Een goed gesprek voeren

• newEditor
• Nederlands
• Middelbare school
• vmbo b, k
• Leerjaar 1

Open de les met het alledaagse: leerlingen voeren elke dag gesprekken, maar niet elk gesprek heeft hetzelfde doel of verloopt even goed.

Lesdoel

• Ik weet hoe je een goed gesprek voert.

• Ik weet welke gespreksdoelen er zijn.

• Ik weet hoe je een gesprek observeert en beoordeelt.

Waardoor voelt een gesprek voor jou goed?

Gebruik de woordwolk om voorkennis op te halen. Verwachte woorden: luisteren, duidelijk, vragen, respect, eerlijk, rustig, oogcontact.

Het doel van een gesprek

• Informatie krijgen:

  Je vraagt een docent om extra uitleg:

• Je mening geven:
  Je vertelt vrienden wat je van een serie vindt:

• Jezelf of de ander vermaken:
  Je vertelt een grappig vakantieverhaal:

• Je gevoelens uiten:
  Je vertelt hoe blij je bent met een nieuwe outfit:

Benadruk dat leerlingen vaak intuïtief al aanpassen hoe ze praten, maar dat ze dit nu bewust leren herkennen.

Het hoofddoel

Een gesprek kan meerdere doelen hebben.

Het hoofddoel is het belangrijkste doel van dat gesprek.

Als je op een grappige manier vertelt over je vakantie in Zweden, geef je informatie én vermaak je de ander.

Laat horen dat hetzelfde onderwerp dus op verschillende manieren verteld kan worden, afhankelijk van het hoofddoel.

Wat is het hoofddoel van een gesprek?

A

Het belangrijkste doel

B

Het langste onderwerp

C

De eerste vraag

D

De leukste opmerking

Toetst het verschil tussen meerdere mogelijke doelen en het doel dat het zwaarst weegt.

Tips voor een goed gesprek

• Groet elkaar en maak duidelijk waarover je wilt praten.

• Spreek duidelijk en in een rustig tempo.

• Stel vragen en geef antwoorden.

• Gebruik open en gesloten vragen.

• Luister goed naar de ander.

• Reageer op de ander.

• Blijf bij het onderwerp.

• Houd je aandacht bij het gesprek.

• Laat ook de ander voldoende aan het woord.

• Let op je lichaamstaal. (kijk de ander aan, ga rechtop zitten)

• Sluit het gesprek af en zeg elkaar gedag.

Koppel dit aan verstaanbaarheid: te snel praten of mompelen maakt een gesprek onduidelijk, ook als de inhoud goed is.

Welke vraag is een open vraag?

A

Ben je klaar?

B

Hoe vond je het gesprek?

C

Is dat waar?

D

Kom je mee?

De juiste optie vraagt om een uitgebreider antwoord; de andere opties sturen naar kort antwoord of ja/nee.

Kijken, luisteren en beoordelen

Door goed naar gesprekken van anderen te kijken en te luisteren, word je zelf een betere spreker.

Je leert herkennen wat goed werkt en wat minder goed werkt in een gesprek.

Dit subtopic verschuift van zelf spreken naar observeren, maar blijft binnen mondelinge taalvaardigheid.

Waar let je op?

Bedenk vóór het gesprek waarop je gaat letten.

Gebruik daarbij dezelfde aandachtspunten als bij een goed gesprek, zoals duidelijk spreken, luisteren, vragen stellen en lichaamstaal.

Benadruk dat gericht observeren beter werkt dan zomaar kijken; leerlingen hebben een duidelijk kijkdoel nodig.

Aantekeningen maken

• Schrijf op wat je ziet en hoort

• Noteer concrete voorbeelden

• Zo onthoud je het gesprek beter

• Je kunt daarna gerichter feedback geven

Leg uit dat 'hij praatte goed' te vaag is; een concrete notitie is bruikbaarder.

Beoordelen is meer dan beschrijven

Bij het beoordelen zeg je niet alleen wat je hebt gezien en gehoord, maar ook wat je daarvan vond.

Je benoemt dus wat goed ging en wat beter kon.

Maak het onderscheid expliciet: observeren = waarnemen, beoordelen = er een oordeel aan verbinden.

Bruikbare feedback

• noem wat goed ging

• zeg wat beter kan

• geef tips om het gesprek te verbeteren

• houd je feedback duidelijk en eerlijk

Eventueel modelleer mondeling een korte feedbackzin met compliment + verbeterpunt + tip.

Wat hoort bij beoordelen?

A

Alleen opschrijven

B

Alleen luisteren

C

Een oordeel geven

D

Een vraag stellen

Toetst het onderscheid tussen observeren/beschrijven en beoordelen/oordelen.

Begrippen

gespreksdoel - het doel dat je met een gesprek wilt bereiken

hoofddoel - het belangrijkste doel van een gesprek

open vraag - een vraag waarop iemand uitgebreider kan antwoorden

gesloten vraag - een vraag waarop een kort antwoord genoeg is

lichaamstaal - wat je met houding, blik en beweging laat zien

observeren - goed kijken en luisteren naar een gesprek

beoordelen - zeggen wat je van een gesprek vond en wat beter kan