De restauratiepolitiek op het Congres van Wenen
1814-1815
Europa na Napoleon...
Onder leiding van Pruisen (Duitsland), Oostenrijk, Rusland en Engeland
De restauratiepolitiek op het Congres van Wenen
1814-1815
Europa na Napoleon...
Onder leiding van Pruisen (Duitsland), Oostenrijk, Rusland en Engeland
Deze slide heeft geen instructies
Leerdoelen
Je bouwt een historisch referentiekader op
Je vergelijkt historische kaarten
Je analyseert de doelen van het Congres van Wenen
Je bespreekt de continuïteit en discontinuïteit tussen de periode voor en na de Franse Revolutie
Je analyseert bronteksten in kader van historisch maatschappelijke context
Je analyseert de problemen voor de doelstellingen van het Congres van Wenen
Je analyseert hoe het congressysteem de conservatieve krachten in Europa ondersteunt
Je actualiseert het principe van het congressysteem
Je evalueert of het Congres van Wenen behoudend of vernieuwend is
Je evalueert of het Congres van Wenen geslaagd is
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
1814-15 Congres Wenen
Deze slide heeft geen instructies
1814-
Deze slide heeft geen instructies
1814-
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Onderzoeksvraag:
In welke mate kan de invloed van de Franse Revolutie ongedaan gemaakt worden?
Deze slide heeft geen instructies
Onderzoeksvraag: In welke mate kan de invloed van de Franse Revolutie ongedaan gemaakt worden?
Wat gaan we bestuderen?
Wat is het Congres van Wenen?
Wat was het doel van het Congres van Wenen?
Wat is de restauratiepolitiek?
Wat is het belang van het Congres?
Zijn de bepalingen van het Congres duurzaam?
Wat verandert er tegenover de periode voor de Revolutie?
CvW: duurde ongeveer 8 maanden en was een reactie tegen de Franse Revolutie en de veroveringen van Napoleon die de ideeën van de Franse Revolutie uitdragen
Doel:
Herstel Ancien Regime
Restauratie van de wettelijke orde
Volkssoevereiniteit (macht gaat uit van het volk) en vrijheid en gelijkheid : GEVAAR voor Europese monarchieën
Legitimiteit van koningschap wordt verdedigd
Gestoeld op traditie
Goddelijke opdracht
Zorgt voor stabiliteit – geen revoluties meer!
Duurzame vrede installeren door machtsevenwicht (Engelse doctrine Balance of Power)
100 jaar geen oorlog
Stabiele grenzen
Continuïteit met vrede van Westfalen (1648
Respecteren van grenzen
Niet bemoeien met binnenlandse aangelegenheden
Stap verder: hertekenen van grenzen + ontstaan supranationaal overleg
Belang: machtsevenwicht, ontwikkeling diplomatie en 1e Europese samenwerking
Maar iedereen blij?? Neen!
Weet je nog? Wat was de essentie van de Franse Revolutie?
Deze slide heeft geen instructies
Verklaring van de rechten
van de mens en de burger
augustus 1789
FRANSE REVOLUTIE
Op 26 augustus werd de 'Déclaration des Droits de l'Homme et du Citoyen' afgekondigd.
In dit document wordt duidelijk gemaakt dat ieder mens vrij én met gelijke rechten wordt geboren, gebaseerd op de ideeën van de verlichting.
Persvrijheid, Godsdienstvrijheid, Onschuldig tot staat je schuld heeft bewezen, Inspraak als je belasting betaalde (cijnskiesrecht),Goederen worden beschermd, Scheiding van de 3 staatsmachten: uitvoerende, rechterlijke en wetgevende macht
Deze verklaring is gebruikt als voorbeeld voor Universele Verklaring van de Rechten van de Mens van de Verenigde Naties.
Deze slide heeft geen instructies
Napoleon wil over heel Europa regeren
Waarom?
- Ideeën van de Franse Revolutie verspreiden.
- Macht- en gebiedsuitbreiding.
Hoe?
- Door oorlogen te voeren.
Deze slide heeft geen instructies
Napoleon werd verlagen bij de slag bij Leipzig (1813) door een coalitieleger
Hij werd gevangen gezet op het eiland Elba
De Franse legers die een groot deel van Europa hadden bezet, moesten zich terugtrekken.
Maar wat na Napoleon? Er werd een internationale conferentie gehouden in Wenen om dit te bespreken.
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Poging tot herstel van de oude orde (Ancien Régime)
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Wie staan er bovenaan en waarom?
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Na de val van Napoleon krijgen de conservatieven in Europa de overmacht.
Deze slide heeft geen instructies
Het legitimiteitsprincipe stelde dat de vroegere vorsten opnieuw op de troon werden gezet.
Ze waren verondersteld te regeren als een absolute vorst: het volk kreeg geen inspraak (goddelijk recht boven volkssoevereiniteit)
Lodewijk XVIII Ferdinand VII Johan VI Willem I
Frankrijk Spanje Portugal Nederlanden
Legititmiteitsprincipe
Deze slide heeft geen instructies
De isolatie van Frankrijk: om te voorkomen dat Frankrijk opnieuw Europa onder de voet zou lopen, werd het omringd met bufferstaten.
.
Frankrijk:
Teruggedrongen tot grenzen voor 1790
Omringd door bufferstaten
Verenigd Koninkrijk der Nederlanden (Z en N nederlanden)
Koninkrijk Piemont-Sardinie
Pruisen krijgt gebiedsuitbreiding in Rijngebied
Zwitserland
HRR der Duitse natie gaat van 350 staatjes naar 39: Duitse Bond met Oostenrijkse voorzitter
Bestuurd door afgevaardigden van de staten, maar eigenlijk door Pruisen en Oostenrijk
Rusland: krijgt groot deel van Polen (rest naar Pruisen)
Oostenrijk: verliest Z-Nederlanden maar wordt gecompenseerd met gebiedsuitbreiding Adriatische kust en Noord-Italie + voorzitter Duitse Bond
Heilige Alliantie!!! Orthodoxe Tsaar, Katholieke Oostenrijkse keizer, protestantse Pruisische koning
Later aangevuld met Groot Br
1818: Frankrijk treedt toe: Grote Alliantie.
- vergaderen
- interventierecht
Dit zorgde voor een nieuwe verdeling - evenwicht van machten
Deze slide heeft geen instructies
Maar... Spanning in de maatschappij
Deze slide heeft geen instructies
Na de val van Napoleon krijgen de conservatieven in Europa de overmacht.
Ze proberen de oude machtsposities van de adel en de koningen (= Ancien Régime) weer te herstellen: ze restaureren het.
De 'Restauratie' (periode van 1815-1848) tracht dus de periode te herstellen van voor de Franse Revolutie en Napoleon zonder de Verlichte ideeën. Het is een reactie op de Revolutie en de ideeën van de Verlichting.
Het was gestoeld op de filosofie van het conservatisme: een samenleving kan niet enkel gebaseerd zijn op de rede, maar ook op tradities. Veranderingen moeten komen via een evolutie - langzaam en natuurlijk..
Conservatisme – uitgedragen door Metternich (minister van BuZa Oostenrijk)
Gestoeld op id Iers filosoof Burke
Baseert zich op traditie (conserveren)
Zet zich af tegen ideologieën die samenlevingen radicaal willen veranderen
Houden wat goed is, verbeteren wat kan (organisch en doordacht)
Reactionair: reactie op de Franse Revolutie
Sleep de stellingen naar de passende politieke stroming.
Conservatisme
Liberalisme
Vrijheden moeten vastgelegd worden in een grondwet.
De oude orde, met een koning, moet hersteld worden.
Burgers moeten inspraak hebben in het bestuur.
Rust en stabiliteit is belangrijk
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
De opkomst van het nationalisme
De overheersing van Napoleon had het nationalisme aangescherpt bij verschillende volkeren.
Napoleon had bij de herverdeling van Europa verschillende volkeren samengevoegd en hierdoor groeide het nationalisme. Aan de ene kant respecteerde hij lokale tradities en talen, wat mensen trots maakte op hun cultuur. Maar aan de andere kant voegde hij vaak verschillende volkeren samen onder één leiding, wat ervoor zorgde dat deze volkeren autonomie of zelfbestuur wilden. Omdat ze werden overheerst door Frankrijk, voelden ze zich samen sterk en wilden ze onafhankelijkheid.
19de eeuw: mensen krijgen het gevoel dat ze bij een volk of natie hoorden, een groep met een eigen taal, cultuur en geschiedenis.
Nationalisme--> Grote liefde voor je eigen land, volk en cultuur.
Idee dat volkeren het recht hadden op een eigen staat
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Allianties
De nieuwe orde moest door onderlinge solidariteit beschermd worden!
Grote Alliantie: Rusland, Oostenrijk, Pruisen, Groot-Brittannië en later ook Frankrijk
Regelmatige vergaderingen om voorspoed en vrede in Europa te bevorderen - Dit eerste permanente politieke overleg in Europa was vernieuwend
Interventierecht: de troepen van de alliantie verdedigen de 'orde' - het was dus een instrument voor de conservatieve krachten
Deze slide heeft geen instructies
Vormen van internationale samenwerking
Deze slide heeft geen instructies
Belangrijke internationale organisaties zijn:
Europese Unie (EU)
Verenigde Naties (VN)
NAVO
Internationaal monotarair fonds (IMF)
Wereldbank
World trade organisation (WRO)
Deze slide heeft geen instructies
De Verenigde Naties
Deze slide heeft geen instructies
VN Veiligheidsraad
Doel: Veiligheid!
Door: onderhandelen -> afspraken maken
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
Geslaagd herstel?
Nationalisme en liberalisme worden verdrukt op het Congres, maar gaan deze ideeën zomaar verdwijnen?
De hele 19e eeuw door zullen we een strijd zien tussen de oude orde (adel/vorst) en de nieuwe orde (verlichte ideeën)
Tussen conservatieve (behoudsgezinde) en progressieve - liberale (gericht op verandering) krachten.
Deze slide heeft geen instructies
Het congres van Wenen tracht de orde te herstellen.
Wat is het Congres van Wenen?
Een reactie tegen de Franse Revolutie en de veroveringen van Napoleon.
Wat was het doel van het Congres van Wenen?
Herstel van het Ancien Régime
Duurzame vrede verwezenlijken in Europa
Hoe gaat het Congres van Wenen dit verwezenlijken?
Hertekenen van de grenzen van Europa/herstel oude vorsten
Stabiele situatie creëren door overleg tussen de grootmachten
Wat is het belang van het Congres?
principe van machtsevenwicht hanteren
ontwikkeling van een Europese samenwerking
Zijn de bepalingen van het Congres duurzaam?
door het ontstaan van het liberalisme en nationalisme is een terugkeer niet duurzaam
De Revolutiegolven van 1830 en 1848 tonen aan dat de wereld teveel veranderd is.
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen uit deze les
Congres van Wenen
Restauratie
Restauratiepolitiek
Conservatisme
Progressivisme
Nationalisme
Liberalisme
Congressysteem
Grote Alliantie
legitimiteitsprincipe
krachtenevenwicht
compensatiebeginsel
omringingspolitiek
Deze slide heeft geen instructies