Welkom
Kader 3
Welkom
Kader 3
Agenda
Leerdoelen
H. 7.3 en 7.4 (nieuwe lesstof)
Maken opdrachten
Leerdoelen
Je weet / kunt:
Wat de belangrijke inkomsten voor het Rijk zijn.
Welke inkomsten een gemeente zoal heeft.
Toets
Hoofdstuk 7 (helemaal)
Vrijdag 29 mei
Volgende les 22 mei, herhaling en tijd voor vragen.
Heb je nu al vragen? plan je in voor de flexlessen.
Inkomsten van de rijksoverheid
De overheid ontvangt belasting van burgers en bedrijven.
Als je iets koopt, betaal je btw en soms accijns.
Iedereen met een inkomen betaalt inkomstenbelasting.
Dat houden werkgevers als loonbelasting in op het brutoloon van werknemers.
Bv’s en nv’s betalen vennootschapsbelasting over de winst.
Inkomsten van een gemeente
Een gemeente ontvangt op verschillende manieren geld:
inkomsten van het Rijk
gemeentelijke belastingen, waaronder:
onroerendezaakbelasting (ozb), die huiseigenaren jaarlijks betalen
overige inkomsten, zoals:
afvalstoffenheffing
rioolrechten
leges (vergoedingen voor een nieuw paspoort of aanvraag bouwvergunning).
Directe- en indirecte belastingen
Directe belastingen gaan rechtstreeks naar de overheid:
loon- en inkomstenbelasting
vennootschapsbelasting.
Indirecte belastingen (kostprijsverhogende belastingen)
zijn verwerkt in prijs product.
Winkelier draagt deze belasting af aan de overheid:
accijns
btw.
Andere inkomsten van de overheid
De overheid ontvangt ook niet-belastingontvangsten,
bijvoorbeeld:
winst overheidsbedrijven
boetes.
Huishoudboekje van de overheid
Op Prinsjesdag
leest de koning de troonrede voor
presenteert de minister van Financiën:
rijksbegroting
= verwachte inkomsten en uitgaven komend jaar
miljoenennota
= toelichting op rijksbegroting.
Overheidsuitgaven
Ruim de helft van de overheidsuitgaven gaat naar sociale zekerheid en zorg.
Ook andere uitgaven nodig, maar niet alles kan.
Daarom: prioriteiten stellen.
Geld over of tekort?
Begrotingstekort: verwachte uitgaven hoger dan inkomsten
Begrotingsoverschot: verwachte inkomsten hoger dan uitgaven
De overheid leent geld
Begrotingstekort: overheid moet geld lenen
(van banken, verzekeraars, pensioenfondsen, burgers).
Staatsschuld
= schuld van overheid door leningen in alle jaren met een begrotingstekort.
Overheid betaalt hierover rente en aflossing.
Maken opgaven
P. (7.3) Opdracht 1 t/m 10
P. (7.3) Opdracht 1 t/m 12
Afsluiting
Wat de belangrijke inkomsten voor het Rijk zijn.
Welke inkomsten een gemeente zoal heeft.