3.2 Formules van stoffen

• newEditor
• Scheikunde
• Middelbare school
• havo, vwo
• Leerjaar 3

3.2 formules van stoffen

Leerdoelen

• Je leert hoe formules worden opgesteld van metalen, zouten en moleculaire stoffen.

• Je leert namen te geven bij gegeven formules.

Wat is het symbool van waterstof?

A

H

B

He

C

W

D

Wa

Wat is het symbool van kwik?

A

Hg

B

K

C

Kw

D

Pb

Welke atoomsoort wordt weergegeven met het symbool P?

A

fluor

B

fosfor

C

lood

D

platina

Welke atoomsoort wordt weergegeven met het symbool S?

A

silicium

B

stikstof

C

zuurstof

D

zwavel

Formules metalen

• De metalen bestaan alleen uit metaalatomen. 

• De formule van de stof is dus hetzelfde als het symbool van de atoomsoort.

• Metalen zijn vast bij kamertemperatuur (uitzondering: kwik is vloeibaar).

• Voorbeeld: een stukje ijzer heeft de formule Fe (s).

Formules zouten

• De zouten bestaan uit een combinatie van metaal en niet-metaal atomen.

• In de formule komt altijd eerst het metaalatoom.

• Het metaalatoom wordt gewoon met zijn eigen naam gegeven.

• Het niet-metaalatoom krijgt de uitgang -ide (zie tabel hieronder).

• Bijvoorbeeld: natriumchloride (keukenzout) met formule NaCl.

Geef de naam van AgBr.

A

Broomgoud

B

Goudbromide

C

Broomzilver

D

Zilverbromide

Geef de formule van MgO

A

Mangaanoxide

B

Magnesiumoxide

C

Zuurstofmanganaat

D

Magnesiumzuurstof

Geef de formule van koperfluoride

A

CF

B

CuF

C

CFl

D

CuFl

Formules moleculaire stoffen -                   1 atoomsoort

• De moleculaire stoffen bestaan enkel uit niet-metaal atomen.

• Moleculaire stoffen met maar één atoomsoort hebben dezelfde naam als de atoomsoort. 

• De formules zijn soms gelijk aan het symbool, sommigen zijn 2-atomig.

Koolstof = C (s)

Silicium = Si (s)

Formules moleculaire stoffen -                  2 atoomsoorten

• De moleculaire stoffen die uit twee soorten atomen bestaan, hebben een systematische naamgeving.

• Het eerste atoom wordt gewoon met zijn eigen naam gegeven.

• Het tweede atoom krijgt de uitgang -ide.

• Met voorvoegsels wordt aangegeven hoeveel atomen er zijn (zie tabel hieronder).

• 'Mono' wordt niet bij het eerste atoom gebruikt.

Voorbeelden

• Koolstofmono-oxide: CO

• Koolstofdioxide: CO₂

• Fosfortrifluoride: PF₃

• Distikstofmono-oxide: N₂O

• Distikstoftetra-oxide: N₂O₄

Geef de systematische naam van NO.

A

stikstofoxide

B

monostikstofoxide

C

stikstofmono-oxide

D

monostikstofmono-oxide

Geef de systematische naam van

A

zwaveloxide

B

monozwaveloxide

C

monozwaveldioxide

D

zwaveldioxide

Wat is de juiste formule van siliciumtetrafluoride? A) B) C) D)

A

Antwoord A

B

Antwoord B

C

Antwoord C

D

Antwoord D

Geef de formule van fosforpentachloride.

Formules moleculaire stoffen              niet-systematisch

Veel moleculaire stoffen hebben geen systematische naam. Daarvan moet je de formules gewoon leren.

Even oefenen

• Lezen 3.2

• Maken 13 t/m 15, 17 t/m 19, 22

• Leren formules (blad in Teams)