Beeldspraak
Beeldspraak
wat is beeldspraak?
wat is beeldspraak?
Figuurlijk taalgebruik.
Wat je zegt bedoel je niet echt of letterlijk, het is een verbloemde manier van uitdrukken.
Vaak gebruikt in verhalen, poëzie en reclame.
figuurlijk taalgebruik ofwel een stijlfiguur. De gedachte aan iets bepaalds (de referent) roept andere zaken (beelden) in de gedachten op die met de referent een overeenkomst hebben. Deze cognitief ervaren overeenkomst noemt men associatie. Beeldspraak is een vorm van associatie.
metafoor
metafoor
Een metafoor is een vergelijking zonder het woord 'zoals'.
Jij bent mijn zon
Wikipedia definitie
Beeldspraak ontstaat uit de mentale (cognitieve) behoefte een nieuw inzicht of gegeven te benoemen vanuit een overeenkomst met het reeds bekende. Bij metonymie is er een verband vanuit de (materiële) werkelijkheid, bij metaforen bestaat dit verband alleen in de menselijke geest. In beide vormen van beeldspraak wordt het oude, bekende begrip (het beeld), op het nieuwe gegeven (de referent), geprojecteerd en breidt de mens de cognitieve grip op zijn omgeving uit. In het geval van metaforen is er bij de vertaalslag vanuit het oude naar het nieuwe begrip sprake van toenemende abstractie. Andersom geformuleerd: het gebruikte beeld is bij de metafoor concreter en overzichtelijker dan het begrip waar het naar verwijst.
Het gebruik van nieuwe metaforen leidt tot polysemie: een reeds bestaand woord, woordgroep, of hele zin, krijgt er een betekenisnuance bij.
Een muur
letterlijk: fysieke constructie van bakstenen, hout, …
Psychologische of sociale barrières tegen de muur aanlopen, een muur optrekken
Maatschappelijke en politieke concepten: de Berlijnse muur, muur tussen arm en rijk
sport: een muur van verdedigers
natuur: een muur van vuur (ondoordringbare barrière van vuur)
vergelijking
vergelijking
twee dingen naast elkaar bekijken of vergelijken met behulp van 'zoals' of 'net als'.
Je bent zo rood als een kreeft
metonymie
metonymie
Het vervangen van een woord door iets dat nauw ermee verbonden is.
De kroon wil oorlog
Synechdoche
Een vorm van metonymie, waarbij een deel van iets wordt genoemd om het geheel aan te duiden, of andersom. Het is een stijlfiguur waarbij een specifiek aspect of kenmerk wordt gebruikt om naar het grotere geheel te verwijzen (of vice versa).
Pars pro toto - Totum pro parte
een deel staat voor het geheel: ik zie vijf hoofden - hoofd = persoon
het geheel verwijst naar een deel: "Nederland won goud op de Olympische Spelen." (Niet het hele land, maar de atleet of het team.)
genus pro specie - species pro genere
GPS: Dit gebeurt als een ruimere term wordt gebruikt om naar iets heel specifieks te verwijzen.
"Ik ga even mijn vogel voeren." → (Maar eigenlijk bedoelt iemand zijn parkiet of kanarie.)
SPG: een soortnaam wordt gebruikt om naar iets specifiek te verwijzen. Gebeurt vaak met merknamen
pampers
kway
aspirine/dafalgan
een spa’tje
personificatie
personificatie
Het geven van menselijke eigenschappen aan iets niet-menselijks.
De wind fluisterde in mijn oor.
Atlas - Pommelien Thijs
Jij bent mijn atlas
Metafoor
de aangesproken persoon - atlas
De geliefde fungeert als een gids in het leven van de zangeres, helpt haar richting te vinden en geeft haar houvast.
"Jij bent als een haven in de storm."
vergelijking
Hier wordt de geliefde vergeleken met een haven,
haven is hier een metafoor voor een veilige plek
van waar kan die metafoor komen?
De ander biedt stabiliteit en bescherming wanneer het leven moeilijk is.
"De wereld draait door, maar ik blijf stilstaan."
metonymie
de wereld draait letterlijk, maar de wereld draait door = het leven staat niet stil
metafoor
vertegenwoordigt de bredere werkelijkheid of het leven zelf, met al zijn gebeurtenissen en bewegingen. De "draaien" van de wereld is dus een beeld voor de voortdurende stroom van tijd en de constante activiteit om ons heen.
de wereld verwijst naar de mensen die er leven, het leven zelf en is dus een geheel dat voor een deel instaat.
woordspeling “ik sta stil”
dat ze zelf niet mee vooruit gaat
“De sterren kijken toe terwijl ik jou zoek.”
personificatie
sterren zijn een object
Dit beeld geeft een romantische en dromerige sfeer aan het lied, alsof het universum getuige is van haar zoektocht.
samengevat
waarom heet het nummer Atlas?
haar geliefde wordt voorgesteld als iemand die haar op weg helpt in het leven
welke thema’s komen er voor in de beeldspraak?
de kosmos
het grote onbekende
navigatie
liefde als kompas in het leven.
de storm
turbulentie, onzekerheid, chaos, moeilijk te interpreteren gevoelens
grond, houvast
een zekere stabiliteit
reizen
op zoek zijn naar iets, richting iets toe werken, avontuur, iets nieuw ontdekken
Welke beeldspraak gebruik jij zelf?
denk aan wat je vandaag al hebt gehoord of zelf hebt gezegd, iets uit je omgeving of wat je zag op het internet/tv.
Geef enkele voorbeelden van beeldspraak over liefde
we analyseren ze samen.