Thema 3 Erfelijkheid en evolutie
Bs 5 Variatie in genotypen
Thema 3 Erfelijkheid en evolutie
Bs 5 Variatie in genotypen
3.5 Variatie in genotypen
Wat gaan we doen?
Herhalen 3.4 Stambomen
Bas 5 Variatie in genotypen
Opgaven behorende bij bas 5 maken
Afsluiten
Herhalen 3.4
Stambomen
Zie deze stamboom, kan je afleiden welke eigenschap dominant is?
Ja, zwart
Ja, wit
Nee, niet af te leiden
Of een koe roodbont is of zwartbont wordt bepaald door erfelijke factoren. Een koe en een stier, beide zwartbond en heterozygoot, krijgen twee nakomelingen. De nakomelingen krijgen samen een nakomeling die roodbont is. In de afbeelding zijn drie stambomen getekend. Welke stamboom kan de genotypen juist weergegeven?
Stamboom 1
Stamboom 2
Stamboom 3
In de familie De Bruin komt een ziekte voor. Uit onderzoek blijkt dat de ziekte erfelijk is. In de afbeelding zie je de stamboom van de familie De Bruin. Uit welke kruising kun je afleiden dat de ziekte recessief is?
kruising 1 en 2
kruising 3 en 4
kruising 5 en 6
kun je niet zeggen
In de familie De Bruin komt een ziekte voor. Uit onderzoek blijkt dat de ziekte erfelijk is. In de afbeelding zie je de stamboom van de familie De Bruin. Wat is het genotype van familielid nummer 3?
AA
Aa
aa
kun je niet zeggen
Leerdoelen 3.5
Je kunt beschrijven hoe door geslachtelijke voortplanting variatie in genotypen ontstaat.
Je kunt omschrijven wat een mutatie is en je kunt omschrijven hoe kanker ontstaat
Wat hoort daarbij?
Ongeslachtelijke voortplanting
Geslachtelijke voortplanting
Mutatie
Kanker
3.5 Variatie in genotypen
- Geslachtelijke voortplanting leidt tot variatie in genotype
- Variatie in genotype kan leiden tot variatie in fenotype
Voortplanting
Variatie in genotype
Kan ontstaan door:
1. geslachtelijke voortplanting
2. mutatie (= plotselinge verandering in het DNA)
Voorbeeld:
Een individu van wie een gemuteerd gen tot uiting komt in het fenotype = mutant
Albinisme en pigmentmutatie
Albino/ albinisme
Een mutatie (verandering) in het gen voor pigment in je huid en haren veroorzaakt albinisme.
Albino --> geen pigment aanmaken en de huid en haren zijn helemaal kleurloos.
Dit ontstaat al in de geslachtscellen ->
Alle lichaamscellen hebben deze mutatie.
Mutatie in lichaamscel, genotype andere lichaamscellen verandert niet.
Mutatie in geslachtscel, na bevruchting zit de mutatie in alle lichaamscellen
Mutagene invloeden
Invloeden buiten het lichaam die
de kans op mutaties vergroten.
Ontstaan tumor(=gezwel)
Als cellen zich snel en ongeremd gaan delen.
Ontstaan van kanker
Aan de slag....
Lezen bas 5 Variatie in genotypen vanaf blz 196
Maken opdr 1 t/m 8 4 niet
minute
second
Afsluiten
3.5.1 Je kunt beschrijven hoe door geslachtelijke voortplanting variatie in genotypen ontstaat.
3.5.2 Je kunt omschrijven wat een mutatie is en je kunt omschrijven hoe kanker ontstaat
Oefenen 3.5
Bij geslachtelijke voortplanting hebben de nakomelingen...
variatie in genotype en fenotype
variatie in genotype maar gelijk fenotype
hetzelfde fenotype en een ander genotype
allemaal hetzelfde genotype en fenotype
Wat is een mutatie?
Een plotselinge verandering van het genotype
Een plotselinge verandering van het fenotype
Bij welke soort cellen heeft een mutatie het grootste gevolg?
een lichaamscel
een geslachtscel
Mutagene invloeden zijn stoffen van buitenaf die invloed hebben op mutaties. Ken je voorbeelden?