Les 6 - waarom woordenschat belangrijk is
p. 81
Les 6 - waarom woordenschat belangrijk is
p. 81
Deze slide heeft geen instructies
pg.81
Deze slide heeft geen instructies
In duo
Werk per twee:
- Eén leerling leest het raadsel voor op pg.81
- De andere leerling beantwoordt de vragen zo snel mogelijk, zonder er bij na te denken.
Waarom antwoord je dat een koe melk drinkt?
Deze slide heeft geen instructies
Beantwoord de vragen zonder lang na te denken.
Er staan drie witte koelkasten, wat is de kleur van de eerste koelkast?
En de tweede?
En de derde?
En wat drink een koe?
Deze slide heeft geen instructies
pg.81
Ons mentale lexicon maakt deel uit van onze kennis van het taalsysteem. Deze kennis gebruiken we grotendeels onbewust. Pas als we ons verspreken of niet op een woord kunnen komen, worden we ons ervan bewust hoe geautomatiseerd het proces van spreken en woorden oproepen verloopt.
Bij het produceren en verwerken van taal spelen verbindingen tussen verschillende woorden een belangrijke rol (mentale lexicon). Woorden zijn met elkaar verbonden in het mentale lexicon wanneer ze verwant zijn in vorm, betekenis en/of gebruik. Door deze verbindingen worden verwante woorden mee geactiveerd wanneer je met een woord geconfronteerd wordt.
Associaties
Jullie krijgen 5 post-its. De bedoeling is om per post-it de eerste drie woorden die in je opkomen bij de volgende woorden te schrijven. Doe dit zo snel mogelijk:
vogel
rood
mooi
baby
geloof
Deze slide heeft geen instructies
Associaties
Hang de post-its bij de woorden op bord. Bespreek:
Zijn er opvallende verschillen en gelijkenissen?
Kan je die verklaren door leeftijd, geslacht of culturele achtergrond?
Deze slide heeft geen instructies
Associaties opzoeken
Zoek een woord op op www.synoniemen.net en kies voor grafische weergave
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Website
Deze slide heeft geen instructies
Vul aan!
Nieuwe woorden - nieuwe associaties
Symmetrische associatie
melk --- koe
Asymmetrische associatie
appel -- rood
Deze slide heeft geen instructies
Vul aan!
Psycholinguïstiek
Studie hoe mensen taal leren, begrijpen en produceren vanuit een psychologisch en neurologisch perspectief.
Deze slide heeft geen instructies
pg.82
m
s
Deze slide heeft geen instructies
pg.82
Deze slide heeft geen instructies
pg.82
m
s
Deze slide heeft geen instructies
Nieuwe woorden
Er ontstaan voortdurend nieuwe woorden (neologismen). Wat betekenen deze woorden? Hoe kan je hun betekenis achterhalen?
Deze slide heeft geen instructies
Overal in de natuur worden pannenkoekenhuizen gezet
De tussen-n in de Nederlandse spelling komt steeds vaker voor.
Deze slide heeft geen instructies
Wanneer je bijna klaar bent met een boek uit te lezen.
Het verdrietige gevoel dat je krijgt wanneer je een boek uit hebt gelezen.
Deze slide heeft geen instructies
Iemand eerst negeren en nadien aan zichzelf laten twijfelen.
een Halloweenoptocht organiseren.
Deze slide heeft geen instructies
Iemand die mensen ontmoedigt om bepaalde producten te kopen.
de influencer met de meeste volgers.
Deze slide heeft geen instructies
Wanneer je naar een bepaald product op zoek bent in de supermarkt.
een rondleiding in de supermakt over betaalbare boodschappen.
Deze slide heeft geen instructies
Wanneer je veel berichtjes stuurt met iemand die niet je partner is.
Wanneer je datingapps gebruikt om vreemd te gaan.
Deze slide heeft geen instructies
een stapel ongelezen boeken waarvoor iemand beschaamd is.
Op herhaalde momenten beschaamd zijn over hetzelfde.
Deze slide heeft geen instructies
een gelddonatie voor kunstenaars.
een kort bezoekje aan een museum of theater.
Deze slide heeft geen instructies
Hoe kan je de betekenis van nieuwe woorden achterhalen?
Deze slide heeft geen instructies
pg.82
Deze slide heeft geen instructies
pg.83
Deze slide heeft geen instructies
Eerste hulp bij nieuwe woorden
STAP 1:
Is het woord belangrijk? Heb ik het nodig om de zin/tekst te begrijpen?
STAP 2 :
Lijkt het woord op een gelijkaardig woord uit het Nederlands of een andere taal?
STAP 3:
Vind ik informatie over het woord in de tekst?
STAP 4:
Ken ik een deel van het woord?
STAP 5:
Kan ik hulp vragen aan iemand of kan ik het woord opzoeken?
Deze slide heeft geen instructies
analogie
Stap 2: lijkt het woord op een gelijkaardig woord in het Nederlands?
= Je herkent in het woord een ander woord dat je wel kent. Dit kan je met andere Nederlandse woorden doen, maar je kan ook andere talen gebruiken.
Deze slide heeft geen instructies
importeren = goederen komen binnen, exporteren = ... ?
Deze slide heeft geen instructies
leenwoorden
Stap 2: lijkt het woord op een woord in een andere taal?
Je herkent in het woord een woord dat je wel kent uit een andere taal.
Deze slide heeft geen instructies
Wat betekent het woord 'amoureus' en op welk woord uit een andere taal lijkt dit?
Deze slide heeft geen instructies
context
Stap 4: Vind ik informatie over het woord in de tekst?
achterhaal de betekenis op basis van de context: lees de zinnen ervoor en erna, bekijk afbeeldingen... Misschien kan je de betekenis afleiden uit andere informatie die je krijgt.
Deze slide heeft geen instructies
“Sophie Wooward is een sociologe: voor haar job onderzoekt ze onze samenleving en alles wat daar mee te maken heeft.” Wat is een socioloog?
Deze slide heeft geen instructies
woordopbouw
Stap 5: Ken ik een deel van het woord?
Je kan het woord opdelen in delen die je misschien wel kent. Dit kan vaak met samenstellingen of afleidingen en woorden die een voorvoegsel hebben. Als je een deel van het woord kent, is het mogelijk om de betekenis af te leiden.
Deze slide heeft geen instructies
Wat betekent anti-transparant?
Deze slide heeft geen instructies
hulpbronnen
Stap 6: Kan ik hulp vragen aan iemand of kan ik het woord opzoeken?
Vraag het aan een medeleerling of leerkracht
Zoek het woord op in een online woordenboek:
www.encyclo.nl
www.vandale.be
www.woorden.org
www.mijnwoordenboek.nl
Deze slide heeft geen instructies
Nieuwe woorden
pg.83
Tip: laat de leerlingen hun bronnen van de mini GIP meenemen. Geef ze wat meer tijd om een lijst te maken van relevante woorden in hun onderzoekje.
Leesoefening: woorden uit bron halen
Voor deze opdracht gebruik je één van de bronnen van de mini-gip waar je aan werkt tijdens atelier. Je krijgt een taak waarop je een woordenlijst zal aanleggen.
Kies 8 nieuwe woorden uit je bron
Schrijf het woord op
Noteer het nummer (de stap) van de woordstrategie die je gebruikt hebt. Varieer! Gebruik dus niet telkens dezelfde strategie.
Schrijf de betekenis kort op in je eigen woorden.
Gebruik twee nieuwe woorden in een zelf geschreven zin.
Deze slide heeft geen instructies
30 seconden spelregels
Groepjes van 3
Neem om beurten een kaartje van de stapel. Hierop staan 3 woorden.
Omschrijf de 3 woorden aan je team.
Een teamgenoot timet intussen 30 seconden.
Je mag het woord niet gedeeltelijk uitspreken of vertalen.
Hebben je teamgenoten alle 5 woorden binnen de 30 seconden? Dan krijg je een punt.
m
s
Deze slide heeft geen instructies