§2.2 Arbeiders eisen meer rechten!

§2.2 Arbeiders eisen meer rechten

Nederland als industriële samenleving

1 / 49
volgende
Slide 1: Slide
newEditorGeschiedenisMiddelbare schoolvmbo k, g, t, mavoLeerjaar 3

In deze les zitten 49 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 70 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

§2.2 Arbeiders eisen meer rechten

Nederland als industriële samenleving

§2.2

Arbeiders eisen meer rechten

BASIS

A

Samen sterk

Leerdoel:

Je kunt uitleggen waarom arbeiders weinig macht hadden en hoe zij toch hun positie probeerden te verbeteren.

Begrippen:

liberalen

vakbonden

algemeen kiesrecht

B

Nieuwe wetten

Leerdoel:

Je kunt uitleggen door welke nieuwe wetten de situatie van de arbeiders eind 19e eeuw sterk verbeterde.

C

Een modern land

Leerdoel:

Je kunt een aantal kenmerken noemen van het moderne Nederland rond 1920

 

socialisten

confessionelen

Lesdoelen

2.1A


Je weet wanneer Nederland een koninkrijk werd

Je kunt vier oorzaken noemen waardoor er verschil was in industrialisatie in het noorden en zuiden


2.1B


Je kan twee gebieden noemen waarop Willem I ging investeren om de industrie op gang te brengen

je kunt drie oorzaken noemen waardoor de industrie van 1860 begon te groeien


2.1C


Je kunt 6 redenen noemen waarom de arbeidsomstandigheden slecht waren

Je weet hoe de verstedelijking ontstond en kan uitleggen wat het is




2.2A


Je kunt uitleggen wie de liberalen zijn en waarvoor ze staan

Je weet wat vakbonden zijn en kunt voorbeelden van acties noemen.

Je weet wat socialisten zijn en waarvoor ze streden

Je kunt uitleggen wat confessionelen zijn en waarvoor ze staan


Van landbouwsamenleving...

...naar industriële samenleving.

1858

Aantal fabrieken met stoommachines

1890

Aantal fabrieken met stoommachines

Let op: De weekinkomsten van een mannelijke arbeider

was ongeveer 900 cent (9 gulden)

§2.2

Arbeiders eisen meer rechten

BASIS

A

Samen sterk

Leerdoel:

Je kunt uitleggen waarom arbeiders weinig macht hadden en hoe zij toch hun positie probeerden te verbeteren.

1860:


  • Alléén rijke mannen die een bepaalde hoeveelheid belasting betaalden, die mochten stemmen= censuskiesrecht


  • Arbeiders dus NIET!!


1860: Alléén rijke mannen mogen stemmen.

2025: Iedere NL'er boven de 18 mag stemmen.

§2.2

Arbeiders eisen meer rechten

BASIS

A

Samen sterk


  • In parlement veel liberalen:


  • Zoveel mogelijk vrijheid voor burgers en bedrijven. 

  • Niet te veel wetten en regels  (dus ook rondom arbeidsomstandigheden)

  • Werkgever en werknemer onderling maar afstemmen



§2.2

Arbeiders eisen meer rechten

BASIS

A

Samen sterk

Arbeiders willen hun leefomstandigheden verbeteren:

  • minimumloon 💰

  • 8-urige werkdag 🕜


  • Oplossing?

  • Oprichting vakbonden:

  • Organiseren demonstraties en stakingen. 📣

§2.2

Arbeiders eisen meer rechten

BASIS

A

Samen sterk

  • Elke beroepsgroep eigen vakbond, rond 1900 gaan deze vakbonden samenwerken. 🔊


  • Probleem: het lukt vakbonden niet om de problemen op te lossen voor alle arbeiders! 😠


  • Wat lost de problemen dan wel op?


  • Algemeen kiesrecht! 🗳️


  • = recht voor iedere burger te mogen stemmen

Liberalen

Socialisten

Confessionelen

Doel: algemeen kiesrecht

Katholieken

Protestanten

Arbeiders

Niet bemoeien met bedrijven

Gelovigen

§2.2

Arbeiders eisen meer rechten

BASIS

A

Samen sterk

  • Algemeen kiesrecht

  • Arbeiders stemmen op mensen die arbeiders willen helpen.

  • Deze mensen kunnen in het parlement komen.

  • Nieuwe wetten om arbeiders te beschermen.

Wie mochten er in 1860 in Nederland stemmen?

A

Rijke vrouwen

B

Rijke mannen

C

Mannen die een bepaalde hoeveelheid belasting betaalden.

D

Arbeiders

Bij welke politieke stroming hoort deze poster?

A

Liberalen

B

Socialisten

C

Confessionelen

D


Bij welke politieke stroming hoort deze poster?

A

Liberalen

B

Socialisten

C

Confessionelen

D


§2.2 Arbeiders eisen meer rechten deel 2

Nederland als industriële samenleving

§2.2

Arbeiders eisen meer rechten

BASIS

A

Samen sterk

Leerdoel:

Je kunt uitleggen waarom arbeiders weinig macht hadden en hoe zij toch hun positie probeerden te verbeteren.

Begrippen:

liberalen

vakbonden

algemeen kiesrecht

B

Nieuwe wetten

Leerdoel:

Je kunt uitleggen door welke nieuwe wetten de situatie van de arbeiders eind 19e eeuw sterk verbeterde.

C

Een modern land

Leerdoel:

Je kunt een aantal kenmerken noemen van het moderne Nederland rond 1920

 

socialisten

confessionelen

Je kunt uitleggen door welke nieuwe wetten de situatie van de arbeiders eind 19e eeuw sterk verbeterde.


Je kunt een aantal kenmerken noemen van het moderne Nederland rond 1920.

Aan het einde van de les kan je...

Welke drie politieke stromingen waren er in de samenleving in de Industrie?

§2.2

Arbeiders eisen meer rechten

BASIS

A

Samen sterk

1. Socialisten

2. Confessionelen.

3. Liberalen

Op welke partij zouden de arbeiders stemmen?

§2.2

Arbeiders eisen meer rechten

BASIS

A

Samen sterk

Socialisten





Maar er was nog geen algemeen kiesrecht dus liberalen bleven lang de belangrijkste partij. 

§2.2

Arbeiders eisen meer rechten

BASIS

B

Nieuwe wetten

Leerdoel:

Je kunt uitleggen door welke nieuwe wetten de situatie van de arbeiders eind 19e eeuw sterk verbeterde.

  • Liberalen zien noodzaak om omstandigheden arbeiders te veranderen: 


Ze zagen zelf in dat het verbeterd moest worden maar ook:

  • Bang voor rellen of grote opstanden.

  • Bang voor macht arbeiders (vakbonden, politieke partijen).

§2.2

Arbeiders eisen meer rechten

BASIS

B

Nieuwe wetten

  • 1874: Kinderwetje van Van Houten: kinderen onder 12 jaar mogen niet in een fabriek werken.


  • 1889: Arbeidswet: verbod op lange dagen, gevaarlijk werk, nachtwerk voor vrouwen en kinderen.


  • 1901: Leerplichtwet: Kinderen moeten van 6 tot 12 jaar naar school.


  • 1919: Nieuwe arbeidswet: maximaal 8 uur per dag, 45 uur per week.

§2.2

Arbeiders eisen meer rechten

BASIS

B

Nieuwe wetten

Arbeiders wilden nog 1 ding: algemeen kiesrecht.


  • 1917: Mannen vanaf 25 jaar mogen stemmen.


  • 1919: Vrouwen vanaf 25 jaar mogen stemmen.

Wie mochten er in 1860 in Nederland stemmen?

A

Rijke vrouwen

B

Rijke mannen

C

Mannen die een bepaalde hoeveelheid belasting betaalden.

D

Arbeiders

Bij welke politieke stroming hoort deze poster?

A

Liberalen

B

Socialisten

C

Confessionelen

D


Bij welke politieke stroming hoort deze poster?

A

Liberalen

B

Socialisten

C

Confessionelen

D


§2.2

Arbeiders eisen meer rechten

BASIS

C

Een modern land

Leerdoel:

Je kunt een aantal kenmerken noemen van het moderne Nederland rond 1920

§2.2

Arbeiders eisen meer rechten

BASIS

C

Een modern land

1. Economische groei:

  • Nieuwe uitvindingen op gebied van elektronica, bewerking van olie en chemische stoffen. 


➜ Nieuwe bedrijven die auto's,  

     gloeilampen, radio's, benzine 

     en kunstmest maken.

§2.2

Arbeiders eisen meer rechten

BASIS

C

Een modern land

Set sail!

  • Vanaf 1920: grote groei haven Rotterdam. ⚓ 


➜ Doorvoerhaven naar 

     Duitse Ruhrgebied. 🏭

§2.2

Arbeiders eisen meer rechten

BASIS

C

Een modern land

Bevolking, transport en communicatie:

  • 1890: groot netwerk aan spoorwegen en kanalen

  • 1900: eerste auto's

  • 1920: veel mensen een radio in huis

  • 1924: eerste vliegtuig naar Nederlands-Indië





§2.2

Arbeiders eisen meer rechten

BASIS

C

Een modern land

2. Nederland: een modern land

  • Door betere voeding, hygiëne en ziekenzorg stijgt bevolking tot 8 miljoen in 1930. 🏗️


  • Aantal mensen in de industrie groeit door, net als verstedelijking. 🧑‍🏭


Roaring Twenties

Maar


1914-1918: WOI 💣

1929: internationale crisis 

          = Beurs krach 💸

1940: WOII 💣

§2.2

Arbeiders eisen meer rechten

BASIS

C

Een modern land

Begrippen uit deze les

  • censuskiesrecht

  • algemeen kiesrecht

  • feminisme

  • SDAP

Jaartallen uit deze les


  • 1917: algemeen kiesrecht voor mannen

  • 1919: algemeen kiesrecht voor vrouwen

In welke fase van de Industriële revolutie zitten ze?

1800- 1900

Na 1900



Quizvraag

Quizvraag

Maken 2.2 B en C 6 t/m 15

We bespreken samen deze les: 7,9,12,13 en 14

DOEN