H2 Havo 3 Overal Natuurkunde Elektriciteit

• newEditor
• Natuurkunde
• Middelbare school
• havo
• Leerjaar 3

H2 Elektriciteit

H3 Natuurkunde

Elke les:

• Boek
  

• A4 schrift ruitjes

• Rekenmachine

• Geodriehoek

• Potlood

• Puntenslijper

• Gum

• Pen

H3 Natuurkunde

• 4 hoofdstukken: 13% of 20%

• 2 verslagen: 6%

• 3 s.o.'s: 6%

H2 Elektriciteit

• 4 paragrafen, want 2.5 niet

• 14 lessen

• 3 'toetsen'

2.1 Elektriciteit en lading

Leerdoelen

• Je kunt uitleggen welke 2 soorten ladingen er zijn en hoe die elektrische krachten op elkaar uitoefenen;

• Je kunt uitleggen wat elektrische stroomsterkte is;

• Je kunt uitleggen wat elektrische spanning is en hoe een spanningsbron stroom kan veroorzaken;

• Je kunt in een stroomkring de richting van de stroom en de richting van de elektronen aangeven;

•  Je kunt toepassingen van elektrische stroom herkennen en noemen. 

Heb jij wel eens een elektrische schok gehad? Of heb jij wel eens een lamp aangesloten?

A

Ja een schok van een draad of apparaat

B

Ja een statische schok

C

Ja ik heb wel eens een lamp aangesloten

D

Geen van beide

Schooltv

https://schooltv.nl/video-item/de-geschiedenis-van-elektriciteit-het-verschijnsel-elektriciteit-was-al-bij-de-oude-grieken-bekend

2.1 Elektriciteit en lading

Lading

1. neutraal geladen

2. positief geladen

3. negatief geladen

leerwerk

filmpje

2.1 Elektriciteit en lading

Atoomdeeltjes

1. neutraal

2. positief

3. negatief

leerwerk

2.1 Elektriciteit en lading

• Elektrische stroom

• Geleider

• Geleidingselektronen

leerwerk

Sleep de onderdelen naar het juiste vak

Elektron

Proton

Kern

Atoom

Eline doet een proef met statische elektriciteit. Bij een van de proeven stoot en geladen voorwerp A een tweede voorwerp B af. Je kunt hieruit afleiden dat voorwerp B

A

Positief geladen is

B

Negatief geladen is

C

dezelfde lading heeft als voorwerp A

D

een tegengestelde lading heeft als voorwerp A

Wat klopt niet over elektrische lading?

A

Het laden ontstaat door wrijving

B

statisch is een ander woord voor elektrisch geladen

C

Het gaat verloren door waterdamp in de lucht

D

Als je een geladen trui draagt, trek je mensen aan

Waar of niet waar ? Bij statische elektriciteit zijn het de elktronen die zich verplaatsen, terwijl de protonen op dezelfde plek blijven.

A

waar

B

niet waar

C

D

2.1 Elektriciteit en lading

Kabouter Clomb
'Groepje elektronen'

'Hoeveelheid lading'

2.1 Elektriciteit en lading

Joppie chips
'Elektrische energie'

2.1 Elektriciteit en lading

Eenvoudige stroomkring
Kabouter Clomb haalt Joppie chips op bij de batterij en brengt het naar het apparaat.

2.1 Elektriciteit en lading

Eenvoudige stroomkring

Batterij geeft Clomb 1 Joppie

= 1 Joppie/Clomb 

= 1 Volt

Spanning is 1V

2.1 Elektriciteit en lading

Eenvoudige stroomkring

Elke seconde gaan er door de A-poort 2 kabouter Clomb.

2.1 Elektriciteit en lading

Eenvoudige stroomkring

2 Clomb/seconde 

= 2 Ampère

Stroomsterkte is 2A

2.1 Elektriciteit en lading

Voltmeter/Spanningsmeter

Vlinder met 2 antennes.

Joppie/Clomb voor de lamp - Joppie/Clomb na de lamp 

= 1 J/C 

= 1V

Model van FST

Officieel model = schakelschema

2.1 Elektriciteit en lading

Stroom van + naar -

Elektronen van - naar +

Oeps!

Stroom (               )  meet je in  (               )

Spanning (               ) meet je in (               ) 

V

I

A

U

De spanning is ...

A

27 V

B

13,5 V

C

2,7 V

D

De spanning die je in huis gebruikt, is lager dan de spanning in hoogspanningsleidingen. Hoe hoog is de spanning die je thuis gebruikt?

A

12 V

B

230 V

C

380 V

D

10 000 V

Er is stroom:

A

Als elektronen bewegen

B

Als protonen bewegen

C

D

Stroom is .......

A

een maat het voltage van de elektronen

B

een maat voor hoe snel de elektronen langskomen

C

een maat voor het aantal elektronen rond en atoomkern

D

een maat voor de energie die de elektronen mee krijgen

Spanning veroorzaakt een stroom. Wat wordt bedoeld met spanning? Spanning...

A

... laat de elektronen rondgaan

B

... geeft de elektronen energie mee

C

... maakt de atomen 'wiebelig'

D

... is opgeslagen in metaaldraden

Wat is spanning?

A

De hoeveelheid energie die elektronen meekrijgen

B

Elektrische deeltjes die energie vervoeren.

C

Het aantal elektronen dat per seconde door de stroomkring gaat.

D

Er is stroom:

A

Als lading beweegt

B

Als lading stilstaat

C

D

Spanningsbronnen:

Apparaat:

Welke hoort bij welke?

Zet het juiste symbool erbij!

LED

2.1 Elektriciteit en lading

Leerdoelen

• Je kunt uitleggen welke 2 soorten ladingen er zijn en hoe die elektrische krachten op elkaar uitoefenen;

• Je kunt uitleggen wat elektrische stroomsterkte is;

• Je kunt uitleggen wat elektrische spanning is en hoe een spanningsbron stroom kan veroorzaken;

• Je kunt in een stroomkring de richting van de stroom en de richting van de elektronen aangeven;

•  Je kunt toepassingen van elektrische stroom herkennen en noemen. 

Paragraaf 1

Lezen bladzijde 42 t/m 45

Gewone route

maken 2,3,4,5,7,8,9,12,13,15 

NT/NG route

maken 5,7,8,9,10,11,14,15,16

Nakijken blz 267/268 en nakijkboek

2.2 Weerstand

Leerdoelen

• Je kunt uitleggen wat weerstand is en dat weerstand afhangt van het materiaal, de lengte en dikte van de draad;

• Je kunt het verschil tussen een geleider en een isolator uitleggen en je kunt uitleggen hoe de weerstand de stroomsterkte beïnvloedt;

• Je kunt rekenen met de formule van Ohm;

• Je kunt recht evenredige verbanden herkennen;

• Je kunt zo nauwkeurig mogelijk de weerstand bepalen uit een U,I-diagram.

2.2 Weerstand

Weerstand 

• Geleider 

• Isolator

leerwerk

2.2 Weerstand

Een 'weerstand' geeft stabiele weerstand

• Isolator

leerwerk

2.2 Weerstand

Kortsluiting

• De stroom komt te weinig weerstand tegen

• Stroomsterkte wordt erg hoog

• Veel warmte in draad = fik

leerwerk

2.2 Weerstand

Wet van Ohm

Spanning/stroomsterkte = weerstand

U/I = R

U is spanning in Volt V

I is stroomsterkte in Ampère A

R is weerstand in Ohm Ω

Zet in je tabel!

leerwerk

De weerstand is constant. De spanning neemt toe, dus de stroomsterkte....

A

neemt af.

B

neemt ook toe.

C

blijft gelijk.

D

De gloeilamp werkt op een spanning van 12 V, de stroomsterkte door de lamp is 3 A. Bereken de weerstand van de lamp in ohm.

A

36 Ω

B

0,25 Ω

C

4,0 Ω

D

Quizvraag

Quizvraag

2.2 Weerstand

Weerstand van een draad

• dikte (dikker > R lager)

• lengte (korter > R lager)

• temperatuur (kouder > R lager)

• materiaal

leerwerk

Je vervangt een stuk draad door een stuk draad van hetzelfde materiaal, maar met een veel grotere lengte. De stroomsterkte die je dan meet is kleiner. Wat is waar: De weerstand van het langere stuk draad is ..... de weerstand van het kortere stuk draad.

A

even groot als

B

groter dan

C

kleiner dan

D

2.2 Weerstand

Informatie voor het verslag!

Staat niet in het boek

NTC = negative temperature coefficient

PTC = positive temperature coefficient

Temperatuur heeft invloed op weerstand.

Hogere T > hogere R is normaal voor een draad.

leerwerk

Bij een NTC-weerstand wordt de weerstand groter als .... ?

A

de temperatuur stijgt

B

het lichter wordt

C

de temperatuur daalt

D

deze geen stroom krijgt

Maak kortsluiting

Op de volgende dia staat een link.

Maak een stroomkring met batterij, draden, ampèremeter en een lamp.

Creëer kortsluiting (sluit de lamp buiten).

Zie wat er gebeurt.

Website

https://phet.colorado.edu/sims/html/circuit-construction-kit-dc-virtual-lab/latest/circuit-construction-kit-dc-virtual-lab_nl.html

2.2 Weerstand

I,U-diagram

Neem een duidelijk snijpunt en ga rekenen:

R?

U = 13 V

I = 450 mA = 0,450 A (net als mm > m)

U/I = R

U/I = 13/0,450 = 29 Ω

Zie je dat de meetpunten niet allemaal op de lijn hoeven liggen? Meetfoutjes...

Rechtevenredig verband

Grafiek begint in de oorsprong

X keer 2 --> Y keer 2

Lineair

leerwerk

Als de lengte van een stroomdraad 2 x zo groot wordt, wordt de weerstand ook 2 x zo groot. Dit verband tussen lengte en weerstand is...

A

linear

B

recht evenredig

C

omgekeerd evenredig

D

kwadratisch

Werkblad kernpunt samenvatting

Je krijgt een werkblad met vragen.

Vul tijdens het kijken van de film de ontbrekende gegevens in.

Website

https://npo.nl/start/serie/kernpunt/afleveringen/seizoen-4/stroom-en-spanning-scheiden-en-mengen/afspelen

Werkblad kernpunt samenvatting

2.2 Weerstand

Leerdoelen

• Je kunt uitleggen wat weerstand is en dat weerstand afhangt van het materiaal, de lengte en dikte van de draad;

• Je kunt het verschil tussen een geleider en een isolator uitleggen en je kunt uitleggen hoe de weerstand de stroomsterkte beïnvloedt;

• Je kunt rekenen met de formule van Ohm;

• Je kunt recht evenredige verbanden herkennen;

• Je kunt zo nauwkeurig mogelijk de weerstand bepalen uit een U,I-diagram.

Paragraaf 2

Lezen bladzijde 48 t/m 50

Gewone route

maken 18,19,20,21,22,24,26,27,28

NT/NG route

maken 19,21,23,24,25,29,30

Nakijken blz 267/268 en nakijkboek

Opgave 22

2.3 Serie en parallel

leerwerk

We gaan een werkblad invullen

Op de volgende dia staat een link.

Klik op de link.

Vul het werkblad in.

Website

https://javalab.org/en/gear_en/

We gaan een werkblad invullen

Op de volgende dia staat een link.

Klik op de link.

Vul het 2e werkblad in.

Website

https://www.compassproject.net/html5sims/pulleysim/pulley_en.html

Paragraaf 3

Lezen bladzijde 42 t/m 45

Gewone route

maken 2,3,4,5,7,8,9,12,13,15

NT/NG route

maken 5,7,8,9,10,11,14,15,16

Nakijken blz 267/268 en nakijkboek

Stempeltjespracticum

s.o. paragraaf 1 en 3 (klas 2 stof)

2.4 Energie en vermogen

Kracht versus oppervlakte

F is kracht in Newton

A is oppervlakte in m²

^{p is druk in N/m2}

leerwerk

Het verband tussen kracht en druk is rechtevenredig. Dus als de kracht 3x zo groot wordt dan wordt de druk...

A

3 keer zo klein.

B

3 keer zo groot.

C

6 keer zo klein.

D

6 keer zo groot.

grootheid

eenheid

symbool

symbool

vermogen

stroomsterkte

spanning 

P

I

V

Ampère

A

W

U

Watt

Volt

Paragraaf 4

Lezen bladzijde 42 t/m 45

Gewone route

maken 2,3,4,5,7,8,9,12,13,15

NT/NG route

maken 5,7,8,9,10,11,14,15,16

Nakijken blz 267/268 en nakijkboek

Practicum voor verslag: Wet van Ohm

2 Elektriciteit

Formules, grootheden en eenheden

leerwerk

$$U=I\cdot R$$

$$P=U\cdot I$$

$$E=P\cdot t$$