Vlakke figuren herkennen
Vlakke figuren herkennen
Deze slide heeft geen instructies
Dit ga je leren
Ik kan eigenschappen van vlakke figuren herkennen, benoemen en gebruiken bij eenvoudige opgaven.
Deze slide heeft geen instructies
Welke woorden passen bij vlakke figuren?
Gebruik de woordenwolk om voorkennis op te halen. Vraag eventueel door op woorden als zijden, hoeken, rond, vierkant en symmetrie.
Wat is een vlakke figuur?
Een vlakke figuur is plat
Je tekent hem op papier
Hij heeft een vorm met lijnen of een ronde rand
We kijken naar zijden, hoeken en symmetrie
Leg kort het verschil uit tussen vlakke figuren en ruimtelijke vormen. Houd het bij 2D: lengte en breedte, geen diepte.
Waar let je op?
Bij het herkennen van figuren kijk je naar vaste eigenschappen:
hoeveel zijden een figuur heeft
hoeveel hoeken een figuur heeft
of zijden even lang zijn
of zijden evenwijdig lopen
of er rechte hoeken zijn
of de figuur symmetrisch is
Benadruk dat eigenschappen helpen om figuren te onderscheiden. Een tekening kan scheef staan, maar de eigenschappen blijven gelijk.
De driehoek
Heeft 3 zijden
Heeft 3 hoeken
Kan verschillende vormen hebben
Niet elke driehoek heeft gelijke zijden
Niet elke driehoek heeft een rechte hoek
Noem eventueel dat een driehoek soms symmetrisch is, maar niet altijd. Dat helpt later bij vergelijken.
Het vierkant
Heeft 4 zijden
Alle zijden zijn even lang
Heeft 4 rechte hoeken
Overstaande zijden zijn evenwijdig
Heeft meerdere symmetrieassen
Gebruik steeds dezelfde woorden: gelijke zijden, rechte hoeken, evenwijdige zijden, symmetrie.
De rechthoek
Heeft 4 zijden
Heeft 4 rechte hoeken
Overstaande zijden zijn even lang
Overstaande zijden zijn evenwijdig
Niet alle 4 de zijden hoeven even lang te zijn
Benadruk het verschil met een vierkant: wel 4 rechte hoeken, maar meestal niet alle zijden even lang.
De cirkel
Heeft geen rechte zijden
Heeft geen hoeken
De rand is overal rond
Heeft veel symmetrie
Is anders dan veelhoekige figuren
Gebruik eenvoudige taal: een cirkel heeft geen zijden en geen hoekpunten. Noem 'veel symmetrie' zonder formeel in te gaan op oneindig veel.
Het parallellogram
Heeft 4 zijden
Overstaande zijden zijn even lang
Overstaande zijden zijn evenwijdig
Heeft niet altijd rechte hoeken
Niet alle zijden hoeven even lang te zijn
Maak duidelijk dat een parallellogram schuin kan lijken, maar toch vaste eigenschappen heeft.
Welke figuur heeft geen hoeken?
rechthoek
cirkel
driehoek
vierkant
Check of leerlingen het verschil zien tussen veelhoeken en een cirkel.
Vul de juiste woorden in
Een driehoek heeft altijd 3 zijden en 3 hoeken. Een vierkant heeft 4 zijden en 4 rechte hoeken. Een cirkel heeft geen zijden en geen hoeken.
De zinnen sluiten aan op de eigenschappen van driehoek, vierkant en cirkel uit deze eerste uitleg.
Noem 1 verschil tussen vierkant en rechthoek.
Bespreek dat een vierkant altijd 4 gelijke zijden én 4 rechte hoeken heeft, terwijl een rechthoek wel 4 rechte hoeken heeft maar niet altijd 4 gelijke zijden.
Eigenschappen die altijd gelden
Sommige eigenschappen horen altijd bij een figuur:
Een driehoek heeft altijd 3 zijden
Een vierkant heeft altijd 4 gelijke zijden
Een rechthoek heeft altijd 4 rechte hoeken
Een cirkel heeft altijd geen zijden en geen hoeken
Een parallellogram heeft altijd 2 paren evenwijdige zijden
Leg het woord 'altijd' nadrukkelijk uit: dit zijn kenmerken die nooit veranderen, ook niet als de figuur wordt gedraaid of groter getekend.
Vergelijken van figuren
Een vierkant heeft 4 gelijke zijden
Een rechthoek niet altijd
Een parallellogram heeft niet altijd rechte hoeken
Een cirkel heeft geen zijden en hoeken
Vierkant en rechthoek hebben 4 rechte hoeken
Rechthoek en parallellogram hebben overstaande evenwijdige zijden
Vierkant en parallellogram hebben 4 zijden
Driehoek en cirkel zijn duidelijk anders
Wat is verschillend?
Wat lijkt op elkaar?
Help leerlingen verbanden zien: sommige figuren delen eigenschappen, maar niet allemaal dezelfde.
Gelijke en rechte zijden
Let goed op deze verschillen:
gelijke zijden: zijden met dezelfde lengte
rechte zijden: zijden die niet rond zijn
Een cirkel heeft geen rechte zijden
Een vierkant en rechthoek hebben wel rechte zijden
Leerlingen halen 'rechte zijde' en 'rechte hoek' vaak door elkaar. Benoem dat dit niet hetzelfde is.
Evenwijdige zijden
Evenwijdige zijden lopen naast elkaar
Ze blijven overal even ver van elkaar
Bij een rechthoek zijn overstaande zijden evenwijdig
Bij een vierkant ook
Bij een parallellogram ook
Bij een driehoek niet
Gebruik eventueel een bordtekening met twee lijnen die elkaar nooit raken.
Symmetrie
Een figuur is symmetrisch als twee helften bij elkaar passen
Een vierkant heeft symmetrie
Een rechthoek heeft ook symmetrie
Een cirkel heeft veel symmetrie
Een driehoek of parallellogram is niet altijd symmetrisch
Gebruik vouwen als beeld: als je de figuur dubbelvouwt en beide helften passen, is er symmetrie.
Welke figuur heeft altijd 2 paren evenwijdige zijden?
driehoek
cirkel
parallellogram
driehoek
De driehoek komt bewust als afleider terug: die heeft geen evenwijdige zijden. Let op dat leerlingen niet alleen op '4 zijden' letten.
Vul de juiste woorden in
Bij een rechthoek zijn overstaande zijden evenwijdig. Een vierkant heeft ook symmetrie. Een cirkel heeft geen rechte zijden. Een parallellogram heeft niet altijd rechte hoeken.
Hier toets je de kernwoorden uit de slides over evenwijdige zijden, symmetrie en het verschil tussen rechte zijden en rechte hoeken.
Wat vind jij het lastigst om te herkennen?
rechte hoeken
gelijke zijden
evenwijdige zijden
symmetrie
Deze slide heeft geen instructies
Herkennen op eigenschappen
Je kunt een figuur stap voor stap herkennen:
Tel het aantal zijden
Kijk of er hoeken zijn
Zoek rechte hoeken
Kijk of zijden even lang zijn
Kijk of zijden evenwijdig zijn
Let op symmetrie
Dit is de strategie-slide van de les. Verbind hiermee de eerdere eigenschappen aan eenvoudige opgaven.
Sorteren van figuren
Je kunt figuren op verschillende manieren sorteren:
figuren met 3 zijden
figuren met 4 zijden
figuren met rechte hoeken
figuren met gelijke zijden
figuren met evenwijdige zijden
figuren met symmetrie
Laat zien dat dezelfde figuur in meerdere groepjes kan passen, bijvoorbeeld een vierkant.
Voorbeeld van sorteren
Bijvoorbeeld:
Vierkant → 4 zijden, rechte hoeken, gelijke zijden
Rechthoek → 4 zijden, rechte hoeken
Parallellogram → 4 zijden, evenwijdige zijden
Driehoek → 3 zijden
Cirkel → geen zijden, geen hoeken
Benadruk dat leerlingen bij sorteren steeds met eigenschappen moeten onderbouwen waarom een figuur ergens hoort.
Slim vergelijken
Vergelijken helpt bij opgaven:
Een vierkant is geen cirkel, want het heeft zijden en hoeken
Een rechthoek lijkt op een vierkant, maar niet alle zijden zijn altijd gelijk
Een parallellogram lijkt op een rechthoek, maar heeft niet altijd rechte hoeken
Een driehoek heeft minder zijden dan deze figuren
Gebruik eventueel eenvoudige voorbeeldtekeningen naast elkaar op het bord.
Welke figuur past bij: 4 zijden en rechte hoeken?
cirkel
driehoek
rechthoek
cirkel
Een vierkant heeft dit ook, maar in het sorteervoorbeeld wordt rechthoek expliciet gekoppeld aan 4 zijden en rechte hoeken zonder gelijke zijden te noemen. Bespreek dat meerdere figuren soms bij een eigenschap passen.
Vul de juiste woorden in
Om een figuur te herkennen, tel je eerst het aantal zijden. Daarna kijk je of er hoeken zijn. Je zoekt ook naar rechte hoeken en let op symmetrie.
Dit herhaalt de strategie-slide en helpt leerlingen de herkenningsstappen in volgorde te onthouden.
Welke eigenschap gebruik jij eerst bij sorteren?
Goede antwoorden noemen een eigenschap als 3 zijden, 4 zijden, rechte hoeken, gelijke zijden, evenwijdige zijden of geen hoeken. Laat leerlingen hun keuze onderbouwen.
Wat heb jij geleerd over vlakke figuren?
Laat leerlingen kort terugkijken op wat ze hebben geleerd. Mogelijke antwoorden: figuren herkennen, eigenschappen noemen, verschillen zien.
Wat hielp jou het meest bij deze les?
Gebruik de antwoorden om te zien welke uitleg of oefenvorm voor deze groep het beste werkte.
Begrippenlijst
vlakke figuur - een platte vorm op een vlak
zijde - een rechte rand van een figuur
hoek - punt waar twee zijden samenkomen
rechte hoek - een hoek van 90 graden
gelijke zijden - zijden met dezelfde lengte
evenwijdige zijden - zijden die elkaar niet raken
symmetrie - figuurhelften die bij elkaar passen
Deze slide heeft geen instructies
Begrippenlijst
driehoek - vlakke figuur met 3 zijden
vierkant - vlakke figuur met 4 gelijke zijden en 4 rechte hoeken
rechthoek - vlakke figuur met 4 rechte hoeken
cirkel - ronde figuur zonder zijden en hoeken
parallellogram - vlakke figuur met 2 paren evenwijdige zijden
Deze slide heeft geen instructies