? En de terugresorptie van water?
ADH neemt toe, terugresorptie toe
ADH neemt af, terugresorptie toe
ADH neemt toe, terugresorptie af
ADH neemt af, terugresorptie af
Deze slide heeft geen instructies
Kleine lesafsluiter
Deze slide heeft geen instructies
Toetsvragen
1. In welk bloedvat is de ureumconcentratie het hoogst?
A. Leverader
B. Nierader
C. Aorta
D. Poortader
2. Iemand heeft heel veel alcohol gedronken en moet nu om de 30 minuten naar de WC. Wat kun je zeggen over de concentratie ADH in het bloed van deze persoon?
3. Hoe heet het proces waarbij voorurine wordt gevormd in de glomerulus en door welke kracht wordt dit veroorzaakt?
Deze slide heeft geen instructies
In welk gedeelte van een nefron (niereenheid) wordt ervoor gezorgd dat een mens zo veel mogelijk water uit de voorurine terugresorbeerde, zodat hij slechts kleine hoeveelheden urine produceerde?
In de Lis van Henle
In het kapsel van Bowman
In het nierbuisje
In de glomerulus
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
12.4 De nieren
Opdracht 36 t/m 42
Deze slide heeft geen instructies