Bs 5 Variatie in genotypen

Thema 3 Erfelijkheid en evolutie 

Bs 5 Variatie in genotypen

1 / 27
volgende
Slide 1: Slide
newEditorBiologieMiddelbare schoolvmbo g, t, mavoLeerjaar 3

In deze les zitten 27 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Thema 3 Erfelijkheid en evolutie 

Bs 5 Variatie in genotypen

3.5 Variatie in genotypen


Wat gaan we doen?

Herhalen 3.4 Stambomen

Bas 5 Variatie in genotypen

Opgaven behorende bij bas 5 maken

Afsluiten

Herhalen 3.4

Stambomen

Zie deze stamboom, kan je afleiden welke eigenschap dominant is?

A

Ja, zwart

B

Ja, wit

C

Nee, niet af te leiden

D


Of een koe roodbont is of zwartbont wordt bepaald door erfelijke factoren. Een koe en een stier, beide zwartbond en heterozygoot, krijgen twee nakomelingen. De nakomelingen krijgen samen een nakomeling die roodbont is. In de afbeelding zijn drie stambomen getekend. Welke stamboom kan de genotypen juist weergegeven?

A

Stamboom 1

B

Stamboom 2

C

Stamboom 3

D


In de familie De Bruin komt een ziekte voor. Uit onderzoek blijkt dat de ziekte erfelijk is. In de afbeelding zie je de stamboom van de familie De Bruin. Uit welke kruising kun je afleiden dat de ziekte recessief is?

A

kruising 1 en 2

B

kruising 3 en 4

C

kruising 5 en 6

D

kun je niet zeggen

In de familie De Bruin komt een ziekte voor. Uit onderzoek blijkt dat de ziekte erfelijk is. In de afbeelding zie je de stamboom van de familie De Bruin. Wat is het genotype van familielid nummer 3?

A

AA

B

Aa

C

aa

D

kun je niet zeggen

Leerdoelen 3.5 

  • Je kunt beschrijven hoe door geslachtelijke voortplanting variatie in genotypen ontstaat.

  • Je kunt omschrijven wat een mutatie is en je kunt omschrijven hoe kanker ontstaat


Wat hoort daarbij?

  • Ongeslachtelijke voortplanting

  • Geslachtelijke voortplanting

  • Mutatie

  • Kanker


3.5 Variatie in genotypen

- Geslachtelijke voortplanting leidt tot variatie in genotype

- Variatie in genotype kan leiden tot variatie in fenotype



Voortplanting




Variatie in genotype

Kan ontstaan door:

1. geslachtelijke voortplanting

2. mutatie (= plotselinge verandering in het DNA)


Voorbeeld: 

Een individu van wie een gemuteerd gen tot uiting komt in het fenotype = mutant


 


Albinisme en pigmentmutatie

Albino/ albinisme

  • Een mutatie (verandering) in het gen voor pigment in je huid en haren veroorzaakt albinisme. 

  • Albino --> geen pigment aanmaken en de huid en haren zijn helemaal kleurloos.

  • Dit ontstaat al in de geslachtscellen -> 

  • Alle lichaamscellen hebben deze mutatie.

Mutatie in lichaamscel, genotype andere lichaamscellen verandert niet.

Mutatie in geslachtscel, na bevruchting zit de mutatie in alle lichaamscellen

Mutagene invloeden

Invloeden buiten het lichaam die

de kans op mutaties vergroten. 

Ontstaan tumor(=gezwel)

Als cellen zich snel en ongeremd gaan delen.

Ontstaan van kanker

Aan de slag.... 

Lezen bas 5 Variatie in genotypen vanaf blz 196

Maken opdr 1 t/m 8      4 niet

10

minute

00

second

Afsluiten

3.5.1 Je kunt beschrijven hoe door geslachtelijke voortplanting variatie in genotypen ontstaat.

3.5.2 Je kunt omschrijven wat een mutatie is en je kunt omschrijven hoe kanker ontstaat


Oefenen 3.5


Bij geslachtelijke voortplanting hebben de nakomelingen...

A

variatie in genotype en fenotype

B

variatie in genotype maar gelijk fenotype

C

hetzelfde fenotype en een ander genotype

D

allemaal hetzelfde genotype en fenotype

Wat is een mutatie?

A

Een plotselinge verandering van het genotype

B

Een plotselinge verandering van het fenotype

C


D


Bij welke soort cellen heeft een mutatie het grootste gevolg?

A

een lichaamscel

B

een geslachtscel

C


D


Mutagene invloeden zijn stoffen van buitenaf die invloed hebben op mutaties. Ken je voorbeelden?