3,2 Bestuur in de stadstaten
De Grieken
3.2 Bestuur in de stadstaten
Lesduur is: 50 minOnderdelen in deze les
De Grieken
3.2 Bestuur in de stadstaten
Leerdoelen
Ik kan beschrijven hoe de Grieken werden bestuurd in een monarchie en een aristocratie.
Ik kan uitleggen dat er goede en slechte tirannen waren.
Ik kan beschrijven hoe de democratie van Athene werkte.
Ik kan uitleggen welke politieke rechten verschillende bevolkingsgroepen in Athene hadden.
Ik kan benoemen hoe Athene de democratie beschermde.
Monarchie
De Griekse stadstaten waren onafhankelijk en hadden verschillende bestuursvormen.
Van de Griekse polis is ons woord politiek afgeleid.
In het begin waren de meeste poleis een monarchie: één vorst is de baas.
In een monarchie is er erfopvolging; een koning geeft zijn baan door aan zijn (oudste) zoon.
Aristocratie
Aristos = De besten
'De besten heersen'
Een groep rijke edelen of aristocraten regeren samen.
Sparta was een aristocratie
Tirannie
Soms greep in een aristocratie iemand met geweld alle macht
Hij werd geen koning maar tiran
Tegenwoordig bedoelen we met een tiran een gewelddadige heerser die slecht is voor zijn volk
Bij de oude Grieken konden tirannen goed en slecht zijn
Soms deden ze juist goede dingen om het volk achter zich te krijgen
Democratie
In 510 v. Chr. voerde Kleisthenes in Athene de democratie in
demos = volk, kratein = heersen. ' Het volk heerst'
De volksvergadering neemt beslissingen over Athene
Beslissingen over oorlog en vrede, wetten en de vraag waaraan geld uitgegeven moest worden,
Burgerrecht
Alle burgers mochten spreken en stemmen in de volksvergadering
Burger was je als je een vrije man was en Atheense ouders had.
(Dus geen vrouw, slaaf of vreemdeling)
Om steun te krijgen voor plannen moest je een goede spreker zijn.
Alleen burgers konden bestuurder of rechter worden.
Tegenstanders
Griekse geleerden zoals Aristoteles en Plato vonden de democratie een slechte bestuursvorm
Macht in handen van 'het domme volk' die niet in het algemeen belang denkt.
Het volk laat zich makkelijk opstoken door een demagoog.
Toch bereikte Athene tijdens de democratie de grootste bloei en rijkdom.
Schervengericht
Om te voorkomen dat een tiran de macht greep mochten Atheners eens per jaar stemmen wie zij een gevaar vonden voor de democratie
De naam van een gehaat of gevreesd persoon werd in een potscherf gekrast
Minimaal 6000 burgers moesten aanwezig zijn
Degene met de meeste stemmen werd voor 10 jaar uit Athene verbannen.
Als je eerder probeerde terug te keren kon je de doodstraf krijgen.
Invuloefening
Bij deze bestuursvorm heeft een groep rijke mannen de macht aristocratie
Bij deze bestuursvorm erf je alle macht van je vader monarchie
Bij deze bestuursvorm neemt de volksvergadering alle beslissingen democratie
Bij deze bestuursvorm heeft de leider vaak met geweld de macht gegrepen tirannie
vrouwenslaven en vreemdelingen hadden in Athene geen burgerrecht
In Athene kon je iemand voor 10 jaar uit de stad laten verbannen bij het schervengericht
In Athene was de bestuursvorm een democratie
In Sparta was de bestuursvorm een aristocratie
Ik kan beschrijven hoe de Grieken werden bestuurd in een monarchie en een aristocratie.
Ik kan uitleggen dat er goede en slechte tirannen waren.
Ik kan beschrijven hoe de democratie van Athene werkte.
Ik kan uitleggen welke politieke rechten verschillende bevolkingsgroepen in Athene hadden.
Ik kan benoemen hoe Athene de democratie beschermde.
