Duits: werkwoorden en vraagwoorden

Lesdoel

Ik kan trennbare Verben, Fragewörter, starke Verben en de meervoudsvormen van bijvoeglijk gebruikte woorden herkennen en correct gebruiken in eenvoudige Duitse zinnen.

1 / 36
volgende
Slide 1: Slide
newEditorDuitsMiddelbare schoolvwoLeerjaar 3

In deze les zitten 36 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Lesdoel

Ik kan trennbare Verben, Fragewörter, starke Verben en de meervoudsvormen van bijvoeglijk gebruikte woorden herkennen en correct gebruiken in eenvoudige Duitse zinnen.

Deze slide heeft geen instructies

Trennbare Verben in de zin

  • Ich stehe um sieben Uhr auf.

  • Du kaufst heute Brot ein.

  • Er ruft seine Oma an.

  • Het persoonsvormdeel komt vroeg in de zin

  • Het losse voorvoegsel staat helemaal achteraan

Wijs op de woordvolgorde: persoonsvorm op plaats 2 blijft een vaste regel in de Duitse hoofdzin.

Veelvoorkomende trennbare Verben

  • aufstehen = opstaan

  • einkaufen = boodschappen doen

  • mitkommen = meekomen

  • fernsehen = televisie kijken

  • anfangen = beginnen

Deze slide heeft geen instructies

Vervoegen van trennbare Verben

  • ich rufe ... an

  • du rufst ... an

  • er/sie/es ruft ... an

  • wir rufen ... an

  • ihr ruft ... an

  • sie/Sie rufen ... an

Laat leerlingen zien dat alleen de persoonsvorm verandert; het voorvoegsel blijft los achteraan staan in de hoofdzin.

Let op bij zinsbouw

In de infinitief blijft het werkwoord één geheel: aufstehen. In een hoofdzin wordt het gesplitst: Ich stehe auf. Zo zie je meteen of je een losse werkwoordsvorm of een infinitief gebruikt.

Kort contrasteerbaar voorbeeld: Ich will aufstehen. / Ich stehe auf.

Welke zin met een trennbares Verb is correct?

A

Ich aufstehe um sieben.

B

Ich stehe um sieben auf.

C

Ich stehe auf um zeven.

D

Ich auf stehe um sieben.

Toets of leerlingen de plaats van persoonsvorm en voorvoegsel herkennen in de hoofdzin.

Vul de juiste vormen in

Jeden Morgen stehe ich um sieben Uhr auf. Am Nachmittag kauft er Brot ein.

stehe
auf
kauft
ein
aufstehen
einkaufen
kaufst
stehen

Correcte volgorde: stehe, auf, kauft, ein. Laat leerlingen zien dat infinitieven hier niet passen.

Wanneer blijft een trennbares Verb één woord?

Verwachte elementen: in de infinitief blijft het werkwoord samen; in de hoofdzin splitst het. Voorbeeld: aufstehen / ich stehe auf.

Fragewörter: waarvoor gebruik je ze?

  • Met Fragewörter stel je gerichte vragen

  • Ze vragen naar persoon, plaats, tijd, reden of manier

  • Ze staan meestal aan het begin van de vraag

  • Daarna volgt vaak de persoonsvorm

Deze slide heeft geen instructies

Belangrijke Fragewörter

  • wer = wie

  • was = wat

  • wo = waar

  • wann = wanneer

  • warum = waarom

  • wie = hoe

  • wohin = waarheen

Maak onderscheid tussen wo (plaats) en wohin (richting).

Voorbeelden van vragen

  • Wie heißt du?

  • Wo wohnst du?

  • Wann beginnt die Schule?

  • Warum lernst du Deutsch?

Wijs op inversie in de vraagzin: vraagwoord + persoonsvorm.

Vraagwoord kiezen

  • Vraag naar een persoon → wer

  • Vraag naar een ding of feit → was

  • Vraag naar een plaats → wo

  • Vraag naar een tijdstip → wann

  • Vraag naar een reden → warum

Deze slide heeft geen instructies

Fragewörter in betekenis

Een goed gekozen vraagwoord bepaalt welk soort antwoord je krijgt. Bij Wann kommst du? verwacht je een tijd, bij Wo wohnst du? een plaats. Het vraagwoord stuurt dus de betekenis van de hele zin.

Deze slide heeft geen instructies

Kies het passende vraagwoord

Wie heißt du? Wo wohnst du? Wann beginnt die Schule? Warum lernst du Deutsch?

Wie
Wo
Wann
Warum
wer
was
wohin
wie

De zinnen komen direct uit de voorbeelden op de inhoudsslides, zodat de focus op betekenis van het vraagwoord ligt.

Welk Fragewort past bij een vraag naar een reden?

A

wann

B

wo

C

warum

D

wer

Controleer of leerlingen vraagwoorden aan het juiste soort antwoord koppelen.

Welk Fragewort vind jij het lastigst?

1

wer

2

wo of wohin

3

wann

4

warum

Deze slide heeft geen instructies

Starke Verben: wat verandert er?

  • Starke Verben veranderen vaak van klinker

  • Vooral bij du en er/sie/es zie je dat goed

  • De stam blijft niet altijd hetzelfde

  • Voorbeelden: fahren, lesen, sehen

Beperk je tot de tegenwoordige tijd, omdat dat het best aansluit bij basisvervoeging.

Voorbeeld: fahren

  • ich fahre

  • du fährst

  • er/sie/es fährt

  • wir fahren

  • ihr fahrt

  • sie/Sie fahren

Benadruk de klankwisseling a → ä bij du en er/sie/es.

Voorbeeld: lesen en sehen

  • ich lese / du liest / er liest

  • ich sehe / du siehst / er sieht

  • Klinkerwisseling zie je niet bij wir en sie/Sie

  • Daarom moet je de vormen goed onthouden

Deze slide heeft geen instructies

Sterk of zwak?

  • Zwakke werkwoorden houden meestal dezelfde stam

  • Sterke werkwoorden veranderen vaak van klinker

  • Vergelijk:

  • ich mache / du machst

  • ich fahre / du fährst

Laat het contrast helder zien: niet elk werkwoord verandert van klinker.

Sterke werkwoorden herkennen

Je herkent een starkes Verb vaak pas goed bij het vervoegen. Daarom is het handig om nieuwe werkwoorden meteen te leren met vormen als du en er/sie/es erbij.

Voorbeeld om mondeling toe te voegen: sprechen → du sprichst, er spricht.

Bij welke vorm verandert de klinker van fahren?

A

wir fahren

B

du fährst

C

ihr fahrt

D

sie fahren

Toets het kernidee dat sterke werkwoorden vooral bij du en er/sie/es van klinker veranderen.

Vul de sterke werkwoordsvormen in

Ich lese das Buch. Du liest es heute. Er sieht den Film, aber wir sehen ihn morgen.

lese
liest
sieht
sehen
lesst
liesten
seht
sehene

Benadruk het contrast tussen du/er en wir bij sterke werkwoorden.

Hoe herken je vaak een starkes Verb?

Verwachte elementen: sterke werkwoorden herken je vaak pas bij het vervoegen; vooral du en er/sie/es laten de klinkerwisseling zien.

Meervoud bij bijvoeglijke woorden

  • Bijvoeglijke woorden staan vaak voor een zelfstandig naamwoord

  • In het Duits krijgen ze dan vaak een uitgang

  • In het meervoud zie je meestal vormen als -e of -en

  • De vorm hangt af van het lidwoord in de zin

De gebruikersinput noemt 'mehrzal der Adjektiven'; interpreteer dit als meervoudsvormen van bijvoeglijk gebruikte woorden/adjectiefuitgangen in het meervoud.

Met bepaald lidwoord

  • die kleinen Hunde

  • die alten Bücher

  • die roten Autos

  • In deze groep krijgt het bijvoeglijk woord vaak -en

Houd het eenvoudig en focus op herkenning van veelvoorkomende patronen.

Zonder lidwoord of met telwoord

  • kleine Hunde

  • alte Bücher

  • zwei rote Autos

  • Hier zie je vaak de uitgang -e in het meervoud

Vermijd hier uitzonderingen; doel is basispatroon laten zien.

Betekenis in de zin

  • Het bijvoeglijk woord zegt hoe iets of iemand is

  • In het meervoud past de vorm zich aan de woordgroep aan

  • Voorbeelden: nette Lehrer, die netten Lehrer

Laat zien dat het zelfstandig naamwoord al meervoud is, maar dat ook het bijvoeglijk woord mee verandert.

Patronen om te onthouden

  • die + adjectief + meervoud → vaak -en

  • geen lidwoord + adjectief + meervoud → vaak -e

  • Leer de vorm het best in hele woordgroepen

  • Dus niet alleen klein, maar ook die kleinen Hunde

Deze slide heeft geen instructies

Welke woordgroep is correct in het meervoud?

A

die kleine Hunde

B

kleinen Hunde

C

die kleinen Hunde

D

die kleines Hunde

Hier testen we het patroon: met bepaald lidwoord in het meervoud vaak -en.

Vul de adjectiefuitgangen in

Op straat zie ik kleine Hunde en alte Bücher. In de winkel staan ook die roten Autos en die netten Lehrer op een foto.

kleine
alte
die roten
die netten
kleinen
alten
rote
nette

Correcte patronen: zonder lidwoord vaak -e; met die vaak -en.

Wat is het verschil tussen kleine en die kleinen?

Verwachte elementen: met die meestal -en; zonder lidwoord vaak -e; antwoord liefst met een kort voorbeeld.

Wat heb je vandaag het best geleerd?

Laat leerlingen kort terugblikken op wat ze inhoudelijk hebben geleerd.

Welk onderdeel vond je het moeilijkst?

Gebruik antwoorden om te zien waar extra inoefening nodig is.

Wat wil je van deze les zeker onthouden?

Stimuleer transfer: laat leerlingen benoemen wat ze willen onthouden voor volgende oefeningen.

Begrippenlijst

trennbares Verb - werkwoord dat in de hoofdzin in twee delen kan splitsen

voorvoegsel - eerste deel van een samengesteld werkwoord

persoonsvorm - vervoegde werkwoordsvorm die bij het onderwerp past

Fragewort - vraagwoord dat een bepaald soort informatie vraagt

starkes Verb - werkwoord met een klinkerverandering in de stam

adjectief - woord dat een kenmerk van een zelfstandig naamwoord geeft

meervoud - vorm die aangeeft dat het om meer dan één gaat

Deze slide heeft geen instructies