10 mei 2025
ADR Awareness
Mirjam Fiege
10 mei 2025
ADR Awareness
Mirjam Fiege
Programma
08:00 - 08:30 Binnenkomst
08:30 - 09:30 Introductie
09:30 - 09:45 Pauze
09:45 - 12:00 Gevaren(klassen) en verpakkingen
12:00 - 12:45 Lunch
12:45 - 14:00 (Wettelijke) regels
14:00 - 14:15 Pauze
14:15 - 15:15 Documenten, Laad- en losprocedure, handelen bij ongevallen
15:15 - 15:45 ADR-Game
15:45 - 16:00 Afsluiting
Bewustwording van risico's van gevaarlijke stoffen
Kennis van de regelgeving
Verantwoordelijkheden
Veilig handelen / preventief handelen
Handelen bij incidenten
Doelen van vandaag
Hoe voelen jullie je vandaag?
Wat weten jullie (al) over mij? Of wat denken jullie over mij?
Wie ben ik?
Loods / magazijn
Customer Service
Planning
Anders
Op welke afdeling werk je?
Korte voorstelronde
Stel jezelf voor
Beantwoord de vraag:
Als ik een gevaarlijke stof was dan was ik ..., omdat ...
Voorkennis
Schrijf op de gele memo's de volgende antwoorden:
Vraag 1:
Op welke manier kom je nu al in je werk in aanraking met ADR of gevaarlijke stoffen?
Vraag 2:
Wat hoop jij vandaag in ieder geval te leren of te weten te komen?
Voorkennis
Vraag 1:
Waar hebben jullie (waarschijnlijk) mee te maken in jullie dagelijkse werkzaamheden:
Laden en Lossen
(Tijdelijke) opslag
Schades
Controle van de aanvragen van klanten
Vragen van klanten
Communicatie met klanten
Planning maken met gevaarlijke stoffen
Voorkennis
Vraag 2:
Aan het einde van de training, komen we terug bij de antwoorden op vraag 2, om te kunnen concluderen of jullie eruit gehaald hebben wat jullie nu verwachten.
Een stof is gevaarlijk als deze één of meerdere van de volgende eigenschappen bezit:
explosief
giftig
radioactief
heet
brandbaar
infectueus
bijtend
milieugevaarlijk
oxiderend
verstikkend
Wanneer is een stof gevaarlijk
Wanneer is een stof gevaarlijk?
Gevaarlijke stoffen zijn er in drie vormen, dit wordt de aggregatietoestand genoemd:
Vast
Vloeibaar
Gasvormig
Een verschil in temperatuur of druk kan ervoor zorgen dat een stof van de ene aggregatietoestand in de andere overgaat.
Gevarenklassen
Gevaarlijke stoffen hebben een eigen nummer. Hieraan zijn ze wereldwijd te herkennen. Dit is het UN nummer. Dit viercijferige nummer, is door de Verenigde Naties toegekend aan een bepaalde gevaarlijke stof.
Het UN-nummer kom je tegen op:
Vervoersdocumenten
Colli
Kemlerborden bij tankvervoer of losgestort vervoer.
Tabel A
Tabel A is een lijst van alle gevaarlijke stoffen.
Deze tabel bevat naast alle UN-nummer en de bijbehorende vervoersvoorwaarden. De tabel bevat 20 kolommen met informatie over de gevaarlijke stof. Je vindt er onder andere:
UN nummer
Naam van de stof
Klasse waarin de stof valt
Verpakkingsgroep (mate van gevaar)
Geldende etiketten
Bijzondere bepalingen
Verpakkingseisen
Verpakkingsgroepen
Gevaarlijke stoffen hebben een eigen nummer. Hieraan zijn ze wereldwijd te herkennen. Dit is het UN nummer. Dit viercijferige nummer, is door de Verenigde Naties toegekend aan een bepaalde gevaarlijke stof.
Het UN-nummer kom je tegen op:
Vervoersdocumenten
Colli
Kemlerborden bij tankvervoer of losgestort vervoer.
Ontplofbare stoffen en voorwerpen
Hoofdgevaar: Explosie
Bijzonderheden:
Mag niet samengeladen worden met andere gevaarlijke stoffen
Strengere eisen aan voertuigen
Voor chauffeurs moet hier een aparte training voor gevolgd worden
Klasse 1
Klasse 2
Gassen
Hoofdgevaar:
Brandbaar (2.1)
Niet brandbaar en niet giftig (2.2)
Giftig gas (2.3)
Bijzonderheden:
Een gas kan meerdere gevaren hebben, dit wordt aangeduid met 1 of meerdere letters: F A T O C
Brandbare vloeistoffen
Hoofdgevaar: Brandbaarheid
Bijzonderheden:
Kookpunt = Is de temperatuur waarbij de brandbare vloeistof overgaat tot een brandbare damp
Vlampunt = Is de temperatuur waarbij de damp ontstoken kan worden
Klasse 3
Klasse 4.1
Brandbare vaste stoffen
Hoofdgevaar:
Brandbaar
Zelfontleding
Bijzonderheden:
Vaste stoffen en voorwerpen die gemakkelijk kunnen ontbranden
Vaste ontplofbare stoffen in niet-explosieve toestand
Voor zelfontbranding vatbare stoffen
Hoofdgevaar: Brandbaarheid, zelfontbranding
Bijzonderheden:
Pyrofore stoffen: deze kunnen in contact met lucht al in kleine hoeveelheden binnen 5 minuten ontbranding
Voor zelfverhitting vatbare stoffen
Luchtdicht verpakt
Klasse 4.2
Klasse 4.3
Stoffen die in contact met water brandbare gassen ontwikkelen
Hoofdgevaar:
Brandbaar
Bijzonderheden:
Waterdichte verpakking
Oxiderende stoffen
Hoofdgevaar: Brandbevordering
Bijzonderheden:
Geven zuurstof aan een brand
Zijn zelf niet brandbaar
Klasse 5.1
Klasse 5.2
Organische peroxiden
Hoofdgevaar:
Brandbaar
Brandbevordering
Bijzonderheden:
Bevatten veel zuurstof
Zijn instabiel
Moeten vaak onder tempratuursbeheersing vervoert worden
Giftige stoffen
Hoofdgevaar: Vergiftiging
Bijzonderheden:
Acute vergiftiging
Chronische vergiftiging
Klasse 6.1
Klasse 6.2
Infectueuze stoffen
Hoofdgevaar: Besmetting
Radioactieve stoffen
Hoofdgevaar: Radioactiviteit en straling
Bijzonderheden:
Het vervoer van goederen uit klasse 7 moet aan strenge eisen voldoen.
Extra eisen aan voertuigen
Extra eisen aan chauffeur
Klasse 7
Klasse 8
Bijtende stoffen
Hoofdgevaar: Brandwonden, vorming van bijtende stoffen
Diverse gevaarlijke stoffen en voorwerpen
Hoofdgevaar: diverse gevaren
Bijzonderheden:
Asbest
Lithiumbatterijen
Klasse 9
Giftige stoffen zijn ingedeeld in klasse:
2.3
6.1
5.2
In klasse 1 is ingedeeld:
Brandbare vloeistoffen
Oxiderende stoffen
Ontplofbare stoffen of voorwerpen
Het hoofdgevaar van oxiderende stoffen is:
Brandbaar
Giftig
Brandbevordering
Wat is de omschrijving van klasse 4.3
Stoffen die in contact met water brandbare gassen ontwikkelen
Giftige stoffen
Infectueuze stoffen
Sleep het juiste klasse-nummer naar de juiste etiket
2.3
7
8
5.2
Verpakkingen
Aan de buitenkant van een verpakking is niet meteen te zien of er gevaarlijke stoffen in zitten. Daarom moet een verpakking met daarin gevaarlijke stoffen:
gevaarsetiketten 10 x 10 cm
kenmerking (UN nummer)
dragen. Een gevaarsetiket geeft aan welke gevaarlijke eigenschappen de stof in de verpakking heeft.
Verpakkingen
Wat betekent het als op een verpakking twee verschillende gevarenetiketten zitten?
Verpakkingen
Algemene eisen voor verpakkingen:
Ze moeten van goede kwaliteit zijn en sterk genoeg om de schokken en belastingen
Bestand zijn tegen 'normale' handmatige of machinale behandeling tijdens het voervoer
Elk verlies van inhoud moet uitgesloten zijn
Gesloten zijn in overeenstemming met de door de fabrikant geleverde informatie
Geen resten gevaarlijke resten aan de buitenkant bevinden
Extra eisen aan verpakkingen
Extra eisen voor verpakkingen:
Wanneer een verpakking beschadigd is en lek is. Dan moet de verpakking in een bergingsverpakking vervoert worden.
Richtinggevende pijlen zijn nog het enige verplicht ADR behandelingsetiketten, uiteraard dienen deze verpakkingen op in de juiste richting behandeld te worden.
(Wettelijke) regels in het ADR
Waarom is er een ADR wetgeving?
Gevaarlijke stoffen worden al eeuwenlang gemaakt en vervoerd. Vroeger ging dat nogal eens fout, met doden, gewonden en veel schade tot gevolg. Om mens, dier en omgeving te beschermen tegen ongelukken, besloot een aantal Europese landen in 1957 te starten met een overeenkomst. Deze kennen wij als de ADR wetgeving.
Inmiddels is het verdrag uitgegroeid tot ver buiten Europa en wordt het ADR iedere twee jaar bijgesteld of aangescherpt.
(Wettelijke) regels in het ADR
IMDG code = Zeevracht
ICAO-ti = Luchtvracht
Instanties houden toezicht op naleving van WVGS. Deze instanties zijn ook vastgelegd in de wet:
ILT
Douane
NVWA
Opsprongsambtenaren zijn:
Politie en Marechaussee
Wat denken jullie dat het verschil is tussen opsporingsambtenaren en toezichthoudende ambtenaren?
Toezichthoudende instanties
Bij het vervoer van gevaarlijke stoffen zijn verschillende partijen betrokken. Samen zijn zij verantwoordelijk voor de veiligheid. Iedere betrokkene heeft hierin eigen taken. Dit om schade te voorkomen.
De belangrijkste betrokkenen bij het vervoer van gevaarlijke stoffen zijn:
Afzender
Vervoerder
Ontvanger
Aansprakelijkheid en verantwoordelijkheid
Waar is de afzender voor verantwoordelijk?
De afzender moet:
Nagaan of de gevaarlijke goederen vermoerd mogen worden
Controleren of de gevaarlijke goederen zijn ingedeeld volgens het ADR
De juiste gegevens en documenten aanleveren aan de vervoerder
De goederen aanbieden in geschikte verpakkingen, voorzien van de juiste etiketten en kenmerken
Verantwoordelijkheid van de afzender
Waar is de vervoerder voor verantwoordelijk?
De vervoerder moet:
Controleren of de zending voldoet aan de ADR voorschriften
Controleren dat de documenten aanwezig zijn en worden meegenomen
Controleren dat het voertuig en lading geen gebreken heeft
Controleren op overbelading
De juiste etiketten en kenmerken aanbrengen aan het voertuig
De juiste veiligheidsuitrusting bij zich hebben
Verantwoordelijkheid van de vervoerder
De ontvanger mag het aannemen van de goederen niet zonder goede reden vertragen. Ook mot de ontvanger na het lossen controleren of de ADR-voorschriften zijn nageleefd
Verantwoordelijkheid van de ontvanger
ADR-eisen vervoerder
Wanneer een vervoerder ADR vervoerd, moet het voertuig en de chauffeur voldoen aan de ADR eisen de belangrijkste zijn:
Een chauffeur moet in het bezit zijn van een ADR certificaat
Schriftelijke instructies in de cabine in de taal die de bemanning kan lezen en begrijpen
Voertuig moet de verplichte uitrusting hebben (brandblussers, enz.)
Bemanning moet verplichte uitrusting hebben (veiligheidsbril, laarzen, enz.)
Kenmerking en etiketteren van het voertuig
Er zijn 3 vrijstellingen, wanneer hieraan voldaan wordt. Vervallen er een aantal ADR-eisen.
1000 punten regeling
Gelimiteerde hoeveelheden (LQ)
Vrijgestelde hoeveelheden (EQ)
ADR-eisen vervoerder
De vrijstelling op beperkte hoeveelheden geldt wanneer het vervoersdocument aangeeft dat je voor 1000 punten of minder aan gevaarlijke stoffen vervoert. Dit geldt niet per zending, maar over alles wat het voertuig bezit.
Het kan dus in de praktijk dat een klant goederen aanbied die onder de 1000 punten is, maar misschien dat er nog andere gevaarlijke goederen bijgeladen worden, dan kom je wel over de 1000 punten heen.
1000 punten regeling
Ga naar www.1136.nl om snel de punten uit te kunnen rekenen
Bij gelimiteerde hoeveelheden wordt gekeken naar de maximale inhoud van gevaarlijke stoffen per binnenverpakking. Wanneer goederen dus aan de eisen van gelimiteerde hoeveelheden voldoet, is deze vrijgesteld van de ADR regels.
Indien een transporteenheid meer dan 8 ton aan gelimiteerde hoeveelheden vervoert, dan moet aan de voor- en achterzijde van het voertuig een kenmerk van minstens 25 x 25 cm bevestigd zijn.
Gelimiteerde hoeveelheden
Bepaalde gevaarlijke stoffen zijn in zeer kleine hoeveelheden vrijgesteld van he ADR
Het maximum aantal colli per voertuig is 1000
Denk hierbij het monters voor onderzoeken
Vrijgestelde hoeveelheden
Kenmerking van het voertuig
Een voertuig dat gevaarlijke stoffen vervoert, moet de
juiste borden en gevarenetiketten dragen
Algemene voorschriften:
Oranje borden hebben de afmeting van 40 x 30 cm
Het etiketteren van voertuigen gebeurd in het algemeen alleen bij tankwagens en los gestort vervoer
Etiketten moeten minsten 25 x 25 cm groot zijn
Etiket 9A wordt niet als voertuigetiket gebruikt
Een voertuig moet aan 3 zijden geëtiketteerd zijn, een container aan 4 zijden
Een aanhangwagen of oplegger met gevaarlijke goederen die tijdens het vervoer wordt losgekoppeld van het voertuig moet aan de achterkant een oranje bord blijven dragen
Zodra de gevaarlijke goederen gelost zijn, moeten de borden ingeklapt zijn.
Wanneer klap je de borden open?
Kenmerking van het voertuig
Er gelden voor een aantal gevaarlijke stoffen een samenladingsverbod met andere gevaarlijke stoffen:
Klasse 1 (reist alleen)
Colli met etiket 4.1 en 1 alleen met 4.1 en 1
Colli met etiket 5.2 en 1 alleen met 5.2 en 1 en 5.2 zonder 1
Gescheiden houden van lading:
Colli met etiket 6.1 of 6.2 (ook als bijkomend gevaar) en een aantal stoffen in klasse 9mogen niet samen geladen worden met levensmiddelen, genotsmiddelen of diervoer
Samenladingen
Documenten
Tijdens het transport van gevaarlijke goederen zijn een aantal documenten verplicht:
Het vervoersdocument
Schriftelijke instructies
Een gelding identiteitsbewijs van ieder bemanningslid
Een geldig ADR certificaat voor de bestuurder
Het vervoersdocument
Het vervoersdocument bevat in ieder geval deze informatie:
Gegevens van de afzender
Gegevens van de ontvanger
Welke lading wordt vervoert
Het aantal colli
De wijze van verpakking
De hoeveelheid in kg of liters
De taal van het document is de taal van het land van afzending en (wanneer dit niet Engels, Duits of Frans is) nog in het Engels, Duits of Frans.
Spinner
1. Roep maar een UN nummer...
2. Zoek het maar op...
Het vervoersdocument
Het vervoersdocument bevat in ieder geval deze informatie:
Gegevens van de afzender
Gegevens van de ontvanger
Welke lading wordt vervoert
Het aantal colli
De wijze van verpakking
De hoeveelheid in kg of liters
De taal van het document is de taal van het land van afzending en (wanneer dit niet Engels, Duits of Frans is) nog in het Engels, Duits of Frans.
Documenten
EBij de informatie van de lading moet het volgende worden geschreven:
UN-nummer,
stofnaam,
gevaren (bijkomende gevaren),
verpakkingsgroep,
tunnelbeperkingscode
Dit gaan wij even oefenen...
In welke taal moet het vervoersdocument worden geschreven?
In een officiële taal van het land van afzending, en bovendien, als die taal niet Engels, Duits of Frans is, in het Engels, Duits of Frans
In een voor de chauffeur begrijpelijke taal, een officiële taal van het land van afzending, in alle talen van doorvoer en het land van bestemming
In een voor de chauffeur begrijpelijke taal en bovendien, als die taal niet Engels, Duits of Frans is, dan in het Engels, Duits of Frans
Wat is bepaald ten aanzien van het laden van levensmiddelen en colli met etiket 6.1 en 6.2?
Colli voorzien met de etiketten 6.1 en 6.2 moeten tijdens het vervoer gescheiden worden gehouden van levensmiddelen, genotmiddelen en voer voor dieren
Colli voorzien van de etiketten 6.1 en 6.2 mogen tijdens het vervoer samen met levensmiddelen, genotmiddelen en voer voor dieren worden geladen in een box pallet
De levensmiddelen moeten minimaal 60cm van colli met het etiket 6.1 en 6.2 afstand worden beladen
Wat is de juiste notering op een vrachtbrief?
BROOMPENTAFLORIDE UN 1745, 5.1 (6.1, 8), I, (B/E)
UN 1745 BROOMPENTAFLORIDE, 5.1 (6.1, 8), I, (B/E)
UN 1745, 5.1 (6.1, 8), I, (B/E)
Tom is een Nederlandse chauffeur. Hij gaat op maandag laden in Italië. In zijn lading zitten gevaarlijke stoffen. Zijn rit gaat via Oostenrijk en Tom lost uiteindelijk in België. In welke taal moet het vervoersdocument opgemaakt zijn?
Italiaans en Nederlands
Italiaans en Engels
Engels en Duits
In welke taal moet bij binnenlands vervoer de schriftelijke instructie zijn opgemaakt?
Nederlands
Nederlands en een taal die de bemanning begrijpt
Een taal die elk lid van de bemanning kan lezen en begrijpen
Laad- en Losprocedure
De kans dat er iets misgaat bij het vervoer van gevaarlijke stoffen, is het grootst tijdens het laden en lossen. Om deze risico's zo klein mogelijk te houden is het goed om een aantal basisregels altijd te volgen:
Zorg ervoor dat je weet welke goederen je moet laden of lossen en wat de mogelijke gevaren en risico's zijn.
Controleer of de juiste gevaren labels en UN-nummers erop staan
Controleer op schades
Draag altijd de geschikte PBM's
Gebruik altijd de juiste materialen om te lossen
Controleer of de materialen in goede staat zijn
Roken is ten strengste verboden in de omgeving van ADR
Stapel alleen wanneer de verpakkingen hier geschikt voor zijn, vloeistoffen altijd onderop.
Controleer bij het laden ook het voertuig op gebreken
Stuwen en vastzetten
Een voertuig moet zo zijn ingericht dat de gevaarlijke stoffen goed kunnen worden vastgezet. Dit voorkomt dat lading gaat schuiven en beschadigt, waardoor gevaarlijke stoffen kunnen vrijkomen.
Ook moeten andere goederen stevig worden vastgezet (en ook eventuele losse onderdelen, zoals pompwagens)
Voorkomen en bestrijden van ongevallen
Door je aan de veiligheidsregels te houden tijdens het laden en lossen, voorkom je ongevallen.
Wat moet je doen als er wel een ongeval met gevaarlijke stoffen in de loods plaatsvindt?
Handelen na een ongeval
Handel de stappen volgens de PAMAN af,
Zorg allereerst voor je eigen veiligheid. Stap niet meteen op het gevaar af.
Zorg ook voor andermans veiligheid. Waarschuw direct je collega's en zorg dat iedereen uit het gevaar blijft
Markeer het plaats van het ongeval. Zorg ervoor dat het voor iedereen duidelijk is wat er aan de hand is
Eventueel hulpdiensten / BHV alarmeren
Ga vervolgens handelen volgens de schriftelijke instructies.
EHBO
Een gevaarlijke stof kan op verschillende manieren het lichaam binnendringen:
Via mond (eten of drinken
via de luchtwegen
Via de huid of via een verwonding
Om jezelf te beschermen tegen gevaarlijke stoffen, volg je de veiligheidsvoorschriften op en draag je de passende PBM's.
Wat doe je als jij of een collega toch in aanraking komt met een gevaarlijke stof?
EHBO
Verleen eerste hulp maar houd rekening met:
Geen eerste hulp verlenen als de kans bestaat dat je zelf gewond raakt
Geen mond op mondbeademing toepassen wanneer het slachtoffer gevaarlijke stoffen heeft binnengekregen
Infomeer hulpdiensten en vermeld altijd het UN nummer van de gevaarlijke stof
Bij verbranding (warmte, bijtende of sterk gekoelde stoffen)
Koel de wond met lauw, zacht stromend water
Laat eventuele vastgekleefde kleding zitten
Terug naar de vraag van vanmorgen
Wat hoopten jullie te leren of te weten te komen?
Veiligheid is geen toeval, het is een keuze
originalType.poll
Welk cijfer geven jullie de training van vandaag?
Hoe gaan jullie naar huis?
Bedankt