Aanjager voor film- en beeldeducatie in Gelderland en Overijssel
Crash Course
Filmeducatie
Aanjager voor film- en beeldeducatie in Gelderland en Overijssel
Crash Course
Filmeducatie
Wie zijn wij?
Je eerste hulp bij filmeducatie!
Wij zijn een regionaal expertisecentrum op het gebied van film-en beeldeducatie. We adviseren, ondersteunen en inspireren organisaties en het onderwijs
in Gelderland en Overijssel bij het inzetten van film- en beeldeducatie. We wijzen je de weg naar kant-en-klare
filmlessen, lesactiviteiten, en geven advies en trainingen op maat. We werken samen met partners aan het verbinden van vraag en aanbod, en aan
deskundigheidsbevordering van aanbieders en leraren hoe ze film- en beeldeducatie in de volle breedte in het onderwijs kunnen verankeren.
Sander Burger - De veroordeling, 2020
Even voorstellen
& wat gaan we doen?
Deze slide heeft geen instructies
Als ik aan filmeducatie denk,
denk ik aan...
Waar denk jij aan bij filmeducatie?
Mathijs de Jonge - Horizon Zero Dawn, 2017
Ontwikkelaar: Guerrilla Games
Film is altijd en overal om ons heen. Van games tot vlogs en van documentaires tot series.
Wij zien filmeducatie als meer dan alleen speelfilms. Het is alle vormen van bewegend beeld: online content zoals tiktoks maar ook documentairtes, series en games. Games zijn bijvoorbeeld steeds meer echte films waarin acteurs acteren voor een green screen.
Filmhub Oost streeft naar de verankering van filmeducatie in
het curriculum.
Leerlingen groeien op in een wereld waarin ze dagelijks geconfronteerd met bewegend beeld maar krijgen nog weinig handvatten hoe ze deze beelden moeten interpreteren. In 2019 heeft OCW daarom besloten om filmhub's op te richten die als doel hebben om filmeducatie te verankeren in het curriculum. Niet door een nieuw vak op te richten maar juist te kijken hoe filmeducatie kan aansluiten bij de al bestaande vakken.
Sam de Jong - Joe Speetboot, 2026
Filmeducatie is....
Wij zien filmeducatie als meer dan alleen speelfilms. Het is alle vormen van bewegend beeld: online content zoals tiktoks maar ook documentairtes, series en games. Games zijn bijvoorbeeld steeds meer echte films waarin acteurs acteren voor een green screen.
Norbert ter Hall- De belofte van Pisa, 2019
Door filmeducatie leren leerlingen bewegend beeld te begrijpen, te ontleden en te plaatsen in een context.
Met filmeducatie willen we leerlingen leren dat bewegend beeld bestaat uit 1000de keuzes die filmmakers maken. Daarom is het belangrijk dat leerlingen niet alleen bewegend beeld leren begrijpen en ontleden maar ook leren plaatsen in een context.
Will Koopman - Oogappels 2019
Bewust film kijken én maken. Door te maken leer je ook weer anders kijken.
Daarom vinden we dit heel belangrijk zodat leerlingen zowel leren analyseren als de praktijk ervaren door film te maken.
Nathan Grossman - I Am Greta, 2020
Film als middel én als doel
Het inzetten van filmeducatie begint met deze keuze: is film een middel om bijvoorbeeld een (gevoelig) thema te bespreken of de lesstof op een andere manier aan te bieden? Of is het leren over film het doel? Wat zijn shots? Hoe werkt montage?
5 vaardigheden voor filmeducatie
In 2020 is er door het Landelijk Netwerk Filmeducatie een doorlopende leerlijn ontwikkeld. In deze leerlijn staan 5 vaardigheden centraal. Deze vaardigheden kan je door elkaar inzetten:
Beleven
Je kunt films op verschillende manieren beleven; een TikTok-video thuis op je smartphone kijken, de nieuwste speelfilm in de bioscoop, of een documentaire in de klas op het digibord. Als je een film kijkt thuis op de bank dan is de ervaring heel anders dan wanneer je dezelfde film in het donker in de bioscoop kijkt. Daarom is het belangrijk dat leerlingen deze verschillen ervaren.
Verwoorden
Door samen een film bespreken en koppelen aan filmische begrippen leren leerlingen de taal van film kennen. Denk bijvoorbeeld aan termen als shots, camerastandpunten. Op deze manier ontdekken zij hoe ze wat ze zien op een bewuste manier kunnen verwoorden.
Onderzoeken
Door gericht te kijken en te luisteren, onderzoekt en analyseert een leerling de verschillende kanten van film, zoals de verhaalstructuur, de vormgeving en de context van een film. Je kunt een concept, verhaal, visie of boodschap op verschillende manieren vormgeven en versterken door middel van beeld en geluid.
Reflecteren
Door te reflecteren leert de leerling zijn/haar/dien eigen mening en filmsmaak te ontdekken. De leerling kan deze mening/smaak ook onder woorden brengen en onderbouwen door middel van filmische begrippen.
Creëren
Door film bewust te maken, kunnen leerlingen ‘de taal van film’ meester maken en er tegelijkertijd een eigen taal mee creëren. De leerling leert zo om bewust filmische elementen in te zetten om zijn/haar/diens boodschap over te brengen op de kijker. Door leerlingen samen een film te laten maken, worden ook vaardigheden als samenwerken, plannen en communiceren ontwikkelt.
Hoe zijn de kerndoelen Kunst & Cultuur gekoppeld aan de 5 vaardigheden voor filmeducatie?
Door maken en meemaken versterk je het artistiek creatief vermogen (kerndoel 40).
5 vaardigheden voor filmeducatie
In 2020 is er door het Landelijk Netwerk Filmeducatie een doorlopende leerlijn ontwikkeld. In deze leerlijn staan 5 vaardigheden centraal. Deze vaardigheden kan je door elkaar inzetten:
Beleven
Je kunt films op verschillende manieren beleven; een TikTok-video thuis op je smartphone kijken, de nieuwste speelfilm in de bioscoop, of een documentaire in de klas op het digibord. Als je een film kijkt thuis op de bank dan is de ervaring heel anders dan wanneer je dezelfde film in het donker in de bioscoop kijkt. Daarom is het belangrijk dat leerlingen deze verschillen ervaren.
Verwoorden
Door samen een film bespreken en koppelen aan filmische begrippen leren leerlingen de taal van film kennen. Denk bijvoorbeeld aan termen als shots, camerastandpunten. Op deze manier ontdekken zij hoe ze wat ze zien op een bewuste manier kunnen verwoorden.
Onderzoeken
Door gericht te kijken en te luisteren, onderzoekt en analyseert een leerling de verschillende kanten van film, zoals de verhaalstructuur, de vormgeving en de context van een film. Je kunt een concept, verhaal, visie of boodschap op verschillende manieren vormgeven en versterken door middel van beeld en geluid.
Reflecteren
Door te reflecteren leert de leerling zijn/haar/dien eigen mening en filmsmaak te ontdekken. De leerling kan deze mening/smaak ook onder woorden brengen en onderbouwen door middel van filmische begrippen.
Creëren
Door film bewust te maken, kunnen leerlingen ‘de taal van film’ meester maken en er tegelijkertijd een eigen taal mee creëren. De leerling leert zo om bewust filmische elementen in te zetten om zijn/haar/diens boodschap over te brengen op de kijker. Door leerlingen samen een film te laten maken, worden ook vaardigheden als samenwerken, plannen en communi
Swipe
Regisseur: Niels Bourgonje
Jaar: 2019
Producent: Steffie van Rhee
Bron: https://www.youtube.com/watch?v=dTAAzLW4IGY
Niels Bourgonje- Swipe, 2019
Wat voor gevoel roept Swipe bij je op?
Essentiële filmbegrippen deel 1
Shots
Veel leerlingen denken dat de camera aangaat, er van alles gebeurt, camera gaat uit en de film is gemaakt. Maar eigenlijk wordt een film opgenomen in allemaal korte stukjes die je later achter elkaar plakt. Deze stukjes noem je shots. Elk shot verteld een klein stukje van het verhaal. Een scène is meestal opgebouwd uit meerdere shots, zoals een muur bestaat uit meerdere stenen. De verschillende scènes vormen samen de film zoals muren samen een gebouw vormen.
Een hele leuke, simpele opdracht om leerlingen dit te laten ervaren is door te klappen wanneer er van shot wordt gewisseld. Zo voelen en zien ze hoeveel shots er eigenlijk in een scene zitten.
Deze opdracht sluit goed aan bij de vaardigheid onderzoeken.
Welk beeld van Swipe is je bijgebleven?
Je hebt net de film gekeken. Sluit je ogen: wat zie je voor je als terug denkt aan de film?
Teken deze herinnering op één post-it.
Deze post-its hangen we bij elkaar.
Zo maken we samen een visuele samenvatting van de film.
Deze opdracht sluit aan bij kerndoel 37A:
De leerling neemt deel aan diverse culturele en kunstzinnige activiteiten en reflecteert op de eigen ervaring en die van anderen.
De het gaat hierbij om....maken van een kunstzinnige uiting als verwerking van een culturele en kunstzinnige ervaring is als uitgangspunt genomen.
Na het tekenen kan je aan de hand van de post-its in gesprek . Zo reflecteert de leerling en geeft betekenis aan de beleving.
Deze slide heeft geen instructies
Niels Bourgonje- Swipe, 2019
Opdracht uit het lesmateriaal van Movies That Matter bij de film Swipe:
https://moviesthatmatter.nl/educatie/film/swipe/
Niels Bourgonje- Swipe, 2019
Essentiële filmbegrippen
Shots
Film wordt gemaakt door heel veel korte stukjes te filmen en die achter elkaar te zetten. Die kleine stukjes film noemen we shots. Meerdere shots samen noem je een scène.
Essentiële filmbegrippen deel 1
Shots
Veel leerlingen denken dat de camera aangaat, er van alles gebeurt, camera gaat uit en de film is gemaakt. Maar eigenlijk wordt een film opgenomen in allemaal korte stukjes die je later achter elkaar plakt. Deze stukjes noem je shots. Elk shot verteld een klein stukje van het verhaal. Een scène is meestal opgebouwd uit meerdere shots, zoals een muur bestaat uit meerdere stenen. De verschillende scènes vormen samen de film zoals muren samen een gebouw vormen.
Een hele leuke, simpele opdracht om leerlingen dit te laten ervaren is door te klappen wanneer er van shot wordt gewisseld. Zo voelen en zien ze hoeveel shots er eigenlijk in een scene zitten.
Deze opdracht sluit goed aan bij de vaardigheid onderzoeken.
Scène uit Swipe (0:59- 1:30) met 9 shotwisselingen.
Swipe
Regisseur: Niels Bourgonje
Jaar: 2019
Producent: Steffie van Rhee
Bron: https://www.youtube.com/watch?v=dTAAzLW4IGY
Jamille van Wijngaarden - Tienminutengesprek, 2020
Filmkaders
Shots film je vanuit een filmkader. Dit kader bepaalt wat jij als kijker ziet, bijvoorbeeld de omgeving of alleen een paar ogen. Door filmkaders af te wisselen blijft de film interessant om naar te kijken.
Film wordt gemaakt door heel veel korte stukjes te filmen en die achter elkaar te zetten. Die kleine stukjes film noemen we shots. Elk shot verteld een klein stukje van het verhaal. Een scène is meestal opgebouwd uit meerdere shots, zoals een muur bestaat uit meerdere stenen. De verschillende scènes vormen samen de film zoals muren samen een gebouw vormen.
Camerastandpunt
Welk camerastandpunt (waar de camera staat) je kiest is belangrijk: film je iets van boven, dan zie je iets compleet anders dan wanneer je iets van onderen filmt. Door camerastandpunten af te wisselen geef je de kijker extra informatie.
Film wordt gemaakt door heel veel korte stukjes te filmen en die achter elkaar te zetten. Die kleine stukjes film noemen we shots. Elk shot verteld een klein stukje van het verhaal. Een scène is meestal opgebouwd uit meerdere shots, zoals een muur bestaat uit meerdere stenen. De verschillende scènes vormen samen de film zoals muren samen een gebouw vormen.
Niels Bourgonje- Swipe, 2019
Audiodescriptie
Voor blinden en slechtzienden bestaat er audiodescriptie. Audiodescriptie is een ander woord voor beeldbeschrijving. Een stem beschrijft tussen de dialogen door wat er in beeld is te zien. Door deze extra uitleg is het verhaal voor mensen met een visuele beperking veel beter te volgen.
Audiodescriptie opdracht
Een mooie opdracht om leerlingen te laten oefenen met verwoorden is om ze een audiodescriptie te laten schrijven bij een scène. Voor blinden en slechtzienden bestaat er audiodescriptie. Audiodescriptie is een ander woord voor beeldbeschrijving. Een stem beschrijft tussen de dialogen door wat er in beeld is te zien. Door deze extra uitleg is het verhaal voor mensen met een visuele beperking veel beter te volgen want wanneer zij Swipe zouden kijken dan hebben ze geen idee wat er nou eigenlijk gebeurt.
Gordon & Paddy (met audiodescriptie)
Regisseur: Linda Hambäck
Jaar: 2017
Producent: In The Air
Bron: https://www.youtube.com/watch?v=JRCL9OeaheE
Aan de slag met...
Audiodescriptie
Wat zou jij bij de volgende scène uit Swipe als audiodescriptie vertellen? Laten we het eens uitproberen!
Bekijk de scène op de volgende slide en schrijf hier de audiodescriptie voor.
Denk goed na over welke informatie belangrijk is en welke niet. Je hebt 10 minuten de tijd.
Klaar? Wissel jouw audiodescriptie uit met je buurman/vrouw. Wat valt je op? Zijn er veel overeenkomsten?
Deze slide heeft geen instructies
Scène uit Swipe (0:59- 1:30) met 9 shotwisselingen.
Swipe
Regisseur: Niels Bourgonje
Jaar: 2019
Producent: Steffie van Rhee
Bron: https://www.youtube.com/watch?v=dTAAzLW4IGY
Film bespreken aan de hand van Kijk en Vertel:
Wat zag je allemaal?
Wat hoorde je allemaal?
Wat voelde of dacht je allemaal?
Peix al Forn
Regisseur: Guillem Miró
Jaar: 2019
Bron: https://www.youtube.com/watch?v=OlHdcs4v7-0
Welk beeld van Gebakken Vis is je bij gebleven?
Teken dit op een post-it.
Deze post-its hangen we bij elkaar. Zo ontstaat er een beeldende samenvatting van de film.
Guillem Miró - Peix Al Forn , 2019
Deze slide heeft geen instructies
Storyboard
Een storyboard is een soort stripverhaal dat laat zien in welke volgorde de shots het verhaal van de film vertellen. Een storyboard hoeft niet mooi getekend te zijn: stokpoppetjes zijn perfect om te laten zien welk filmkader en camerstandpunt je gaat gebruiken. Een storyboard zorgt ervoor dat iedereen die aan de film werkt, snapt wat er gefilmd moet worden.
Hoe ga je dit verhaal vertellen?
Een storyboard is eigenlijk een soort stripverhaal dat laat zien welke shots in welke volgorde het verhaal van de film gaan vertellen. Een storyboard hoeft niet mooi getekend te zijn: stokpoptjes zijn perfect om te laten zien welk filmkaders je gaat gebruiken.
Het tekenen van een storyboard kan leerlingen veel houvast geven. Leerlingen zijn enthousiast als ze gaan filmen en vergeten soms wat ze precies moeten filmen om hun verhaal te vertellen. Door vooraf een storyboard te maken, kan je leerlingen terugverwijzen naar wat hun idee was en hoe ze dit in beeld gaan brengen. Daarnaast hebben ze iets om tijdens de montage op terug te vallen en blijven ze gefocust op het verhaal dat ze willen vertellen. Ook heb je als docent een beter beeld wat hun idee is en kan je hier makkelijker concrete feedback opgeven.
Aan de slag met...
het storyboard
In de film Peix al forn (Gebakken Vis) krijgt de plastic fles een andere functie en context.
Kijk om je heen in de ruimte: kies samen een voorwerp uit.
Bedenk 6 shots voor een filmscène waarin dit voorwerp een andere functie/rol krijgt. Bijvoorbeeld een waterfles wordt een raket.
Teken deze 6 shots op het storyboard.
Guillem Miró - Peix Al Forn , 2019
Deze slide heeft geen instructies
Zara Dwinger - Kiddo, 2023
Welke mogelijkheden voor film zie je binnen jouw lessen?
Deze slide heeft geen instructies
Alex Holmes Felix Thompson - Brief voor de koning, 2020
Aan de slag
in de klas
Deze slide heeft geen instructies
www.lessonup.com/nl/channel/filmeducatie
www.avdt.vpro.nl (Archief van de Toekomst)
www.idfa.nl/onderwijs/films-in-de-klas
www.moviesthatmatter.nl/educatie/film-in-de-klas
Gratis lesmateriaal
Deze slide heeft geen instructies
Wat kan Filmhub Oost betekenen?
Wes Anderson-Asteroid City, 2023
www.filmhuboost.nl/aanbod
Deze slide heeft geen instructies
Trainingen & Workshops
We geven gratis trainingen en workshops op maat. Van een eerste kennismaking met filmeducatie tijdens een studiemiddag tot een verdiepend traject waarin visieontwikkeling centraal staat.
Deze slide heeft geen instructies
Film-Maak-Set
Gratis leskisten met iPads en statieven, en training hoe de materialen werken. Aan te vragen via
Deze slide heeft geen instructies
Eerste hulp bij Filmeducatie
Op zoek naar een geschikte film bij een bepaald thema? Wil je aan de slag met Stop Motion maar weet je niet hoe? Nieuwgierig naar filmeducatie?
Wij denken graag met je mee! Hoe groot of klein de vraag ook is stuur een mailtje naar:
info@filmhuboost.nl
Jamille van Wijngaarden - Tienminutengesprek, 2018
Deze slide heeft geen instructies
Film Wijze Waaier
In de klas aan de slag met opdrachten uit deze crash course? De Film Wijze Waaier staat vol met korte werkvormen waar je geen techniek voor nodig hebt.
Gratis aan te vragen via de QR code of: www.filmhuboost.nl/film-wijze-waaier
Deze slide heeft geen instructies
Is je beeld van filmeducatie veranderd?
Deze slide heeft geen instructies
Wat vond je van deze Crash Course?
Deze slide heeft geen instructies
www.filmhuboost.nl
info@filmhuboost.nl
Deze slide heeft geen instructies