Frontotemporale dementie
Frontotemporale dementie
- Frontotemporale dementie
m. Alzheimer
Vasculaire dementie
Lewy Body Dementie
Slide titel
Frontotemporale dementie (FTD)
Frontotemporale dementie (FTD) is een soort dementie die naar verhouding vaak voorkomt bij mensen onder de 65 jaar. Dat maakt FTD soms moeilijk te herkennen. FTD begint niet met geheugenproblemen, maar met veranderingen in gedrag, persoonlijkheid, emoties, taalvaardigheid of motoriek.
De eerste kenmerken van FTD
Wat de eerste merkbare symptomen van frontotemporale dementie zijn, heeft te maken met het deel van de hersenen dat als eerste beschadigt. Er zijn verschillende soorten FTD. Deze zijn grofweg in te delen in drie categorieën, afhankelijk van welke klachten iemand als eerste heeft: gedragsveranderingen, taalproblemen of problemen met bewegen. Geheugenproblemen volgen vaak pas in een later stadium.
Symptomen: taal en spraak
Andere soorten FTD hebben eerst invloed op taal en spraak. Bij deze mensen verandert het gedrag pas later. Problemen met taal merk je bijvoorbeeld door:
Moeilijk op woorden komen
Langzaam praten, met veel pauzes
Moeite om woorden uit te spreken
Onjuiste zinnen, omdat grammatica moeilijk wordt
Moeite om een gesprek te volgen
Problemen met lezen en schrijven
Symptomen: motoriek
FTD kan ook starten met moeilijkheden met bewegen. Hierbij kun je bijvoorbeeld denken aan:
Evenwichtsproblemen en veel vallen
Trillen
Stijve bewegingen
Ongecontroleerde oogbewegingen
Moeite met slikken
Frontotemporale dementie uit zich vooral in:
Taalproblemen
Veranderend gedrag
Taalproblemen en veranderend gedrag
Geen van beide
Symptomen: gedrag en persoonlijkheid
FTD kan beginnen met veranderingen in gedrag. Meestal heeft de persoon met FTD dat eerst zelf niet door. De omgeving merkt dat vaak eerder op. Een paar voorbeelden:
Grenzeloos gedrag, geen rekening houden met anderen
Schrokkend en veel eten, soms niet meer kunnen stoppen
Ongepaste opmerkingen of grapjes
Plotseling grote uitgaven doen
Impulsieve beslissingen nemen
Geen initiatief tonen en geen interesse hebben in anderen
Wat is typerend aan de vorm; 'frontotemporale dementie'? (FTD)
Frontotemporale dementie (FTD) komt vaak voor op jongere leeftijd.
Frontotemporale dementie (FTD) komt vaak voor op oudere leeftijd, na 80 jaar.
Frontotemporale dementie (FTD) komt vaak voor bij mensen die veel drinken.
Frontotemporale dementie (FTD) komt vaak voor bij mensen met een psychose.
Waardoor ontstaat frontotemporale dementie?
Deze vorm van dementie ontstaat doordat hersencellen in de frontaalkwab (gedragsgebied) en de temporaalkwab (taalgebied) goed blijven.
Deze vorm van dementie ontstaat doordat hersencellen in de frontaalkwab (gedragsgebied) en de temporaalkwab (taalgebied) afsterven.
Deze vorm van dementie ontstaat doordat hersencellen in de frontaalkwab (gedragsgebied) en de temporaalkwab (taalgebied) steeds sterker worden.
Deze vorm van dementie ontstaat doordat hersencellen afsterven.
Frontotemporale dementie: wat zie je in de beginfase?
depressie en veel vallen
hallucinaties en stijve spieren
ontremd gedrag en geen ziektebesef
Frontotemporale dementie
frontale kwab en slaapkwab krimpen
Gedrag is gestoord daarna geheugenstoornissen en denkstoornissen
Frontotemporale dementie
Treedt op voor 65ste levensjaar
Karakterveranderingen
Verminderd inlevingsvermogen
Geen genezing
Geen uitdrukking / gevoel
Gedrag van cliënten met dementie
gedrag:
hersencellen zijn aangetast daardoor
minder controle over emoties
ook daardoor soms boosheid en frustratie
angst en onzekerheid
somberheid en soms depressie
(besef achteruitgang)
Onbegrepen gedrag
iets duidelijk maken lukt niet meer
grip op leven verdwijnt (onzeker en onveilig)
uit zich in gedrag:
onrustiger,
zorg weigeren,
zich terugtrekken
boos worden
Specifieke gedragingen:
Herhalen van hetzelfde verhaal of opmerkingen/ vragen omdat ze vergeten zijn dat ze dit al verteld hebben =
Persevereren
Opvullen van gaten met verzonnen verhalen (verbloemen dat hij/ zij het niet meer weet). Is geen liegen maar om eigenwaarde te behouden =
Confabuleren
verzamelzucht; Voorwerpen verzamelen. Hij is vergeten dat hij het al heeft. Hij wil controle houden.
achterdocht: Door geheugenverlies vergeet hij dingen, voelt zich onveilig, is dingen kwijt, weet niet meer waar het is.
decorumverlies (normen en waarden raken kwijt). Gedrag verandert, bijv. bij eten, of kleden of omgangsvormen (boeren)
Opdracht
we kijken naar een kort fragment
je kiest het goede antwoord
(eerste film vanaf 3.10)
Hier was sprake van
Persevereren
confabuleren
verzamelzucht
decorumverlies
Wat hoort niet onder decorumverlies
boeren laten
eten uit de pan halen
zonder onderbroek naar buiten lopen
boos worden omdat het eten te laten komt
Casus
tijdens een evaluatie bij een instelling zie ik een meneer allemaal lepeltjes uit zijn zak halen.
Dit is ?
lepeltjes uit de zak halen
persevereren
confabuleren
verzamelzucht
achterdocht
herhalen telkens dezelfde vraag (op meerdere momenten van de dag) heet?
Perseveren
Opdracht
Ga naar:
www.dementiegame.nl
Zie opdracht 7 reader
Website
Eventueel afmaken dementiegame
hoe was de les?