H6 Regenten en vorsten
6.2 De gouden Eeuw van Nederland
H6 Regenten en vorsten
6.2 De gouden Eeuw van Nederland
In deze presentatie leer je:
welke staatkundige situatie er was in de Republiek
hoe in Nederland een bloeiende economie ontstond
hoe de Nederlandse cultuur tot grote bloei kwam
6.2 De gouden eeuw van Nederland
lees 6.2 en markeer de belangrijkste zinnen
Je krijgt hiervoor 10 minuten!
Daarna controleren we samen of je de belangrijkste zaken hebt onderstreept
minute
second
Staatkundige situatie in de Republiek der zeven verenigde gewesten
Geen koning/staatshoofd
Zeven gewesten werkten samen in de Staten-Generaal:
leger en vloot
gezamenlijke buitenlandse politiek
bestuur van de Generaliteitslanden
(gebieden die in de 17de eeuw op de Spanjaarden veroverd werden door de Staten-Generaal: Noord-Brabant, Zeeuws-Vlaanderen en Limburg)
De Staten waren het hoogste bestuur van elk gewest (adel en steden)
Regenten
Rijke koopmannen die bestuursmacht kregen
in stedelijke, gewestelijke en plattelandsbesturen
verdeelden de baantjes in een kleine kring van families
Stadhouder
De stadhouder was de machtigste man van de Republiek:
opperbevelhebber van leger en vloot
toezichthouder op de rechtspraak
had invloed op de benoeming van regenten
werd benoemd door de Staten, maar het was toch erfelijke functie
gedroeg zich als een vorst
Johan van Oldenbarnevelt (1568-1619)
Johan de Witt
(1653-1672)
Raadspensionaris (eerst landsadvocaat)
voorzitter van de Staten van Holland --> Verantwoordelijk voor de economie
Conflict Maurits en van Oldenbarnevelt
1619: Oldenbarnevelt onthoofd
Gouden Eeuw:
Een bloeiende economie door de handel
Dankzij de welvaart en handel bloeiden ook de nijverheid en de landbouw:
er werden veel schepen gebouwd
Leiden werd een belangrijk textielcentrum
boeren konden hun producten volop aan de steden verkopen
kaas werd belangrijk exportproduct
Moedernegotie
Gebrek aan voedsel in Republiek
handel met Oostzeegebied in graan
Vraag en aanbod: Amsterdam was de belangrijkste stapelplaats van Europa (plaats waar goederen worden opgeslagen om de prijzen te beïnvloeden)
Val van Antwerpen
Gevolgen:
- Veel immigranten naar Amsterdam
- Handelscontacten : handel van Antwerpen naar Amsterdam
- Nijverheid neemt toe
- In Amsterdam handel in luxeproducten
De cultuur
Schilderkunst
Burgers als opdrachtgevers
Familieportretten, stillevens, zeegezichten en dagelijks leven
Wetenschap
Hugo de Groot, Christiaan Huygens, Jan Leeghwater
Descartes
Staatsgodsdienst: Gereformeerd (calvinistisch)
Gewetensvrijheid: recht om te geloven wat je wilt
(geen godsdienstvrijheid!)
stadhouder Willem III
Raadpensionaris Johan de Witt
Rampjaar 1672
Onenigheid
Oranjegezinden
willen stadhouder die soeverein wordt
Willem Frederik van Nassau (Fr en Gr)
Onenigheid
Staatsgezinden
geen stadhouder (1650-1672)
Macht aan de gewestelijke staten
Holland, Zeeland
Waarom was de stadhouder van Holland meestal de machtigste man van de Republiek? Noem 4 argumenten!
minute
second