3.4 Elektrische stroom(06-02-2026)

• Natuurkunde
• Middelbare school
• vmbo t, mavo, havo
• Leerjaar 1

3.4 Elektrische stroom

DEZE LES

Terugblik

Uitleg

Zelfstandig werken

JE GAAT LEREN OVER

• een stroomkring;
  
• stroomsterkte;
  
• elektronen;
  
• een schakelschema;
  
• de stroomsterkte.

Stroomkring

• spanningsbron, elektrisch apparaat en aansluitdraden

stromen van + naar -

Wat stroomt er in een elektrische stroom?

Een spanningsbron is een voorwerp waarvan één onderdeel een overschot aan negatieve ladingen bevat (de minpool) en een ander onderdeel een overschot aan positieve ladingen bevat (de pluspool). Voorbeelden van spanningsbronnen zijn de batterij, het stopcontact en de dynamo. Als we de twee polen met elkaar verbinden, dan spreken we van een gesloten stroomkring. Als gevolg daarvan gaan de negatieve ladingen naar de pluspool stromen. Het bewegen van deze ladingen noemen we elektriciteit.

Spanning

Iedere batterij of accu heeft zijn eigen spanning.

Spanning word gemeten in Volt (V)

Spanning

Het water van de rivier loopt bij de waterval van boven naar beneden. 

In de batterij loopt de stroom van plus naar min. Dit is altijd zo!

De waterval is klein, dus de kracht is laag. Dit moet de spanning van de batterij voorstellen, die is ook laag. 

Stroom

De waterval is hier veel groter. je kan hier ook niet meer veilig zwemmen. 

De spanning is hier hoog. 

Dit zou bijvoorbeeld een stopcontact kunnen voorstellen. 

Een stopcontact heeft een spanning van 230 volt. 

De stroom is ook gevaarlijk bij een hoge spanning.

Kabouters en houtblokken, stroomsterkte en spanning 

Je kunt stroomsterkte en spanning vergelijken met kabouters die met houtblokken een kampvuur brandend moeten houden. 

De batterij, de energiebron, is te vergelijken met de houtvoorraad aan de rand van het bos. 

De kabouters die het hout van de rand van het bos naar de kampvuurplaats brengen zijn te vergelijken met de stroom die de energie vervoert van de spanningsbron naar een energieverbruiker (bijvoorbeeld het kampvuur).  

Vergelijk elektronen met kabouters (elektronen) die met houtblokken (energie lading) rondgaan in een stroomkring.

Het aantal houtblokken dat de kabouters bij zich dragen is de spanning.

Stroomsterkte (Ampère)

Ampere

Leerdoelen 2KGT

Vraag

• Waaraan ligt het of een smartphone lang of niet lang met een accu toekomt?
• 
  

Vraag

• Waaraan ligt het of een smartphone lang of niet lang met een accu toekomt?
• → Dit ligt aan hoeveel elektrische energie het toestel verbruikt.

Vermogen

• = hoeveelheid elektrische energie dat een toestel per seconde verbruikt.

• Eenheid = Watt.

• Toestellen met groot vermogen → verbruiken veel energie.

• Meestal spreken we daar van kilowatt (kW). *

• kW → W of W → kW zijn omzettingen die gekend moeten zijn.

Vermogen van een lamp

• Geef het vermogen van deze lamp.
• 
  

Vermogen van een lamp

• Geef het vermogen van deze lamp.
• 2,5W
• Maar geeft licht als een lamp van 10W.

Berekening van het vermogen (W)

• Om het vermogen te berekenen heb je 2 gegevens nodig:
• spanning (V)
• stroomsterkte (A)
• Gebruik dan deze formule → 

vermogen = spanning x stroomsterkte

Op een website wordt reclame gemaakt voor een ledlamp. Deze zou een laag vermogen hebben.  spanning = 12 V  /  stroomsterkte = 220 mA.

► Bereken het vermogen

Gegevens

•  
•  
•  

Gevraagd

•  

Oplossing

Conclusie:

Schakelschema

Verschillende voorbeelden van eenzelfde schakeling.

Schakelschema symbolen

Open stroomkring

Gesloten stroomkring

Serie-schakeling       Parallel-schakeling

Serieschakeling

• weerstanden zijn achter elkaar aangesloten, er zijn geen vertakkingen

• als een lampje kapot gaat, zullen de andere lampjes niet branden.

stroomsterkte serieschakeling

1

3

2

Serieschakeling

Stroomsterkte in een serieschakeling

Parallelschakeling

Stroomsterkte in een parallelschakeling

Geleider & Isolator

VRAGEN?

Wisselmoment: vragen?

Weektaak

3.4 Elektrische stroom

LEERDOELEN

• uitleggen wat een stroomkring is;
  
• beschrijven wat stroomsterkte is;
  
• beschrijven wat elektronen zijn;
  
• een schakelschema tekenen;
  
• de stroomsterkte meten.