Taalsteun
Taalsteun:
Het formuleren van antwoorden
Taalsteun
Taalsteun:
Het formuleren van antwoorden
Deze slide heeft geen instructies
Waarom vinden leerlingen het zo moeilijk?
Handvaten:
Structuurmodel
Scaffolding en fading
Rubric & feedback
Handelingsdeel
Agenda
Deze slide heeft geen instructies
Waarom vinden leerlingen het formuleren van antwoorden moeilijk, denken jullie?
Deze slide heeft geen instructies
Antwoorden vergelijken
Verschillende 'leerling' antwoorden geven op een vraag
Welk antwoorden zijn sterk en welke zijn zwak. En waarom
Dit is ook al een manier om de leerlingen te helpen antwoorden te formuleren
Deze slide heeft geen instructies
3. Uitleg handelingsdeel
Ook even uitleggen hoe het zit met inleveren
Threshold concepts (Davies):
Sleutelbegrippen/sleutelverbanden die zo belangrijk zijn dat je ze écht moet begrijpen om de opgave echt te kunnen snappen.
Waarom vinden leerlingen het formuleren van antwoorden zo moeilijk?
Davies, P. (2019). The construction of frameworks in learners’ thinking: Conceptual change and threshold concepts in economics. International Review of Economics Education, 30, 100135.
Threshold concepts (Davies, 2015):
Sleutelbegrippen / sleutelverbanden die zo belangrijk zijn dat je ze écht moet begrijpen om de opgave echt te kunnen snappen.
Moeilijkheid:
Abstract
Leerlingen moeten voorkennis soms loslaten (kosten vs. uitgaven)
Er komen veel stappen samen
Waarom vinden leerlingen het formuleren van antwoorden zo moeilijk?
Davies, P. (2019). The construction of frameworks in learners’ thinking: Conceptual change and threshold concepts in economics. International Review of Economics Education, 30, 100135.
“Als een bedrijf winst maakt, heeft het automatisch geld over.”
Threshold concepts (Davies, 2015):
Sleutelbegrippen / sleutelverbanden die zo belangrijk zijn dat je ze écht moet begrijpen om de opgave echt te kunnen snappen.
Leerlingen worstelen met:
Verbanden tussen begrippen
> als de vaste kosten stijgen, wat gebeurt er dan met het BEP
Redeneren in meerdere stappen
Waarom vinden leerlingen het formuleren van antwoorden zo moeilijk?
Davies, P. (2019). The construction of frameworks in learners’ thinking: Conceptual change and threshold concepts in economics. International Review of Economics Education, 30, 100135.
Waarom fout?
Welk threshold concept is hier nodig om te begrijpen?
Als een bedrijf winst maakt, heeft het automatisch geld over
winst is boekhoudkundig
liquiditeit gaat over kasstromen
afschrijvingen verlagen winst maar niet kas
Nieuwe threshold concept:
Winst en liquiditeit zijn twee totaal verschillende grootheden.
Waarom fout?
Welk threshold concept is hier nodig om dit te begrijpen?
Hoge omzet is hetzelfde als hoge winst
“Ze verkopen veel → dus ze verdienen veel.”
Concept: Winst hangt af van kostenstructuur, marge, schaalvoordelen, vaste kosten, enz.
Waarom fout?
Welk threshold concept is hier nodig om dit te begrijpen?
Als iets elk jaar geld oplevert is het goed.
Het druist in tegen intuïtie: €100 nu voelt hetzelfde als €100 over een jaar — maar in economie niet.
Toekomstige kasstromen zijn minder waard dan kas nu.
Cognitive load theory (Sweller, Paas):
Gaat over hoe ons werkgeheugen informatie verwerkt
Intrinsic load
Extraneous load
Germane load
Waarom vinden leerlingen het formuleren van antwoorden zo moeilijk?
Davies, P. (2019). The construction of frameworks in learners’ thinking: Conceptual change and threshold concepts in economics. International Review of Economics Education, 30, 100135.
Intrinsic load
Hoe complex het onderwerp is
Hoeveel stappen of begrippen je moet combineren
CLT
Davies, P. (2019). The construction of frameworks in learners’ thinking: Conceptual change and threshold concepts in economics. International Review of Economics Education, 30, 100135.
Lage intrinsic cognitive load
Vraag: Wat is een hypothecaire lening?
Waarom lage load:
Eén concept
Geen afhankelijkheden met andere begrippen
Deze slide heeft geen instructies
Middel intrinsic cognitive load
Vraag: Leg uit waarom een hypothecaire lening voor een bank minder risicovol is dan een persoonlijke lening.
Waarom middel load:
Twee begrippen moeten worden verbonden: hypotheek ↔ risico
Één causale relatie
Leerling moet impliciet begrijpen wat onderpand betekent
Deze slide heeft geen instructies
Hoge intrinsic cognitive load
Vraag: Een huishouden sluit een hypothecaire lening af met een korte rentevaste periode. De rente op de markt begint echter sterk te stijgen.
Leg uit hoe de combinatie van de hypotheekvorm, de duur van de rentevaste periode en het risico leidt tot financiële kwetsbaarheid voor de bank.
Waarom hoge load:
Drie onderling verbonden begrippen moeten gecombineerd worden:
hypotheek, rentevast, risico
Leerling moet het mechanisme doorzien van:
Korte rentevaste periode → rente past zich snel aan → rente stijgt → maandlasten nemen toe → kans op betalingsproblemen nemen toe → kans op huishoudens die niet kunnen betalen neemt toe
Deze slide heeft geen instructies
Extraneous load (overbodige belasting)
Belasting niet nodig voor leren:
een ingewikkeld schema dat niet nodig is
veel tekst zonder structuur
drie opdrachten tegelijk
te moeilijke contexten
te veel stappen op één slide
Slechte opmaak
Onnodig moeilijke taal
CLT
Davies, P. (2019). The construction of frameworks in learners’ thinking: Conceptual change and threshold concepts in economics. International Review of Economics Education, 30, 100135.
Germane load (zinvolle belasting)
Belasting die helpt bij het leren:
Inspanning die bijdragen aan begrip en schema-opbouw in langdurig geheugen
voorbeelden analyseren
hardop redeneren
stappenplannen oefenen
schema’s maken
fouten analyseren
CLT
Davies, P. (2019). The construction of frameworks in learners’ thinking: Conceptual change and threshold concepts in economics. International Review of Economics Education, 30, 100135.
Handvaten om te helpen
Structuurmodellen
Scaffolding & fading
Rubrics & feedback
Deze slide heeft geen instructies
Slide titel
Eerst een vraag waar ze een open antwoord op moeten geven. Vraag zo maken dat de antwoorden wss heel verschillend zijn opgebouwd.
Na uitleg over CER een andere vraag, zelfde moeilijkheid, ook laten maken. Kijken of er nu antwoorden zijn die meer op elkaar lijken. Zelfde structuur hebben, zodat alle onderdelen er in zitten.
Deze slide heeft geen instructies
Structuurmodellen
CER (McNeill & Krajcik)
Claim
Evidence
Reasoning
Mcneil, L. A. (2021). Using Claim-Evidence-Reasoning (CER) in an Undergraduate Chemistry Class: An Exploration of CER Construction and Race Gender and Status (Doctoral dissertation, University of Georgia).
Komt uit de science hoek
Structuurmodellen
CER (McNeill & Krajcik)
Claim
De stelling / het antwoord
Duidelijke antwoord op de vraag
Mcneil, L. A. (2021). Using Claim-Evidence-Reasoning (CER) in an Undergraduate Chemistry Class: An Exploration of CER Construction and Race Gender and Status (Doctoral dissertation, University of Georgia).
Komt uit de science hoek
Structuurmodellen
CER (McNeill & Krajcik)
Claim
Evidence
relevante gegevens, feiten of economische principes die de claim ondersteunen
Voorbeelden:
informatie uit de opgave / bronnen / grafieken
economische wetmatigheden
definities die nodig zijn / eigenschappen van financiële producten
Mcneil, L. A. (2021). Using Claim-Evidence-Reasoning (CER) in an Undergraduate Chemistry Class: An Exploration of CER Construction and Race Gender and Status (Doctoral dissertation, University of Georgia).
Komt uit de science hoek
Structuurmodellen
CER (McNeill & Krajcik)
Claim
Evidence
Reasoning
Redenering / economisch mechanismen
Waarom volgt de claim logisch uit de evidence
= economische uitleg en niet alleen herhaling
Mcneil, L. A. (2021). Using Claim-Evidence-Reasoning (CER) in an Undergraduate Chemistry Class: An Exploration of CER Construction and Race Gender and Status (Doctoral dissertation, University of Georgia).
Komt uit de science hoek
Voorbeeld
Vraag: Leg uit waarom een hypothecaire lening voor een bank minder risicovol is dan een persoonlijke lening.
Claim: Een hypothecaire lening brengt minder risico voor de bank met zich
mee.
Evidence: Bij een hypotheek fungeert de woning als onderpand
Reasoning: Daardoor kan de bank bij betalingsproblemen het huis verkopen,
waardoor de kans dat de bank haar geld verliest kleiner is dan bij
leningen zonder onderpand.
Deze slide heeft geen instructies
Slide titel
Eerst een vraag waar ze een open antwoord op moeten geven. Vraag zo maken dat de antwoorden wss heel verschillend zijn opgebouwd.
Na uitleg over CER een andere vraag, zelfde moeilijkheid, ook laten maken. Kijken of er nu antwoorden zijn die meer op elkaar lijken. Zelfde structuur hebben, zodat alle onderdelen er in zitten.
Deze slide heeft geen instructies
Formuleren van antwoorden
DUS
Deze slide heeft geen instructies
Scaffolding & Fading
Scaffolding: tijdelijke ondersteuning die een leerling helpt een taak uit te voeren die hij zelfstandig nog niet kan
Fading: het geleidelijk verminderen van ondersteuning naarmate de leerling expertise opbouwt
Deze slide heeft geen instructies
Scaffolding
Scaffolding: tijdelijke ondersteuning die een leerling helpt een taak uit te voeren die hij zelfstandig nog niet kan.
Voorbeelden:
Hints
Doe-punt-signaalwoorden
Gedeeltelijk ingevulde stappen
Worked example: begeleide denkstappen
Structuur in het antwoord: voorbeeld: antwoorden vergelijken
Graphic organizors
Coginitieve belasting verminderen = werkgeheugen ontlasten
Dikgedukt komt verderop nog aan bod
Cursief: hebben we aan het begin gedaan. Kunnen antwoorden van leerlingen zijn, voorbeeldantwoorden die je zelf maakt. Sterke antwoorden en zwakke antwoorden laten kiezen
Doe-punt-signaal woorden (Ornée & Visser)
Doe-woorden: geven een actie aan in de zin.
Voorbeelden: leg uit, beredeneer, vergelijk, beschrijf.
Punt-woorden: belangrijke begrippen van het vak.
Ze worden punt-woorden genoemd omdat deze woorden nodig zijn in het antwoord om punten te verdienen.
Signaalwoorden: geven verband aan tussen verschillende zinnen/tekstgedeeltes.
Zonder signaalwoorden vormt een antwoord geen samenhangend geheel
Ornée & Visser (2018) Een goed geformuleerd juist antwoord bij scheikunde en biologie, deel 2: uitleggen. NVOX.
Examen 2021; VWO
Wat zijn de doe-woorden
Wat wordt er bedoeld met ieder doe-woord?
Deze slide heeft geen instructies
Bij ‘geef’ of ‘noem’ vragen is een kort antwoord voldoende
Bij ‘verklaar’, ‘licht toe’ of ‘leg uit’ vragen zijn signaalwoorden heel belangrijk!
Bij ‘bereken’ vragen eindig je altijd met een conclusie: DUS
Doe-woorden
Deze slide heeft geen instructies
Wat zijn de punt-woorden:
belangrijke begrippen nodig het punt te verdienen
Begrippen die moeten worden gebruikt: Huwelijkse voorwaarden & gemeenschap van goederen
Verschil:
- verdeling vermogen
- aansprakelijkheid schulden
* Bij huwelijkse voorwaarden maken beide partners afspraken over de verdeling van het vermogen
• Bij gemeenschap van goederen zijn het door de partners in het huwelijk ingebrachte vermogen en het tijdens het huwelijk verworven vermogen gemeenschappelijk
Laat leerlingen bijvoorbeeld eens antwoorden verbeteren; welke woorden missen ze in een bepaalde formulering.
Punt-woorden
Deze slide heeft geen instructies
Signaalwoorden
Ze maken zichtbaar wat je doet in je antwoord
Ze dwingen leerlingen om vollediger te antwoorden
Ze verhogen de kans op punten in het examen
Oorzaak-gevolg
Conclusie
Voorbeelden
Vergelijking
Laat leerlingen bijvoorbeeld eens antwoorden verbeteren; laat ze antwoorden (van elkaar) bekijken en de signaalwoorden onderstrepen. Als deze er niet staan laat ze die dan toevoegen voor een beter antwoord.
Signaalwoorden
Deze slide heeft geen instructies
Worked example
Worked example = Uitgewerkte voorbeelden waarin een volledige oplossing op een vraag stap-voor-stap gedemonstreerd wordt
De maximale vorm van scaffolding
Ze verminderen de extraneous load
Beginners zijn vaak onnodig veel tijd kwijt aan het zoeken naar een oplossing.
Door middel van fading telkens meer stappen weglaten
> zodat leerlingen hun werkgeheigen kunnen richten op het leren van schemas en oplossingsstrategieën
Worked example
Vraag: Een bedrijf verkoopt 1.000 producten per maand tegen €50 per stuk. De vaste kosten zijn €20.000 per maand en de variabele kosten per product €30. Bereken de winst per maand
Stap 1: Schrijf op wat je weet
Stap 2: Bereken de totale opbrengst
TO = p x q
Stap 3: Bereken de totale kosten
TK = TCK + TVK (vk x q)
Stap 4: Bereken de winst
TO - TK
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld - worked example
Vraag: Een onderneming wil een nieuwe productielijn aanschaffen. De ondernemer kan dit financieren met eigen vermogen of een lening (vreemd vermogen). Leg uit welk type financiering het meest geschikt is voor een onderneming die het financieel risico wil beperken.
Stap 1: Ken de financieringsvormen
Stap 2: Bepaal het doel van de onderneming
Stap 3: Analyseer welke financieringsvorm het beste past
Stap 4: Formuleer een goed antwoord
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld - worked example
Vraag: Een onderneming wil een nieuwe productielijn aanschaffen. De ondernemer kan dit financieren met eigen vermogen of een lening (vreemd vermogen). Leg uit welk type financiering het meest geschikt is voor een onderneming die het financieel risico wil beperken.
Stap 1: Ken de financieringsvormen
Eigen vermogen: Dit is geld dat de ondernemer zelf in de onderneming stopt. Geen rente en aflossing. Wel meer financieel risico omdat bij verlies het eigen geld op het spel staat.
Vreemd vermogen: lening van de bank. Rente en aflossing betalen. Vaste financiële verplichtingen, risico op betalingsproblemen
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld - worked example
Vraag: Een onderneming wil een nieuwe productielijn aanschaffen. De ondernemer kan dit financieren met eigen vermogen of een lening (vreemd vermogen). Leg uit welk type financiering het meest geschikt is voor een onderneming die het financieel risico wil beperken.
Stap 2: Bepaal het doel van de onderneming
het financieel risico beperken: voorkomen dat er hoge vaste lasten ontstaan of dat de continuïteit in gevaar komt.
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld - worked example
Vraag: Een onderneming wil een nieuwe productielijn aanschaffen. De ondernemer kan dit financieren met eigen vermogen of een lening (vreemd vermogen). Leg uit welk type financiering het meest geschikt is voor een onderneming die het financieel risico wil beperken.
Stap 3: Analyseer welke financieringsvorm het beste past
doordat rente en aflossing te moeten betalen -> meer risico bij lening
geen vaste terugbetalingen -> minder snel in financiële problemen als het even minder gaat
Deze slide heeft geen instructies
Voorbeeld - worked example
Vraag: Een onderneming wil een nieuwe productielijn aanschaffen. De ondernemer kan dit financieren met eigen vermogen of een lening (vreemd vermogen). Leg uit welk type financiering het meest geschikt is voor een onderneming die het financieel risico wil beperken.
Stap 4: Formuleer een goed antwoord
Voor een onderneming die het financieel risico wil beperken, is financiering met eigen vermogen het meest geschikt. Eigen vermogen brengt geen verplichte rente- en aflossingskosten met zich mee, waardoor de onderneming minder risico loopt op financiële problemen. Een lening verhoogt juist het risico door de vaste verplichtingen die daarbij horen.
Deze slide heeft geen instructies
Maak zelf een uitgewerkt worked example:
Deze slide heeft geen instructies
Leg uit dat door een verslechterde solvabiliteit het resultaat van Beukers kan afnemen
Stap 1: Begrijp de begrippen
Stap 2: Bepaal de situatie
Stap 3: Analyseer het verband
Stap 4: Formuleer een goed antwoord
Stap 1: Begrijp de begrippen
Solvabiliteit geeft aan in welke mate een onderneming met eigen vermogen haar schulden kan betalen.
Slechte solvabiliteit = relatief veel vreemd vermogen.
Resultaat (winst) is de opbrengst minus alle kosten, waaronder ook rentekosten over leningen.
Stap 2: Bepaal de situatie
Beukers heeft een verslechterde solvabiliteit. Dit betekent dat de onderneming meer vreemd vermogen heeft gebruikt of dat het eigen vermogen is afgenomen.
Stap 3: Analyseer het verband
Meer vreemd vermogen → hogere schulden
Hogere schulden → hogere rentekosten
Hogere rentekosten → totale kosten nemen toe
Als kosten toenemen terwijl omzet gelijk blijft → resultaat daalt
Stap 4: Formuleer een goed antwoord
Wanneer de solvabiliteit van Beukers verslechtert, betekent dit dat de onderneming relatief meer vreemd vermogen heeft. Hierdoor nemen de rentekosten toe. Deze extra kosten drukken het resultaat, waardoor de winst kan afnemen. Een slechtere solvabiliteit kan dus leiden tot een lager resultaat.
Rubrics en Feedback
Een rubric: beoordelingsschema dat duidelijk maakt wat goed werk inhoudt (Brookhart)
Vertelt leerlingen precies wat er van hen verwacht wordt
Helpt bij objectief beoordelen.
Geeft leerlingen de mogelijkheid zichzelf te verbeteren: leerling kan feedback geven aan zichzelf / aan elkaar (Hattie, Timperley)
Waar ga je heen? Waar sta je nu? Hoe kom je daar?
Brookhart, S. M. (2018, April). Appropriate criteria: Key to effective rubrics. In Frontiers in education (Vol. 3, p. 22). Frontiers Media SA.
Hattie, J., & Timperley, H. (2007). The power of feedback. Review of educational research, 77(1), 81-112.
Een rubric is niet alleen een beoordelingsinstrument, maar vooral een leermiddel
Rubrics als hulpmiddelen om kwaliteit zichtbaar te maken en om leerlingen te helpen begrijpen wat goed werk is en hoe je dat bereikt.
Voorbeeld: rubrics en feedback
Examenvraag:"Leg uit dat door een verslechterde solvabiliteit het resultaat van Beukers kan afnemen."
Deze slide heeft geen instructies
Maak je eigen rubric bij de volgende examenvraag:
Deze slide heeft geen instructies
3. Uitleg handelingsdeel
Deze slide heeft geen instructies
Zijn er nog vragen?
Deze slide heeft geen instructies
Taaldidactiek & handelingsdeel: Wat kies jij?
Deze slide heeft geen instructies