toets H4 Elektriciteit
Toets Nask H4
4.1: Een stroomkring maken
4.2: Spanningsbronnen
Lesduur is: 80 minOnderdelen in deze les
Toets Nask H4
4.1: Een stroomkring maken
4.2: Spanningsbronnen
4.1 Een stroomkring maken
4.1.1 Je kunt uitleggen hoe je een gesloten stroomkring maakt.
4.1.2 Je kunt het verschil tussen geleiders en isolatoren beschrijven.
4.1.3 Je kunt een aantal geleiders en isolatoren noemen.
4.1.4 Je kunt uitleggen op welke manier je de stroomsterkte meet.
4.1.5 Je kunt beschrijven wat een elektrische stroom is.
Gesloten stroomkring
Dat lukt alleen als de stroom rond kan stromen: van de batterij naar het lampje, door de gloeidraad van het lampje en weer terug naar de andere kant van de batterij.
Er is dan een gesloten stroomkring.
Als je de stroomkring onderbreekt, gaat het lampje weer uit.
Een gesloten stroomkring
Er stroomt stroom door het draadje, dit noemen we lading. Dit gaat altijd rond (stroomkring).
Isolator: Stof die een elektrische stroom niet of heel slecht doorlaat.
Geleider: Stof waar een elektrische stroom gemakkelijk doorheen kan lopen.
Isolerende en geleidende stoffen
Isolator: Hout, rubber, lucht en kunststof
Geleider: alle metalen, bijvoorbeeld koper, ijzer, aluminium. Sommige metalen geleiden beter
Isolerende en geleidende stoffen
Een schakelaar opent en sluit de stroomkring
Stroom meten
De stroomsterkte meten we in Ampère (A).
Als de stroomsterkte klein is, gebruiken we milliampère (mA).
1 mA = 0,001 A
1 A = 1000 mA
Sommige stoffen geleiden elektriciteit slecht. Dit zijn isolatoren. Welke twee stoffen zijn isolatoren?
Lood
Glas
Koolstof
Rubber
Sommige stoffen geleiden elektriciteit goed. Dit noem je geleiders. Welke twee stoffen zijn geleiders?
Goud
Hout
Lucht
Koolstof
Elk onderdeel van een stroomkring heeft een eigen functie. Een batterij is opgenomen in een gesloten stroomkring. Welke uitspraak is juist? De batterij....
levert stroom in de stroomkring
meet de stroom in de stroomkring
vervoert de lading in de stroomkring
meet de lading in de stroomkring
Wat is de eenheid voor de stroomsterkte?
ampère (A)
volt (V)
watt (W)
In een stroomkring heb je een spanningsbron nodig. Welk van de volgende apparaten is een spanningsbron?
accu
lampje
schakelaar
stroomdraad
Vier batterijen van 6 V worden in serie geschakeld. Deze combinatie levert een spanning van...
1,5 V
6 V
12 V
24 V
Reken om: 5 mA = ...... A
Reken om: 452 mA = .... A
Reken om: 5,75 A = ..... mA
Reken om: 0,85 A = .... mA
In het snoer van een magnetron zitten twee koperen draden. a) Waarom zijn deze draden gemaakt van koper en niet van kunststof? b) Leg uit waarom beide koperdraden in het snoer omhuld zijn met kunststof.
Op de vorige afbeelding zie je een schakelschema. Je wilt de stroom meten die door alle lampjes gaat. Op welke plek(ken) kun je de stroommeter daarvoor plaatsen? Leg je antwoord zo veel mogelijk uit!!!
4.1 Een stroomkring maken
4.1.1 Je kunt uitleggen hoe je een gesloten stroomkring maakt.
4.1.2 Je kunt het verschil tussen geleiders en isolatoren beschrijven.
4.1.3 Je kunt een aantal geleiders en isolatoren noemen.
4.1.4 Je kunt uitleggen op welke manier je de stroomsterkte meet.
4.1.5 Je kunt beschrijven wat een elektrische stroom is.
Gesloten stroomkring
Dat lukt alleen als de stroom rond kan stromen: van de batterij naar het lampje, door de gloeidraad van het lampje en weer terug naar de andere kant van de batterij.
Er is dan een gesloten stroomkring.
Als je de stroomkring onderbreekt, gaat het lampje weer uit.
Een gesloten stroomkring
Er stroomt stroom door het draadje, dit noemen we lading. Dit gaat altijd rond (stroomkring).
Isolator: Stof die een elektrische stroom niet of heel slecht doorlaat.
Geleider: Stof waar een elektrische stroom gemakkelijk doorheen kan lopen.
Isolerende en geleidende stoffen
Isolator: Hout, rubber, lucht en kunststof
Geleider: alle metalen, bijvoorbeeld koper, ijzer, aluminium. Sommige metalen geleiden beter
Isolerende en geleidende stoffen
Een schakelaar opent en sluit de stroomkring
Stroom meten
De stroomsterkte meten we in Ampère (A).
Als de stroomsterkte klein is, gebruiken we milliampère (mA).
1 mA = 0,001 A
1 A = 1000 mA
Lesdoelen
Je kunt uitleggen wat spanning is en hoe je spanning meet.
Je kunt het verschil tussen stroomsterkte en spanning uitleggen.
Je kunt de spanning berekenen als je batterijen in serie schakelt.
Je weet voor welke spanning de meeste huishoudelijke apparaten zijn ontworpen.
Wat is spanning?
Spanning
Een spanningsbron is nodig in een stroomkring;
Batterijen hebben ieder een eigen spanning.
Spanning
Iedere batterij heeft zijn eigen spanning.
Spanning word gemeten in Volt (V)
De juiste spanning gebruiken
Een fietslampje heeft vaak 6V nodig.
6V geeft fel licht.
1,5V geeft zwak licht.
12V zorgt ervoor dat het lampje kapot gaat.
Stroombron in serie aansluiten
Als je een batterij of accu in serie aansluit. Kan je de spanning bij elkaar optellen.
12 + 12 = 24 V
Een aantal batterijen van 1,5 V wordt in serie geschakeld en aangesloten op een lampje. Esra meet de spanning over het lampje en meet dat deze 12 V is. Bereken het aantal batterijen dat in serie is geschakeld. Laat je berekening zien
Bij een proef meet Larissa de spanning en de stroomsterkte door verschillende apparaten. Haar meetresultaten zie je in de tabel hiervoor. Bij welke proef wordt de meeste energie vervoerd? Leg je antwoord uit!!!!!
H4 Elektriciteit
4.3: Schakelingen
4.4 Vermogen en energie
Serieschakeling
Een serieschakeling heeft geen vertakkingen: er is maar één stroomkring.
Als er één lampje in een serieschakeling stuk gaat, gaan alle lampjes dan uit.
de stroomsterkte is overal gelijk.
Stroomsterkte in een serieschakeling
De stroomsterkte in een serieschakeling is overal gelijk.
Parallelschakeling
Bij een parallelschakeling zitten alle lampen in eigen stroomkring.
Mocht er één lamp stuk gaan, dan blijft de rest gewoon aan.
de stroomsterkte is niet overal even groot.
In afbeelding 1 zie je de binnenkant van een stekker. Welke drie onderdelen moeten van isolerend materiaal gemaakt worden?
Jeroen heeft een fietslampje van 3 V. Hij sluit het aan op een spanning van 12 V. Wat zal er gebeuren?
Het lampje zal doorbranden
Het lampje zal fel branden
Het lampje zal niet branden
Het lampje zal zwak branden
Welke uitspraak over parallelschakelingen is waar? In een parallelschakeling:
Branden alle lampjes of zijn alle lampjes uit
Is de stroomsterkte altijd overal even groot
Komen geen vertakkingen voor
Kan een lampje kapot zijn, maar de tweede lamp wel werken
In afbeelding 2 zie je twee schakelingen. Welke uitspraak over deze schakelingen is juist?
Het zijn allebei parallelschakelingen
Het zijn allebei serieschakelingen
1 is een parallelschakeling en 2 is een serieschakeling
1 is een serieschakeling en 2 is een parallelschakeling
In afbeelding 3 zie je een schakeling met drie lampjes. Carlo draait lampje 2 los. Wat gebeurt er met de andere twee lampjes?
Lampje 1 gaat uit en lampje 3 blijft branden
Lampje 1 blijft branden en lampje 3 gaat uit
Lampje 1 en 3 blijven allebei branden
Lampje 1 en 3 gaan allebei uit
In schakelschema’s gebruik je symbolen om overzichtelijke tekeningen te maken. In afbeelding 4 zie je vijf symbolen. Welk symbool gebruik je voor een spanningsmeter?
Als je een lampje (of een elektrisch apparaat koop), staat er steeds vermeld hoeveel energie het apparaatje verbruikt. Waar staat dit getal?
Vermogen
Een lampje van 60W verbruikt 60 Joules energie per seconde. Dit wordt afgekort naar Watt - W.
Dus het vermogen van een toestel wordt uitgedrukt in Watt (W).
Vaak is dit af te lezen op het type-plaatje.
Vermogen uitrekenen
Wanneer je de spanning en de stroomsterkte kent, kan je ook het vermogen uitrekenen.
Gebruik hiervoor onderstaande formule.
vermogen = spanning x stroomsterkte
Rekenvoorbeeld
Op een wasmachine staat: 230V en 1035W.
Bereken de stroomsterkte
stroomsterkte = vermogen : spanning
stroomsterkte = 1035W : 230V
stroomsterkte = 4,5A
Elektrische stroom vervoert elektrische energie. Hoeveel energie er wordt vervoerd, hangt af van de spanning en de stroomsterkte. Hier staan vier uitspraken daarover. Welke uitspraak is waar?
Als je de stroom inschakelt, komt het vervoer van energie op gang.
Als je de stroom inschakelt, verdwijnt de spanning.
Een hoge spanning vervoert evenveel energie als een lage spanning.
Hoe meer stroom er loopt, hoe minder energie er wordt vervoerd.
Bij sommige apparaten is het vermogen niet altijd hetzelfde. In tabel 1 staat informatie over vier apparaten. Welke twee apparaten hebben een wisselend vermogen?
Het vermogen van een apparaat kun je uitrekenen met de formule:
vermogen = spanning + stroomsterkte
vermogen = spanning : stroomsterkte
vermogen = spanning × stroomsterkte
vermogen = spanning – stroomsterkte
Op een verlengsnoer staat dat er maximaal 1,0 A door het snoer mag gaan. Marijke wil op dat verlengsnoer de volgende apparaten aansluiten: – een televisie (540 mA); – een dvd-speler (350 mA); – een computer (125 mA); – een bureaulamp (250 mA). Mag Marijke al deze apparaten tegelijk op het verlengsnoer aansluiten en laten werken? Leg je antwoord uit met een berekening.
In afbeelding 6 zie je een fietsdynamo waarop twee lampjes zijn aangesloten. a) Wat voor schakeling is dit? Een serieschakeling of een parallelschakeling? Licht je antwoord toe. b) Is dit de beste manier om de verlichting op een fiets aan te sluiten? Licht je antwoord toe.
Reken het vermogen uit met behulp van de volgende gegevens: spanning: 230 V, stroomsterkte: 3 A
Reken het vermogen uit met behulp van de volgende gegevens: spanning: 12 V, stroomsterkte: 3 A
Reken het vermogen uit met behulp van de volgende gegevens: spanning: 6 V, stroomsterkte: 0,5 A
Reken het vermogen uit met behulp van de volgende gegevens: spanning: 110 V, stroomsterkte: 12 A
Jeroen maakt een schakeling met een platte batterij en vier lampjes. De lampjes schakelt hij parallel. Hij wil twee schakelaars in de schakeling opnemen.
– Schakelaar 1 is de hoofdschakelaar die alle lampjes aan en uit moet kunnen zetten.
– Schakelaar 2 moet twee lampjes uit kunnen zetten als schakelaar 1 in de aan-stand staat.
Teken een schakelschema waarin je duidelijk aangeeft waar Jeroen de schakelaars 1 en 2 moet plaatsen.
Goed gedaan!
Je bent klaar met je toets.
meer oefenen? Maak de test jezelf online (leermiddelen, nova max), oefen met de flitskaarten of leer uit het boek