Les 4 Tekstverbanden en gericht luisteren

• newEditor
• Nederlands
• MBO
• Studiejaar 1,2

Tekstverbanden, signaalwoorden en gericht luisteren

Nederlands

Les 4

Lesdoelen

Aan het eind van deze les:

• Kan je verschillende tekstverbanden noemen en weet je welke signaalwoorden daarbij horen

• Herken je verbanden in teksten

• Weet je op welke manieren je kan luisteren en heb je geoefend met een luistertekst.
  

Tekstverbanden en signaalwoorden

Wat zijn tekstverbanden en signaalwoorden?

Tekstverbanden

Waarom is het handig om tekstverbanden te herkennen?

Tekstverbanden

• een verband tussen (twee) alinea's

• een verband tussen twee zinnen

• een verband ìn een zin

Een tekstverband kun je vaak herkennen aan bepaalde signaalwoorden.

Belangrijke tekstverbanden

Belangrijke verbanden:

1. opsomming

2. volgorde van tijd

3. tegenstelling

4. voorbeeld

5. oorzaak - gevolg

6. reden

7. voorwaarde

Wat is een signaalwoord?

• Verbindingswoord

• Signaalwoorden geven het verband aan tussen zinsdelen, zinnen en alinea’s

Sleep het tekstverband naar de bijbehorende signaalwoorden:

tijdsvolgorde

opsommend

tegenstellend

toelichtend

Opsomming

Een voetbalteam bestaat uit: een keeper, verdedigers, middenvelders, aanvallers, een coach, wisselspelers en een verzorger.

Signaalwoorden:

ten eerste, ten tweede, om te beginnen, ook (nog), verder, ten slotte, en.

Maar ook: dubbele punt (:); liggende streepjes (-); getallen (1,2,3); dots.

tegenstelling

Vanmorgen moest ik vroeg opstaan, maar morgen kan ik uitslapen.

 Signaalwoorden:

tegenover, maar, hoewel, echter, toch, aan de ene kant...aan de andere kant.

Volgorde van tijd

Mijn vriendin had dit weekend eerst een voetbalwedstrijd. Daarna had zij een verjaardagsfeestje en vervolgens ging zij bij een vriend logeren.

Signaalwoorden:

eerst, daarna, vervolgens, vroeger, nu, toen

voorbeeld/toelichting

Je kunt veel verschillende soorten sporten noemen. Denk bijvoorbeeld aan basketbal.

Signaalwoorden:

bijvoorbeeld, zo, zoals, denk aan, neem nou, onder andere.

oorzaak-gevolg

Hij gleed uit, doordat het glad was.

Signaalwoorden:

doordat, daardoor, door, waardoor

Het ene leidt tot het andere.

Het ene is het gevolg van het andere.

reden

Ik geef hem een lift, omdat ik hem aardig vind.

Signaalwoorden:

omdat, want, daarom, wegens, om... te

inwendig motief van een mens: een keuze > subjectief

Hij ging lopen, omdat het glad was.

voorwaarde

Je mag vanavond gamen, mits je je huiswerk af hebt.

Signaalwoorden:

als, als ......dan, tenzij, mits (=op voorwaarde dat)

"Onregelmatige werktijden, de hectiek van een evenement en het contact met deelnemers, dat kun je op school niet nabootsen."

Welk verband is dit?

A

tegenstelling

B

opsomming

C

voorbeeld

D

geen verband

"Het leerbedrijf waar je stage gaat lopen, is niet verplicht je een vergoeding te betalen. Maar in de praktijk doen leerbedrijven dit vaak wel.

Welk verband is dit?

A

Opsomming

B

tegenstelling

C

geen verband

D

voorbeeld

Noem het signaalwoord en het tekstverband.

"Als de oven op de juiste temperatuur is ingesteld, dan lukt de cake zeker."

Vandaag leer je verschillende manieren van lesgeven. Denk aan directe instructie.

Welk signaalwoord kom je hierboven tegen?

A

manieren

B

verschillende

C

denk aan

Tekstverbandenquiz

My Sets | Blooket

Host Blooket | Blooket

Koppel de signaalwoorden aan het goede tekstverband.

Voorbeeld

Opsomming

Oorzaak-gevolg

Tegenstelling

toch

bijvoorbeeld

en

doordat

verder

maar

zoals

dus

Luisteren en kijken 

Gericht luisteren en kijken

Letten op signaalwoorden 

Gericht luisteren en kijken

Geen aandacht bij radio of tv? 

Dan vergeet je vaak wat er is gezegd.

Als je echt bepaalde informatie wilt, dan zal je 

gerichter moeten kijken en luisteren.

Gericht luisteren en kijken

Luisteren doe je de hele dag - op verschillende manieren

1) Soms luister je zonder echt te weten waar het over gaat

2) Soms luister je gericht waarbij je wacht op bepaalde informatie

3) Af en toe ben je gericht aan het luisteren naar alles

1.1 Gericht luisteren en kijken

Belangrijk om te weten!

1. Bedenk van tevoren wat je wilt weten.

2. Let altijd extra goed op het begin. Vaak hoor je dan waar de spreker het over gaat hebben en welke deelonderwerpen achtereenvolgens aan bod komen.

3. Let tijdens het luisteren op signaalwoorden. Deze woorden wijzen op belangrijke relaties in de (luister)tekst.

4. Let ook goed op het beeld bij programma’s van tv of internet. Beelden kunnen verduidelijken en geven extra informatie.

Kies het juiste antwoord In welke situatie luister je gericht?

A

Je luistert naar een live-verslag van een voetbalwedstrijd.

B

Je luistert tijdens het opruimen naar een nieuwsprogramma met korte onderwerpen.

C

Je voicemail is ingesproken door een winkel. Het gaat over een bestelling.

D

Tijdens je werk staat de radio aan.

Je krijgt instructie over de ontruiming van het gebouw

A

luisteren en kijken zonder echt te weten waar het over gaat

B

gericht luisteren en kijken wachten op bepaalde informatie

C

gericht luisteren en kijken naar alles

D

De docent leest de data voor waarop jullie projectgroepen moeten presenteren

A

luisteren en kijken zonder echt te weten waar het over gaat

B

gericht luisteren en kijken wachten op bepaalde informatie

C

gericht luisteren en kijken naar alles

D

Je luistert naar het weerbericht voor Europa en je wilt weten wat voor weer het in Portugal wordt

A

luisteren en kijken zonder echt te weten waar het over gaat

B

gericht luisteren en kijken wachten op bepaalde informatie

C

gericht luisteren en kijken naar alles

D

Tijdens de ehbo-cursus wordt uitgelegd hoe je moet reanimeren

A

luisteren en kijken zonder echt te weten waar het over gaat

B

gericht luisteren en kijken wachten op bepaalde informatie

C

gericht luisteren en kijken naar alles

D

Tijdens het maken van je huiswerk staat de televisie aan

A

luisteren en kijken zonder echt te weten waar het over gaat

B

gericht luisteren en kijken wachten op bepaalde informatie

C

gericht luisteren en kijken naar alles

D

Op het vliegveld hoor je dat jouw vliegtuig vanaf een andere gate vertrekt. Op welke informatie ga je in die situatie extra goed letten?

A

op de reden van de gate-wijziging

B

op de vertrektijd van het vliegtuig

C

op het nummer van de andere gate

D

Kijken en Luisteren: vragen bij video

Video over online gokken.

Je beantwoordt de vragen.

Hoe ga je kijken en luisteren?

Waar let je op?

Video over online gokken.

Lees eerst de vragen door, dan weet je waar je op moet letten.

Als de presentatoren het filmpje inleiden zie je animaties van (paarse) euro’s. Wat is de functie van deze animaties?

A

Ze geven nieuwe informatie bij wat de presentatoren zeggen.

B

Ze hebben geen functie behalve de kijker amuseren.

C

Ze maken duidelijker wat de presentatoren zeggen.

D

Ze proberen een bepaalde emotie op te roepen bij de kijker.

Welke twee deelvragen stelt presentator Jeroen?

A

Hoe kan het dat online gokken zo makkelijk gaat en waarom grijpt de overheid niet in tegen gokbureaus?

B

Hoe kan het dat online gokken zo makkelijk gaat en waarom krijg je de winst bijna nooit uitbetaald?

C

Waarom is online gokken zo verslavend en waarom grijpt de overheid niet in tegen gokbureaus?

D

Waarom is online gokken zo verslavend en waarom krijg je de winst bijna nooit uitbetaald?

Welke belangrijke ontdekking bij goksites deden Maxime en Jeroen? Goksites....

A

controleren de leeftijd van gokkers niet goed.

B

maken aanmelden heel moeilijk nadat je lid bent geworden.

C

maken aanmelden te makkelijk voor jongeren.

D

pikken het geld van jonge gokkers af.

Tegen welk probleem liep Pieter bij een online goksite? Pieter...

A

is al op jonge leeftijd verslaafd geraakt aan gokken.

B

is met onlinegokken duizenden euro’s verloren met spelen.

C

kon geen winst maken doordat de site valsspeelde met het spel.

D

zijn account werd geblokkeerd en hij kon zijn geld niet innen.

De presentatoren lezen stukken uit een anonieme verklaring voor. Is deze verklaring betrouwbaar?

A

Ja, want het programma is betrouwbaar en dus de verklaring ook.

B

Ja, want hij is afgelegd door een medewerker van een goksite.

C

Nee, want hij is anoniem en je weet dus niet van wie hij afkomstig is.

D

Nee, want je krijgt de bron niet in beeld te zien.

Hoe komt het dat de kansspelautoriteit de oneerlijke praktijken van de goksites niet aanpakt?

A

De goksites zitten vaak in het buitenland en het zijn er heel veel.

B

Ze krijgen geen officiële klachten van minderjarige gokkers.

C

De goksites doen niets illegaals.

D

Waarom deed de kansspelautoriteit niets aan het gokken van minderjarigen? De kansspelautoriteit...

A

dacht dat er weinig kinderen online gokten.

B

vindt het hun eigen schuld als ze illegaal online gokken.

C

zegt dat de gokkers niet illegaals doen.

D

Waarom mag je niet gokken onder de 18 volgens deze video?

A

De meeste mensen onder de 18 hebben nog geen baan.

B

Gokken is op die leeftijd te verleidelijk.

C

Je bent volgens de wet nog niet volwassen.

D

Wat zegt deze video over de wetgeving over gokken?

A

De oude gokwet stamt uit 1976

B

In de nieuwe wet moeten aanbieders een vergunning aanvragen.

C

In de nieuwe wetgeving wordt de leeftijd voor gokken verhoogd.

D

In de nieuwe gokwet wordt ook gokken op internet opgenomen.

Wat is het doel van deze video?

A

amuseren met grappige weetjes over online gokken.

B

waarschuwen dat jongeren online niet mogen gokken.

C

informatie geven over de regels en gevaren van online gokken

D

overtuigen dat je geen goksites moet bezoeken als je nog geen 18 bent.

Leg in je eigen woorden uit wat de hoofdgedachte van dit fragment is.

Wat heb jij gevonden over de nieuwe Nederlandse gokwetten?

Lesdoelen

Je kan nu:

• verschillende tekstverbanden noemen en je weet welke signaalwoorden daarbij horen

• verbanden in teksten herkennen

• vragen maken aan de hand van een luistertekst.