BS 1 - Wat is ecologie?

1 / 130
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolmavoLeerjaar 2

In deze les zitten 130 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Thema 6

Ecologie


Wat bestuderen we in de ecologie?

A

In de ecologie bestuderen we alle relaties (betrekkingen) tussen organismen en hun milieu

B

In de ecologie bestuderen we een milieu

C

In de ecologie bestuderen we de invloeden die afkomstig zijn van de levende natuur

D

A en B zijn beide goed

Dit thema

Relaties tussen organismen

De invloed van het milieu op organismen

Ecosystemen

Voedselketens

Aanpassingen van dieren aan hun omgeving (evolutie)

Aanpassingen van planten aan hun omgeving (evolutie)

Vandaag


Wat is ecologie?

Biotische en abiotische factoren

Niveaus in de ecologie

Wat is ecologie?

Ecologie is de leer in de biologie waar men kijkt naar de relaties/invloeden tussen organismen en het milieu.


Noteer in je in je aantekeningen!

Invloeden

  • Biotische factoren = Invloeden van andere organismen.

  • Abiotische factoren = Invloeden van de niet levende natuur.

Invloeden van het milieu

levende factoren

levenloze factoren

Biotische factoren

  • Biotische factoren zijn invloeden van de levende natuur op een organisme.


Belangrijke biotische factoren zijn vaak:

  • soortgenoten

  • concurrenten

  • predatoren

  • voedsel

  • ziekteverwekkers.

Abiotische factoren

  • Abiotische factoren zijn invloeden van de levenloze natuur op een organisme.


Belangrijke biotische factoren zijn vaak:

  • Licht.

  • Regen.

  • Wind.

  • Temparatuur.

Biotische en abiotische factoren

Waar is water een voorbeeld van?

A

Biotische factoren

B

Abiotische factoren

Takjes om een nestje te bouwen zijn een?

A

biotische factor

B

abiotische factor

de wind is een?

A

Biotische factor

B

Abiotische factor

Niveaus van de ecologie

individu = 1 organisme.


populatie = een groep individuen in een gebied die zich onderling voortplanten.


levensgemeenschap = alle populaties in een gebied.


biotoop= alle abiotische factoren samen.


ecosysteem = De biotoop en levensgemeenschap samen.

Niveaus ecologie

1. Individu


2. Populatie


3. Levensgemeenschap


4. Ecosysteem

Niveau: Individu


Niveau: Populatie


Niveau: Levensgemeenschap


Niveau: Ecosysteem


Nog even checken wat er is blijven hangen!


Een teek op je huid

A

Biotische factor

B

Abiotische factor

C


Rivier

A

Biotische factor

B

Abiotische factor

Voedsel

A

Biotische factor

B

Abiotische factor

Zet de onderstaande niveaus van groot naar klein.

1.

2.

3.

4.





Individu

Levensgemeenschap

Ecosysteem

Populatie

Wat is een algemene omschrijving van biotische factoren?

A

Levende factoren

B

Levenloze factoren

In de afbeelding is een gedeelte van een ecosysteem te zien. Zijn er in deze afbeelding abiotische factoren en biotische factoren te zien?

A

Alleen abiotische factoren

B

Alleen biotische factoren

C

Geen van beide

D

Zowel abiotische al biotische factoren

Biomassa: totaal hoeveelheid energierijken massa

Aan de slag!


LEZEN

blz 200 t/m 204

MAKEN

 Begrippenlijst

KLAAR?

Opdracht 1 t/m 4

Huiswerk

Opdracht 1 t/m 4

Ecologie Les 2

Voedselrelaties en kringlopen

Huiswerk controlleren & terugblik

Wat bestuderen we in de ecologie?

A

In de ecologie bestuderen we alle relaties (betrekkingen) tussen organismen en hun milieu

B

In de ecologie bestuderen we een milieu

C

In de ecologie bestuderen we de invloeden die afkomstig zijn van de levende natuur

D

A en B zijn beide goed

Bessen die op de grond zijn gevallen

A

Biotische factor

B

Abiotische factor

Waar is water een voorbeeld van?

A

Biotische factor

B

Abiotische factor

Voedselketen

PlanteneeterVleeseter

Schakel: elke voedselbron in een voedselketen

In werkelijkheid is bestaat een Ecosysteem niet uit voedsel keten maar uit meerderen voedselrelaties.


Dit noemen we een voedselnet

Voedselnet

voor welk organimse is de koolmees de voedeselbron

A

Vlinder en kikker

B

Konijn, sprinkhaan en bladluis

C

Vos, buizerd en slang

Biomassa

Biomassa is het totale gewicht van alle energierijke bouwstoffen in een organisme

Welk organisme in dit voedsel web heeft de meeste biomassa?

A

Sprinkhaan

B

Havik

C

Veldmuis

D

Gras


Producenten: planten

(altijd de eerste schakel)


Consumenten: Dieren

(planten of vleeseters)


Planteneters vormen de tweedeschakel en worden consumenten van de eerste orde genoemd.


Dieren die die planteneerters eten zijn consumenten van de tweede orde.


Afvaleters: eten dode resten van planten of dieren


Reducenten: breken de resten van de afval eters af.

Welke Organisme zie je en benoem of ze producent, consument, reducent of afval eter zijn zijn.

Schrijf op je wisbordje 2 biologisch en 2 niet biologische afbreekbare stukken afval die je deze week hebt weg gegooit.

Huiswerk 1 tot 3

blz 215






als je klaar bent kan je door tot 8

Ecologie Les 4

Mens en Milieu

Terugblik basis stof 1 tot 3

Hou je wisbordje bij de hand!

Wat bestuderen we in de ecologie?

A

In de ecologie bestuderen we alle relaties (betrekkingen) tussen organismen en hun milieu

B

In de ecologie bestuderen we een milieu

C

In de ecologie bestuderen we de invloeden die afkomstig zijn van de levende natuur

D

A en B zijn beide goed

Bessen die op de grond zijn gevallen

A

Biotische factor

B

Abiotische factor

Waar is water een voorbeeld van?

A

Biotische factor

B

Abiotische factor

voor welk organimse is de koolmees de voedeselbron

A

Vlinder en kikker

B

Konijn, sprinkhaan en bladluis

C

Vos, buizerd en slang

Welk organisme in dit voedsel web heeft de meeste biomassa?

A

Sprinkhaan

B

Havik

C

Veldmuis

D

Gras

Waar is water een voorbeeld van?

A

Biotische factor

B

Abiotische factor

Zet de onderstaande niveaus van groot naar klein.

1.

2.

3.

4.





Individu

Levensgemeenschap

Ecosysteem

Populatie

Mileuproblemen

  • Uitputting

  • Vervuiling

Is dit een voorbeeld van uitputting of vervuiling

A

Uitputting

B

Vervuiling

Fossiele brandstoffen

Grondstoffen

Om deze vlam te laten branden wordt er een fossilebrandstof gebruikt of een grondstof?

A

Grondstof

B

Fossiele brandstof

Minralen

Monocultuur

Bemesting

  • Broeikaseffect

  • Broeikasgassen

  • Versterkt Broeikaseffect

Gevolgen Kilmaat verandering

Schrijf op je wisbordje 1 gevolg dat klimaat verandering heeft of gaat hebben op jou leven.

Fotosynthese: Planten halen CO2 uit de lucht en maken er plantencellen (glucose) van.


Eten (Assimilatie): Dieren eten planten en gebruiken de koolstof om te groeien.


Ademen (Dissimilatie): Planten en dieren "verbranden" hun voedsel voor energie. Hierbij ademen ze weer CO2 uit.


Fossiele brandstoffen: Dode planten en dieren veranderen na miljoenen jaren in de bodem in gas, olie of kool.


Verbranding: Mensen verbranden die brandstoffen in fabrieken. Hierdoor komt er extra CO2

Koolstofkringloop

Aan de slag!

Blz 227, 1 tot 4

Thema 6

Ecologie

Huiswerk controle 1 tot 4

Wat is een algemene omschrijving van biotische factoren?

A

Levende factoren

B

Levenloze factoren

Takjes om een nestje te bouwen zijn een?

A

biotische factor

B

abiotische factor

Is dit een voorbeeld van uitputting of vervuiling

Boorplatform voor aardgas

A

Uitputting

B

Vervuiling

Ecologische Voetafdruk.

Duurzaamheid: Zorgen dat het milieu geen schade ondervind.

Welke vormen van duurzaamheid zie je hier?

Hergebruiken

Duurzame grondstoffen

Recycling

Duurzame Landbouw

Preciese landbouw

Kringloop landbouw

Wat zou jij kunnen aanpassen zodat je duurzamer zou leven?

Huiswerk 1 tot 4 van basisstof 6

Wat is een algemene omschrijving van biotische factoren?

A

Levende factoren

B

Levenloze factoren

Takjes om een nestje te bouwen zijn een?

A

biotische factor

B

abiotische factor

Een teek op je huid

A

Biotische factor

B

Abiotische factor

C


Rivier

A

Biotische factor

B

Abiotische factor

Bessen die op de grond zijn gevallen

A

Biotische factor

B

Abiotische factor

Zet de onderstaande niveaus van groot naar klein.

1.

2.

3.

4.





Individu

Levensgemeenschap

Ecosysteem

Populatie

In de afbeelding is een gedeelte van een ecosysteem te zien. Zijn er in deze afbeelding abiotische factoren en biotische factoren te zien?

A

Alleen abiotische factoren

B

Alleen biotische factoren

C

Geen van beide

D

Zowel abiotische al biotische factoren

voor welk organimse is de koolmees de voedeselbron

A

Vlinder en kikker

B

Konijn, sprinkhaan en bladluis

C

Vos, buizerd en slang

Welk organisme in dit voedsel web heeft de meeste biomassa?

A

Sprinkhaan

B

Havik

C

Veldmuis

D

Gras

Welke vormen van duurzaamheid zie je hier?

Is dit een voorbeeld van uitputting of vervuiling

A

Uitputting

B

Vervuiling

Welke Organisme zie je en benoem of ze producent, consument, reducent of afval eter zijn zijn.

Cellen / Rekenvaardigheden

Leerdoelen:


  • Je kent de onderdelen en functies van de cellen van dieren, planten, schimmels en bacteriën.


  • Je kunt een percentage berekenen.


  • Je kunt een staafdiagram/lijndiagram maken.

De 4 rijken van het leven

  • Organismen kun je onderverdelen in 4 rijken.

  • Er zijn verschillen tussen de cellen van organismen uit de 4 rijken.

Opdracht

  • Teken een dierlijke cel

  • Wijs aan en benoem: 3 onderdelen

  • Noteer bij elk onderdeel een beschrijving in eigen woorden

Dierlijke cel

  • Kijk na en verbeter.


Dierlijke cel

  • Koppel de volgende beschrijvingen aan het cel-onderdeel.

  • A: bevat de chromosomen gemaakt van DNA

  • B: bevat water en voedingsstoffen

  • C: vliesje rondom de cel


Opdracht

  • Teken een plantaardige cel

  • Wijs aan en benoem: 7 onderdelen

  • Noteer bij elk onderdeel een beschrijving in eigen woorden

Plantaardige cel

  • Kijk na en verbeter

Plantaardige cel

  • Koppel de volgende beschrijvingen aan het cel-onderdeel.

  • A: water-opslag van de cel, houdt de cel stevig

  • B: stevige muur aan de buitenkant van de cel

  • C: hier vindt de fotosynthese plaats



Zet in de begrippen in de goede volgorde van klein naar groot.

  • Weefsel

  • Organenstelsel

  • Cel

  • Orgaan

  • Organisme


Een spier bestaat uit spierbundels, bloedvaten en zenuwen.

  • Bestaat een spier uit 1 of uit meerdere weefsels?

  • Leg uit.


Het baarmoederslijmvlies bestaat uit een slijmlaag met bloedvaten die daar doorheen lopen.

  • Bestaat het baarmoederslijmvlies uit 1 of uit meerdere weefsels?

  • Leg uit.

Opdracht

  • Maak een tekening van de cellen van de 4 rijken.

Opdracht

  • Maak de opdracht op het werkblad; cellen van de 4 rijken.

Bekijk de afbeelding

  • Welke is een bacterie-cel?


  • 1

  • 2

  • 3

  • 4


  • Schrijf op je wisbordje

Bekijk de afbeelding

  • Welke is een plantaardige cel?


  • 1

  • 2

  • 3

  • 4


  • Schrijf op je wisbordje

Meneer trip eet biefstuk, champignons en broccoli.

  • Welke typen cellen zitten er in zijn maag?


Plantaardige cel

  • Wat is de naam van B?


  • Schrijf op je wisbordje.

Plantaardige cel

  • Wat is de naam van C?


  • Schrijf op je wisbordje.

Instructie: fotosynthese


  • Stofwisseling (scheikundige reactie):
    de plant verandert stoffen:



  • De energie uit zonlicht wordt vastgelegd in glucose (suiker).








Verbranding: instructie

  • Stofwisseling (scheikundige reactie):
    de cel verandert stoffen:



  • De energie uit glucose (suiker) wordt vrijgemaakt.



examentaal

  • Welke 2 stoffen zijn het product van de fotosynthese?



  • Welke 2 stoffen zijn het product van de verbranding?

  • Wat zijn de afvalstoffen van de verbranding?

Celdeling.

  • Mitose: celdeling van lichaams-cellen (spiercellen, botcellen, huidcellen).

Lichaamscel heeft 2x23 = 46 chromosomen.


  • Meiose: celdeling van voortplantings-cellen (zaadcellen en eicellen).

Voortplantingscel heeft 1x23 = 23 chromosomen.


  • Verschil: voortplantings-cellen bevatten de helft
    van het aantal chromosomen!


Opdracht: maak een lijndiagram van de celdeling. (elke 20 minuten vindt er een celdeling plaats)

  • Geef het lijndiagram een titel!

  • Benoem de X-as: tijd in minuten

  • Benoem de Y-as: aantal cellen

Uitstrijkje

  • Uitstrijkje: bij een uitstrijkje bekijkt een laborant de cellen van het baarmoederslijmvlies. Als het percentage afwijkende cellen hoger is dan 20%, dan is er sprake van kanker.

  • Bereken het percentage afwijkende cellen in het baarmoederslijmvlies van Marlies. Heeft Marlies kanker?

Uitstrijkje

  • Uitstrijkje: bij een uitstrijkje bekijkt een laborant de cellen van het baarmoederslijmvlies. Als het percentage afwijkende cellen hoger is dan 20%, dan is er sprake van kanker.

  • Bereken het percentage afwijkende cellen in het baarmoederslijmvlies van Anna, Marlies en Karin.

  • Maak van deze gegevens een staafdiagram

Plantencel:

Celmembraan

Celwand

DNA in celkern

Vacuole

Korrels

-bladgroen

-zetmeel

-Kleurstoffen

Geen celkern

DNA los in cytoplsma

Dierencel

Bacteriecel

5. Celmembraan