Week 3 Genetica - dihybride kruisingen en mutaties
Week 3 - Dihybride kruisingen en mutaties
Lesduur is: 100 minOnderdelen in deze les
Week 3 - Dihybride kruisingen en mutaties
Planning
Herhaling
Leerdoelen
Dihybride kruisingen
Oefeningen maken
Recombinatie en mutatie
Herhaling
Mitose en meiose
Dominant en Reccessief
Homo- en heterozygoot
Kruisingsschema's (monohybride kruisingen)
Leerdoelen
Je kan zelfstandig een dihybride kruising maken
Je kent de begrippen mutatie en weet de gevolgen en variaties er van
Geef aan wat kenmerkend is voor Mitose
Het is van toepassing voor normale celdeling
Het erfelijk materiaal wordt gehalveerd
Het is alleen voor toepassing van reductiedeling
Eén cel deelt zich in vier cellen
Geef aan wat kenmerkend is voor Meiose
Het is ook wel reductiedeling
Uit één cel komen 4 cellen
Hier vindt crossing-over plaats
Het erfelijk materiaal wordt gehalveerd
Geef aan welke antwoordmogelijkheid homozygoot dominant is
dd
DD
Bb
BB
F = Wit en f = Bruin. Wat is het fenotype van dit heterozygote dier ''Ff''?
Kruisingschema
Het gen voor een bruine oogkleur (B) is dominant over het gen voor de blauwe oogkleur (b).
Rex heeft bruine ogen en is heterozygoot voor de oogkleur. Hij krijgt kinderen met Floor die blauwe ogen heeft. Hoe groot is de kans dat zij kinderen krijgen met blauwe ogen?
Hoe groot is de kans dat er kinderen geboren worden met blauwe ogen
25%
50%
75%
100%
Dihybride kruisingen
Naast monohybride kruisingen waarbij je kijkt naar één eigenschap kun je ook kijken naar twee eigenschappen. Dit noemen we een dihybride kruising.
Ouders verschillen meestal in meerdere eigenschappen van elkaar.
Vachtkleur en vacht type
Bijvoorbeeld: Vachtkleur en vachtstructuur
bruin vs zwart | ruw haar vs lang haar
Voorbeeldopdracht
Eén ouderdier is heterozygoot en de ander is volledig homozygoot. Het gaat om een bruine reu met krullen en een heterozygote zwarte teefje met lang haar. Zwart is dominant en wordt aangeduid met ''Z''. Bruin is recessief en wordt aangeduid met ''z''. Lange vacht is dominant en wordt aangeduid met ''D'' en een gekrulde vacht ''d''. Maak hier een kruisingsschema van.
Vragen:
Het genotype staat nu op het bord....
Hoeveel verschillende fenotype komen er voor?
Welke verschillende fenotypen komen er voor?
Hoe groot is de kans dat een bruine pup wordt geboren met een lange vacht?
Maak de opdrachten van het formulier van vorige week
20 -min
Bespreek de antwoorden samen wanneer je klaar bent.
Recombinatie en mutatie
Nakomelingen hoeven dus niet op hun ouders te lijken...
Denk maar aan oog- en haarkleur, gedrag, ect.
Tijdens dit onderwerp gaan wij in op de redenen en principes die hier achter liggen.
Vorming van geslachtscellen
meiose
homologe chromosomen
meiose 1
meiose 2
Mutaties
Veranderingen in het erfelijk materiaal (DNA) van een organisme.
Oorzaken?
Spontaan, straling, ziekten, chemicaliën
Mutaties
Gevolgen
Tijdens de mitose kan het kanker/tumoren veroorzaken
Tijdens de meiose kan het verandering van de genen geven.
Soorten mutaties
Stille mutatie: Mutaties die niet tot uiting komen bij het individu
Functionele mutatie: Mutatie die wel tot uiting komt bij het individu
Voorbeelden?
Soorten mutaties
Stille mutatie: Mutaties die niet tot uiting komen bij het individu
Functionele mutatie: Mutatie die wel tot uiting komt bij het individu
Voorbeelden? >> oogkleur, extra vinger of zelfs antibiotica resistentie!!
Lethale mutaties
Naaktheid Chinese naakthonden wordt veroorzaakt door een dominant gen voor haarloosheid (H). Dit gen komt alleen voor een heterozygote combinatie (Hh) of homozygote combinatie van recessieve genen (hh). De homo- zygote dominante variant (HH) is een lethale factor. Pups worden nooit geboren!!
Hoe groot is de kans dat pups dood gaan wanneer
een reu Hh en teef Hh nakomelingen krijgen?
Recessief overerven van mutaties
Kan overerven zonder dat het zichtbaar is
Kan dus ongemerkt overgegeven worden.
Voordeel: ze verdwijnen best wel gemakkelijk
Nadeel: in één vaste kudde/ groep dieren kan het gen en dus de mutatie ineens de kop op steken.
Het gen kan/is dan waarschijnlijk ook al ver verspreid zijn door de groep dieren!
Filmpje
Filmpje
Maak de opdracht die wordt uitgedeeld.
Plusopdrachten voor de kenners