1.1 De eerste mensen

• newEditor
• Geschiedenis
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 1

1.1 De eerste mensen

Feniks, Geschiedenis Werkplaats, Memo, Tijd voor geschiedenis

Jan-Wolter Smit

Wat weet jij al over de prehistorie?

Leerdoelen

• Ik kan uitleggen waarom mensen scheppingsverhalen vertellen

• Ik kan uitleggen wat we bedoelen met de prehistorie.

• Ik kan uitleggen wat het verschil is tussen de Bijbel en de wetenschap in hoe zij tegen het ontstaan van de aarde aankijken.

• Ik kan uitleggen waarom planten en dieren op aarde langzaam veranderen dankzij evolutie.

• Ik kan uitleggen hoe mensensoorten ontstonden en veranderden.

• Ik kan beschrijven welke verschillen er zijn tussen mensen over de hele wereld.

Elk tijdvak heeft een beeldmerk. Elk beeldmerk heeft twee plaatjes. Kun je zien wat ze betekenen?

Scheppingsverhalen

• Al tijdens de prehistorie vertelden mensen elkaar scheppingsverhalen

• Scheppingsverhalen geven antwoord op de vragen 'waar komen wij vandaan?' en 'hoe is alles ontstaan'.

• Vaak wordt er verteld dat de aarde en mensen zijn geschapen door een God of verschillende goden.

• Wereldwijd bestaan er nog steeds verschillende scheppingsverhalen.

Wetenschap

• In de 19e eeuw toonden wetenschappers aan dat de aarde veel ouder is dan in de Bijbel wordt beweerd. 

• Charles Darwin ontdekte dat soorten langzaam veranderen omdat ze zich aanpassen aan hun omgeving. 

• Evolutie: een langzame verandering

• Het leven was niet op één moment geschapen maar had zich over miljarden jaren ontwikkeld

Mensensoorten

• Ook mensen hadden zich volgens Darwin ontwikkeld door zich aan te passen aan de natuur. 

• Tussen 8 en 5 miljoen jaar geleden ontstond het eerste mensachtige wezen.

• Mensen gingen steeds meer rechtop lopen en kregen grotere hersenen.

• Mensen gingen werktuigen gebruiken

Video

Klokhuis: Hoe is de eerste mens ontstaan?

De eerste mensachtigen woonden in Afrika. Waarom juist in dit deel van de wereld?

De naam homo sapiens betekent 'wijze mens'. Waarom is deze naam goed gekozen?

Homo sapiens verlaat Afrika, terwijl het klimaat toch beter wordt. Waarom zouden ze dan tóch ergens anders naartoe gaan?

Homo sapiens en Neanderthaler hebben samen kinderen gekregen. De moderne mens heeft daardoor een paar dingen van de Neanderthaler meegekregen. Welke denk je dat het is?

A

Sommige mensen hebben heel veel lichaamshaar.

B

Sommige mensen hebben geen kin.

C

Sommige mensen hebben rood haar.

D

Sommige mensen kunnen goed jagen.

De eerste mensen

• Homo betekent mens

• Homo habilis: 'handige mens' (2,1 - 1,5 miljoen jaar geleden)

• Homo erectus: 'rechtopgaande mens' (1,9 miljoen - 140.000 jaar geleden)

• Homo sapiens: 'wijze mens' (200.000 jaar geleden tot nu)

• 
  

• Homo neanderthalensis: 'Neanderthaler' (275.000 - 20.000 jaar geleden) 

Australopithecus

Homo habilis

Homo erectus

Homo neanderthalensis

Homo sapiens

Verspreiding over de aarde

•  Tot 2 miljoen jaar geleden woonden er alleen mensensoorten in Afrika

•  Daarna verspreiding richting het noorden

• Nieuwe soorten zoals de neanderthaler

• Amerika en Australië werden als laatst bevolkt

Overeenkomsten en verschillen

•  Overal ter wereld zijn mensensoorten uitgestorven totdat alleen de homo sapiens overbleef.

• Er is dus maar 1 mensensoort maar er zijn wel onderlinge verschillen.

• Cultuur: het denken en doen van mensen, zoals taal, godsdienst, feestdagen, gewoontes etc.

• Uiterlijk: verschillen in huidskleur, ogen, haren etc.