EHBSO-zakboekje [Automatisch opgeslagen]


EHBSO-zakboekje
letsels

LO2


1 / 21
volgende
Slide 1: Slide
newEditor

In deze les zitten 21 slides, met tekstslides.

Dit is niet oké

Onderdelen in deze les


EHBSO-zakboekje
letsels

LO2



Inhoud

  • Eigen ervaring

  • Alarmeren

  • Bewustloosheid & stabiele zijligging

  • Blaren

  • Bloedhygiëne

  • Bloedneus en/of neusfractuur

  • Botbreuk en ontwrichting

  • Chronische blessure

  • Epilepsie (vallende ziekte)

  • Flauwvallen/duizeligheid


  • Hersenschudding

  • Kneuzing en verstruiking

  • Kramp

  • Schaafwond

  • Spierscheuring

  • Steken in de zij

  • Suikerziekte (diabetes mellitus) type ||

  • Tand eruit

  • Wond







Eigen ervaring







Alarmeren

Wanneer?

  • Bij twijfel altijd bellen


Hoe?

  • Naam beller

  • Wat er gebeurd is

  • Het aantal slachtoffers

  • Wat het slachtoffer mankeert

  • ABC. Ademhaling, bewustzijn & circulatie.

  • Exacte locatie


Bewustloosheid & stabiele zijligging

  • https://www.youtube.com/watch?v=bk4TC_5oROs


Bewustzijnsstoornissen kunnen worden ingedeeld in drie stadia.


  1. Slachtoffer toont verward, soms of suf agressief gedrag en reageert wel op aanspreken en pijnprikkels (=verminderd bewustzijn)

  2. Slachtoffer reageert niet op aanspreken maar wel op pijnprikkels (= bewusteloos)

  3. Slachtoffer reageert niet op aanspreken en niet op pijnprikkels en heeft tevens wijde oogpupillen (= diep bewusteloos)






Blaren

https://www.youtube.com/watch?v=EZXbnIdEcA8


Ontstaan

  • Verbranding

  • Bevriezing

  • Voordurende druk of wrijving


  • Voorkomen

  • Sokken zonder naden en gestopte gaten, gaten voorkomen blaren.

  • Blaren worden vaak veroorzaakt door niet goed passende schoenen.







Bloedhygiëne

  • Bloed transportbron voor infectieziektes  Goede bloedhygiene belangrijk.


  • Voorkomen:

  • Wondjes steriel afdekken

  • Bloedcontact vermijden

  • Handschoenen gebruiken bij verzorgen

  • Handen wassen na verzorging

  • Ijspakking gebruiken i.p.v. waterzak of spons

  • Waterspons niet bij bloedende wonden




Bloedneus en/of neusfractuur

Ontstaan:

  • Val of opkomende knie, elleboog of vuist

Ernstig gevallen  Neusbotjes breken of bloeduitstorting in neustussenschot


https://www.youtube.com/watch?v=OcJkYTukGEE


Actie:

  1. Laat het slachtoffer met hoofd iets voorover zitten (schrijfhouding)

  2. Laat neus een keer snuiten

  3. Knijp de neusvleugels op het neustussenschoot (onder harde gedeelte van de neus) dicht.

  4. Houd dit 10 minuten vol.

  5. Gebruik witte watten, steriele gaasjes of een schone handdoek om het bloed op te vangen

  6. Raadpleeg arts wanneer de bloeding na 10 minuten nog niet gestelpt is of een neusbreuk vermoed wordt.






Botbreuk en ontwrichting

Verschijnselen

  • Pijn

  • Onvermogen het getroffen lichaamsdeel te bewegen

  • Zwelling

  • Abnormale stand, abnormale beweeglijkheid, of uitwendige wond


Actie:

  • Zorg voor deskundige hulp

  • Houd het getroffen lichaamsdeel onbeweeglijk

  • Geef steun en rust * onderarm pols of hand  Mitella

* elleboog, bovenarm, sleutelbeen of schouderblad  Brede das

* Been of heup  dekenrol of ander stevig voorwerp

  • Open botbreuk? Wond zichtbaar en vrij van kleding, leg een snelverband aan.








Oorzaak: overbelasting en komt voor bij pezen en gewrichten

  • Te snel opvoeren van sportbelasting

  • Voortdurend eenzijdige bewegingen

  • Grote en langdurige belastingen

  • Combinatie sport en (zwaar) werk.

  • Dragen van verkeerd of versleten schoeisel


Acute blessure kan chronisch worden door te lang blijven doorlopen met letsel

4 fase van ernst

  1. Alleen pijn na sportbeoefening

  2. Ook pijn bij aanvang van sportbeoefening

  3. Ook pijn gedurende sportbeoefening

  4. Zelfs pijn in rust


Actie

  • Fase 1 en 2 = 1,5 tot 2 weken rust. Regelmatig met een ijsklontje de aangedane plek masseren.

  • Fase 3 en 4 = altijd verwijzing naar een arts

  • Besteed extra aandacht aan een goede warming-up inclusief rekoefeningen






Chronische blessure

Epilepsie (vallende ziekte)

Ontstaan

  • Abnormale prikkeling van gebied in hersenen





Actie

  1. Zorg dat slachtoffer zich niet kan verwonden

  2. Maak directe omgeving vrij van obstakels

  3. Leg iets zachts onder het hoofd of zorg dat stoten onmogelijk is

  4. Houd het slachtoffer niet in bedwang

  5. Zorg dat slachtoffer goed kan blijven ademen

  6. Maak knellende kleding los

  7. Vervoer slachtoffer na aanval zonodig naar arts of ziekenhuis








Flauwvallen

/duizeligheid

Oorzaak:

- Honger

- Uitputting

- Bloedarmoede

  • Psychische oorzaken zoals emotie/schrik

Dreigende flauwte: laat slachtoffer liggen en zorg voor frisse lucht

Actie bij flauwgevallen

  1. Laat slachtoffer rustig liggen (evt. benen wat omhoog)

  2. Zorg voor frisse lucht

  3. Knellende kleding los

  4. Slachtoffer bijgekomen  10 minuten laten liggen

  5. Geef slachtoffer daarna wat te drinken

  6. Na enkele minuten nog niet bij bewustzijn  Schakel arts in en behandel slachtoffer als een bewusteloze



Kortdurend vermindering van het bewustzijn doordat de bloedtoevoer naar de hersenen even is afgenomen








Hersenschudding

Ontstaan

  • Val op hoofd

  • Flinke stoot/slag tegen hoofd


Kenmerken

  • Sufheid

  • Duizeligheid

  • Hoofdpijn

  • Geheugenverlies

  • (kortdurend) bewusteloosheid

  • Misselijkheid/braken


Actie

  1. Laat slachtoffer rustig zitten of liggen tot duizelingen verdwijnen

  2. Slachtoffer bewusteloos? ga over op actie van bewusteloosheid en stabiele zijligging

  3. Slachtoffer 24 uur goed in de gaten houden en om de paar uur goed wakker maken

  4. Blijft hoofdpijn of treden andere verschijnselen op, schakel arts in

  5. Afhankelijk van ernst mag slachtoffer enige tijd niet meedoen met wedstrijden /trainingen









Kneuzing en verstruiking

Verstuiking /verzwikking = het omzwikken van een gewricht (bijv knie of enkel) waarbij het kapsel en de banden rondom het gewricht uitrekken of zelfs scheuren.


Kenmerken

  1. Zwelling

  2. (blauwe) verkleuring

  3. Pijn

  4. Onvermogen om het getroffen lichaamsdeel te gebruiken


Actie: ICE-regel = koel met water, ijs of cold-pack 10 min. Let op! Nooit water rechtstreeks op kneuzing en altijd handdoek tussen huid ijs/cold-pack

I = immobiliseren: zorg dat lichaamsdeel niet beweegt of gebruikt wordt


C = Compressie: Laat drukverband aanleggen


E = Elevatie: leg het lichaamsdeel, indien mogelijk, hoog



Kramp

Oorzaak:

  • Oververmoeidheid van de spier,

  • Teveel aan afvalstoffen niet voldoende kunnen afvoeren


Actie:

  1. Persoon ontspannen zitten of liggen

  2. Losjes schudden om verkramping getroffen spier eruit te krijgen

  3. Tegengestelde spier aan de verkrampte spier activeren.













Schaafwond

Ontstaan:

  • Glijdende val

  • Wrijving kleding


Actie

  1. Was de wond uit met water en zeep

  2. Dep de wond droog met steriel gaasje of schone doek

  3. Ontsmet de wond en naaste omgeving door te deppen met ontsmettingsvloeistof

  4. Laat drogen aan de lucht

  5. Als wond blijft bloeden of contact met kleding, dek wond af met dekverband

Voorkomen;

  • Behandel gevoelige huid met vaseline of pleiser

  • Draag persoonlijke beschermingsmiddelen





Verschijnselen (vaak in kuit of hamstrings)

  • Plotseling optredende pijn( messteek of zweepslag)

  • Gedeukte en/of abnormale gezwollen spierbuik boven of onder de aangedane plek

  • Blauwe verkleuring onder de aangedane plek

  • Blijvende stijfheid van getrokken plek


Actie: ICE-regel = koel met water, ijs of cold-pack 10 min. Let op! Nooit water rechtstreeks op kneuzing en altijd handdoek tussen huid ijs/cold-pack

I = immobiliseren: zorg dat lichaamsdeel niet beweegt of gebruikt wordt


C = Compressie: Laat drukverband aanleggen


E = Elevatie: leg het lichaamsdeel, indien mogelijk, hoog

Verwijs het slachtoffer naar een arts voor verdere behandeling







Spierscheuring






Steken in de zij

Oorzaak: Prikkeling van het middenrif. Meestal links onder de ribbenboog (maag/milt) of rechts (leverstreek)


Actie

  1. Laat de persoon rustiger sporten en goed doorademen

  2. Laat de persoon even stoppen, en maak je lang (hele lichaam uitrekken)

  3. Laat de persoon eventueel op de rug liggen


Voorkomen:

  • Geen zware maaltijden voor het sporten

  • Goede warming-up waarbij snelheid en intensiteit inspanning geleidelijk wordt opgevoerd.






Suikerziekte (diabetes mellitus) type ||

Oorzaak

  • Insulinedosering niet aanpassen

  • Onvoldoende gegeten

  • Stevige inspanning


Gevolg: Suikergehalte daalt, bewusteloosheid kan ontstaan  Hypo


Kenmerken

  • Geeuwen

  • Zweten

  • Bewustzijnsvermindering








Tand eruit

Oorzaak:

Door val of slag kunnen tanden afbreken of uit de kaak vallen.

Snelle actie  schade beperkt worden


Actie

  • Bel de tandarts en vraag om spoedafspraak

  • Verzamel de (stukjes) tanden zo goed en snel mogelijk bij elkaar

  • Pak de tand vast aan de kroon (niet wortel), spoel vluchtig schoon met melk of eventueel water

  • Bewaar tand in melk of bekertje met speeksel (tand niet laten uitdrogen)

  • Z.s.m. naar tandarts, kan mogelijk nog terugplaatsen


Voorkomen:

Draag een gebitsbeschermer







Wond

Belangrijk:

  • Een wond moet goed gereinigd en steriel worden afgedekt.

  • Door vuil kan de wond geïnfecteerd raken  vertraagd genezingsproces.


Actie:

  1. Reinig de wond met stromend water

  2. Ontsmet de wond en de huid rondom door te deppen met ontsmettingsvloeistof

  3. Diepe wond? Niet ontsmetten, maar naar arts

  4. Haal bij diepe wond de wondranden naar elkaar toe en plak een zwaluwstaartje.

  5. Dek de wond steriel af met dekverband (gaaspleister, snelverband, wondsnelverband of een steriel gaasje met witte watten) en een hydrolast zwachtel

  6. Stuur slachtoffer met diepe wond naar arts

  7. Houd bij een wond rekening met mogelijke tetanusbesmetting