De Koude Oorlog
5.2 Crises tijdens de Koude Oorlog
De Koude Oorlog
5.2 Crises tijdens de Koude Oorlog
Leerdoel
Aan het eind van deze les kun je aan de hand van begrippen herkennen en uitleggen hoe de Koude Oorlog verliep en hoe die eindigde.
Koude Oorlog
1945 - 1989
periode van 40 jaar dreiging tussen SU en VS
"koud" want nooit rechtstreeks aanval of bloedvergiet tussen SU en VS
wederzijdse afschrikking (atoombom - wapenwedloop)
wel crisissen tussen bondgenoten SU en VS (in de rest van de wereld)
Hulp voor West-Europa
In het Westblok ging het al snel beter--> door het Marshallplan
Amerikaanse hulp voor landen met als doel om de economie op gang te brengen
Containmentpolitiek
zorgen dat het communisme niet verder verspreidde
Hongaarse Opstand
1956
Hongaarse Opstand
1956
Machtswissel na dood Stalin (1953): Nikita Chroetsjov
Chroetsjov: "terreur en persoonlijkheidsverheerlijking Stalin
zijn verkeerd"
1000en politieke gevangen worden bevrijd uit concentratiekampen
einde spanningen Oost-West?!
Hongaarse Opstand
1956
Hongarije ziet de uitspraken van Chroetsjov als een versoepeling van het bewind
Hongarije (Boedapest) komt in opstand tegen streng communistische regering van hun land(satellietstaat SU)
Beeld van Stalin wordt omvergetrokken
Hongaarse Opstand
1956
Pro-sovjetregering gedwongen af te treden
Gematigde communistische regering aan zet in Hongarije
Hongarije wil uit Warschauwpact stappen
Hongaarse Opstand
1956
Chroetsjov wil niet dat SU uit elkaar valt
Leger grijpt in om de opstand de kop in te drukken => 1000en doden
Berlijnse Muur 1961
De Praagse Lente
1968
In 1968 wordt Alexander Dubček leider van Tsjechoslowakije
Hij wil ‘communisme met een menselijk gezicht’
Mensen mochten zeggen en schrijven wat ze willen
Uiteindelijk grijpt de Sovjet-Unie uiteindelijk in en Dubček werd gearresteerd
Deze Praagse Lente had toen een half jaar geduurd.
Maken:
Werkblad: Verschillen tussen Oost en West
3.1
Blz 157
10 tot en met 13
minute
second
De Koude Oorlog
5.2 Crises tijdens de Koude Oorlog
Cubacrisis
16-28 oktober 1962
Oorzaken
Sinds 1959 was Cuba communistisch
Dit zorgde voor grote irritatie én angst bij de Verenigde Staten: communisme in de achtertuin!
*Mislukte invasie van de CIA op Cuba: Varkensbaai-incident (april 1961)
(Economische) boycot van Cuba
Cuba gaat suiker verkopen aan de Sovjet-Unie
Cuba en de Sovjet-Unie zijn bang voor een Amerikaanse invasie van Cuba.
De Sovjet-Unie plaatst raketten op Cuba
Grote onrust bij de Verenigde Staten
Wat zal Kennedy doen?
Niets doen
Praten met de Sovjet-Unie (diplomatie)
Aanval op Cuba
Blokkade van het eiland, zodat er geen schepen met onderdelen Cuba bereiken
Hij besluit:
Praten met de Sovjet-Unie
Blokkade rondom Cuba
De spanning neemt toe...
Kennedy aan Chroesjtsjov:
Haal de raketbasis op Cuba weg
Laat de Sovjet-schepen met raketonderdelen omkeren
Chroesjtsjov aan Kennedy:
Akkoord, maar dan moeten de Amerikanen Cuba niet aanvallen
De Verenigde Staten moet hun raketten uit Turkije weghalen. Deze stonden gericht op de Sovjet Unie
Robert Kennedy adviseert zijn broer:
"Reageer alleen op het eerste verzoek van Chroesjtsjov. Doe net of je het tweede bericht niet hebt ontvangen."
Chroesjtsjov gaat akkoord!
Gevolgen van de Cubacrisis
Iedereen beseft dat de wereld heel dicht bij een nieuwe wereldoorlog had gezeten
Betere communicatie tussen de VS en de SU: directe telefoonverbinding (Hotline)
De Amerikanen halen ook hun raketten uit Turkije, maar spreken met Chroesjtsjov af dat hij dit niet bekend maakt.
Chroesjtsjov zal, mede door zijn optreden, in 1964 als leider van de SU worden afgezet.
Maken:
Werkblad: De Cubacisis
Klaar: lezen blz 162
Werkblad 2: communistische regeringen komen te val.
Klaar: blz 163 opdracht 9 en 10
minute
second
Revolutiejaar 1989
De val van het communisme in Oost-Europa
Oorzaken
De ideeën van Gorbatsjov (glasnost, perestrojka)...
...botsen met de oude, vastgeroeste, ideeën van de Oosteuropese leiders...
...maar zijn wél populair bij het volk van die landen!
Hongarije zet de grens
met Oostenrijk open
mei 1989
Veel andere inwoners van Oost-Europese landen vluchten
via Hongarije naar het westen.
De Koude Oorlog ontdooit
tweede helft van de jaren '80
Waarom?
Reagan wordt herkozen als president van de VS in 1984: hij kan nu iets vriendelijker richting de Sovjet-Unie zijn
Nieuwe leider voor de Sovjet-Unie, Mikhail Gorbatsjov, brengt een ander geluid
Mikhail Gorbatsjov
Glasnost: openheid
Perestrojka: economische hervormingen
Bezuinigen op militaire activiteiten: minder wapens, minder soldaten.
Dus ook minder Sovjet-soldaten buiten de Sovjet-Unie
Vergeet dit ook niet: wat betreft Gorbatsjov is de wapenwedloop voorbij. De Sovjet-Unie doet in ieder geval niet meer mee.
Val van de Berlijnse Muur
9 november 1989
Daarna gaat het snel...
Totale ineenstorting
van het communisme in Oost-Europa
16 november 1989: communistische leider van Bulgarije wordt afgezet
28 november 1989: communistische partij van Tjecho-Slowakije staat haar macht af
25 december 1989: communistische leider Roemenië wordt terechtgesteld
april 1990: vrije verkiezingen in delen van Joegoslavië
Duitsland herenigd
3 oktober 1990
Einde van de Sovjet-Unie
25 december 1991