Hoofdstuk 5 - Politieke theorie | VWO

Hoofdstuk 5

'Politieke theorie'

1 / 69
volgende
Slide 1: Slide
newEditorMaatschappijwetenschappenMiddelbare schoolvwoLeerjaar 4-6

In deze les zitten 69 slides, met interactieve quizzen en tekstslides.

time-iconLesduur is: 150 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

Hoofdstuk 5

'Politieke theorie'

Deze slide heeft geen instructies

De Europese Unie moet toegang tot Facebook, Instagram en Whatsapp blokkeren en vervangen door staatsgesteunde apps en sociale netwerken.

De Europese Unie moet toegang tot Facebook, Instagram en Whatsapp blokkeren en vervangen door staatsgesteunde apps en sociale netwerken.

Deze slide heeft geen instructies

Wat heb ik dat hoofdstuk geleerd?

  • ik weet wat de verschillende meetinstrumenten zijn.

  • ik weet wat kans en variabelen zijn en wanneer er sprake is van een verband.

  • ik weet wat een conceptueel model en hypothese zijn.

  • ik weet wat betrouwbaarheid, validiteit en representativiteit zijn.

  • ik weet wat correlatie en causaliteit is. 

Vorig hoofdstuk...

Deze slide heeft geen instructies

Wat leer ik dit hoofdstuk?

  • ik begrijp wat staatsvorming is.

  • ik weet wat rationalisering inhoudt.

  • ik kan uitleggen wat politieke socialisatie is.

  • ik weet welke ideologieën er zijn.

  • ik weet wat politieke instituties zijn en hoe deze werken.

Leerdoelen

Deze slide heeft geen instructies

§5.1 Staatsvorming

Deze slide heeft geen instructies

Waar bestaat de Staten-Generaal uit?

Waar bestaat de Staten-Generaal uit?

A

Eerste Kamer

B

Tweede Kamer

C

Eerste en Tweede Kamer

D

Parlement

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Staatsvorming

De institutionalisering van 

politieke macht tot een staat

Deze slide heeft geen instructies

Interne soevereiniteit

We spreken van een staat als er sprake is van interne soevereine macht omdat die:

1. als het hoogste gezag regeert over een groep mensen

2. binnen een bepaald grondgebied valt 

3. en daarbij het geweldsmonopolie en belastingmonopolie bezit

4. externe soevereiniteit heeft

Deze slide heeft geen instructies

Externe soevereiniteit

Andere staten erkennen dat het staatsgezag het hoogste gezag over de bevolking is op dat grondgebied.

Deze slide heeft geen instructies

Non-interventiebeleid

Staten mengen zich niet met de interne zaken van andere staten.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Rationalisering

Het proces van het ordenen en systematiseren van de werkelijkheid met de bedoeling haar voorspelbaar en beheersbaar te maken en van het doelgericht inzetten van middelen om zo efficiënt en effectief mogelijk resultaten te bereiken.

Deze slide heeft geen instructies

Rationalisering

  • Depersonalisering

  • Formalisering   

  • Integratie

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Depersonalisering

Functie en persoon zijn gescheiden. De functie bepaalt de macht van het gezag en niet meer de persoon.

Deze slide heeft geen instructies

Formalisering

Rechten en plichten worden steeds meer officieel vastgelegd in wetten en contracten, waarvan de overheid de handhaving waarborgt.

Deze slide heeft geen instructies

Integratie

Staat en samenleving zijn bij staatsvorming verweven geraakt. De staat is bedoeld voor bescherming van de samenleving en de samenleving betaalt de belasting zodat de staat kan functioneren. 

Deze slide heeft geen instructies

§5.2 Politieke Socialisatie

Pagina 100

Deze slide heeft geen instructies

Politieke socialisatie

Het proces van overdracht en verwerving van de politieke cultuur van de groep(en) en samenleving waar mensen toe behoren. Het proces bestaat uit opvoeding, opleiding en andere vormen van omgang met anderen.

Deze slide heeft geen instructies

Conflict en harmonie model

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Conflict

model

Harmonie

model

Overleg

Demonstraties

Poldermodel

Consensus

Strijd

Stakingen

Deze slide heeft geen instructies

Sleep de vraag naar het juiste antwoord

Economisch

Cultuur

Politiek

Hoe moet de macht worden verdeeld?

Hoe moeten goederen geproduceerd en gedistribueerd (verdeeld) worden?

Hoeveel vrijheid mogen mensen hebben ten opzichte van de overheid?

Deze slide heeft geen instructies

§5.3 Politics: Ideologie

Pagina 103


Deze slide heeft geen instructies

Ideologie

Een samenhangend geheel van beginselen en denkbeelden, meestal uitmondend in ideeën over de meest wenselijke maat­schappelijke en politieke verhoudingen.

Deze slide heeft geen instructies

Wat zijn de drie hoofdideologieën van het Nederlandse politieke landschap?

Wat zijn de drie hoofdideologieën van het Nederlandse politieke landschap?

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Liberalisme

Uitgangspunten:

  • Individuele rechten

  • Individuele vrijheden

Deze slide heeft geen instructies

Socialisme / sociaaldemocratie

Uitgangspunten:

  • Gelijkheid

  • Een sturende rol van de overheid

Deze slide heeft geen instructies

Confessionalisme

Uitgangspunten:

  • Christelijke waarden

  • Samenwerking in maatschappelijke verbanden

Deze slide heeft geen instructies

Single-issuepartij

Politieke partijen die zich bezighouden met een beperkt aantal doelen gerelateerd aan één onderwerp.

Deze slide heeft geen instructies

Geef een voorbeeld van een single-issuepartij

Geef een voorbeeld van een single-issuepartij

Deze slide heeft geen instructies

Links

Rechts

Midden

Zet de ideologieën op de juiste plek.






Communisme

Socialisme

Liberalisme

Conservatisme

Fascisme

Deze slide heeft geen instructies

Hoe denkt het socialisme over politiek?

Hoe denkt het socialisme over politiek?

A

Socialisten willen meer inspraak voor burgers.

B

Linkse socialisten willen meer invloed voor burgers maar rechtse socialisten niet.

C

Socialisten willen dat burgers politici kunnen kiezen maar ze zijn geen voorstander van het invoeren van het referendum.

D


Deze slide heeft geen instructies

Hoe denkt het liberalisme over politiek?

Hoe denkt het liberalisme over politiek?

A

Liberalen willen meer inspraak voor burgers.

B

Linkse liberalen willen meer invloed voor burgers maar rechtse liberalen niet.

C

Liberalen willen dat burgers politici kunnen kiezen maar ze zijn geen voorstander van het invoeren van het referendum.

D


Deze slide heeft geen instructies

Welke ideologie wil dat burgers politici mogen kiezen, maar is geen voorstander van het referendum?

Welke ideologie wil dat burgers politici mogen kiezen maar is geen voorstander van het referendum?

Deze slide heeft geen instructies

Hoe denkt het socialisme over economie?

Hoe denkt het socialisme over economie?

A

Socialisten zijn voorstander van economische vrijheid en eigen verantwoordelijkheid.

B

Socialisten willen een belangrijke rol voor de overheid in de economie om te zorgen voor meer gelijkheid.

C

Voor socialisten is dit een dilemma; enerzijds is naastenliefde belangrijk, anderzijds zijn ze voorstander van eigen verantwoordelijkheid.

D


Deze slide heeft geen instructies

Hoe denkt het confessionalisme over economie?

Hoe denkt het confessionalisme over economie?

A

Confessionelen zijn voorstander van economische vrijheid en eigen verantwoordelijkheid.

B

Confessionelen willen een belangrijke rol voor de overheid in de economie om te zorgen voor meer gelijkheid.

C

Voor confessionelen is dit een dilemma; enerzijds is naastenliefde belangrijk, anderzijds zijn ze voorstander van eigen verantwoordelijkheid.

D


Deze slide heeft geen instructies

Wat hoort er NIET bij het liberalisme?

Welke uitspraak past niet bij het liberalisme?

A

Liberalen zijn voorstander van economische vrijheid en eigen verantwoordelijkheid.

B

Liberalen willen een belangrijke rol voor de overheid in de economie om te zorgen voor meer gelijkheid.

C

Individuele vrijheid is belangrijk, mensen mogen dus zelf weten welke cultuur zij naleven.

D

Linkse liberalen willen meer invloed voor burger maar rechtse liberalen niet.

Deze slide heeft geen instructies

Ideologieën over politiek

Socialisten willen meer inspraak voor burgers.

Confessionelen willen dat burgers politici kunnen kiezen maar zij zijn geen voorstander van het invoeren van het referendum.

Linkse liberalen willen meer invloed voor burger maar rechtse liberalen niet.

Deze slide heeft geen instructies

Ideologieën over cultuur

Socialisten/sociaaldemocraten: eigen cultuur naleven, alle culturen zijn gelijkwaardig, maar het mag de emancipatie niet in de weg staan.

Confessionelen vinden harmonie belangrijk, mensen mogen een eigen cultuur naleven maar het moet niet ten koste gaan van de Nederlandse cultuur of Bijbelse principes en normen.

Liberalen: individuele vrijheid is belangrijk, mensen mogen dus zelf weten welke cultuur zij naleven.

Deze slide heeft geen instructies

Ideologieën over economie

Socialisten/sociaaldemocraten willen een belangrijke rol voor de overheid in de economie om te zorgen voor meer gelijkheid.

Voor confessionelen is dit een dilemma; enerzijds is naastenliefde belangrijk, anderzijds zijn ze voorstander van eigen verantwoordelijkheid.

Liberalen zijn voorstander van economische vrijheid en eigen verantwoordelijkheid.

Deze slide heeft geen instructies

Combineer de politieke partij met de juiste ideologie

Confessionalisme

Rechts

Links

Deze slide heeft geen instructies

§5.4 Polity: Politieke institutie

Pagina 108



Deze slide heeft geen instructies

Politieke instituties

Een complex van min of meer geformaliseerde regels die het gedrag van mensen en hun onderlinge relaties rond politieke machtsuitoefening en politieke besluitvorming reguleren.

Deze slide heeft geen instructies

Formele politieke instituties

Gaan over wetten en bepalingen die voorschrijven hoe mensen zich moeten gedragen.

Deze slide heeft geen instructies

Informele politieke instituties

Gaan over ongeschreven gedragsregels waar mensen zich uit traditie of gewoonte aan houden.

Deze slide heeft geen instructies

Fractiediscipline

Een voorbeeld van een informele politieke institutie:

Van volksvertegenwoordigers die bij dezelfde fractie horen wordt verwacht dat zij bijna altijd voor of tegen dezelfde moties, wetten en amendementen stemmen.


Deze slide heeft geen instructies

Zes noodzakelijke politieke vereisten

  1. Gekozen volksvertegenwoordigers

  2. Vrije, eerlijke en regelmatige verkiezingen

  3. Vrijheid van meningsuiting 

  4. Toegang tot meerdere informatiebronnen

  5. Vrijheid van vereniging

  6. Inclusief burgerschap

Deze slide heeft geen instructies

Wat gebeurt er met Prinsjesdag?

Wanneer is Prinsjesdag?

Deze slide heeft geen instructies

Wat gebeurt er met Prinsjesdag?

Wat gebeurt er met Prinsjesdag?

Deze slide heeft geen instructies

Geef voorbeelden van politieke instituties rondom Prinsjesdag.

Geef voorbeelden van politieke instituties rondom Prinsjesdag.

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Welke mensen (qua functie) staan hier op de voorste rij?

Welke mensen (qua functie) staan hier op de voorste rij?

Ministers, Staatsecretarissen, Raad van State, Nationale Ombudsman en de Nationale Rekenkamer

Met welke zin start de koning zijn troonrede altijd?

Met welke zin start de koning zijn troonrede altijd?

Deze slide heeft geen instructies

Troonrede

In de troonrede staan de volgende zaken centraal:

1. Beschouwingen over dingen die in de afgelopen periode in Nederland en elders in de wereld zijn gebeurd.

2. Aankondigingen van plannen en maatregelen op het gebied van wetgeving en bestuur.

Deze slide heeft geen instructies

Algemene beschouwingen

Direct na Prinsjesdag bespreken de fractieleiders van de politieke partijen in de Kamer de hoofdlijnen van de Miljoenennota en de rijksbegroting. Dat gebeurt tijdens de Algemene Politieke Beschouwingen. In de Tweede Kamer debatteren politieke partijen bij die beschouwingen over de plannen van het kabinet. Zij doen dat vanuit hun overtuiging, hun idee over hoe de ideale samenleving eruit ziet.

Deze slide heeft geen instructies

Leg uit dat de Algemene Beschouwingen een politieke institutie is.

Leg uit dat de Algemene Beschouwingen een politieke institutie is.

Deze slide heeft geen instructies

De algemene beschouwingen zijn te koppelen aan het kernconcept ideologie.

Bespreek met de leerlingen waarom de algemene beschouwingen te koppelen zijn aan het kernconcept ideologie. 

Deze slide heeft geen instructies

Deze slide heeft geen instructies

Wat heb je geleerd deze les?

Wat heb je geleerd deze les?

Deze slide heeft geen instructies

Wat vind je nog lastig?

Wat vind je nog lastig?

Deze slide heeft geen instructies

Wat leerde ik dit hoofdstuk?

  • ik begrijp wat staatsvorming is.

  • ik weet wat rationalisering inhoudt.

  • ik kan uitleggen wat politieke socialisatie is.

  • ik weet welke ideologieën er zijn.

  • ik weet wat politieke instituties zijn en hoe deze werken.

Leerdoelen

Deze slide heeft geen instructies

Einde van hoofdstuk 5

Politieke theorie

Deze slide heeft geen instructies