WKJ H5

H 6 Welzijn Kind en Jongere



Maak de startopdracht

1 / 15
volgende
Slide 1: Slide
newEditorZorg en WelzijnMiddelbare schoolvmbo b, k, gLeerjaar 3,4

In deze les zitten 15 slides, met tekstslides.

time-iconLesduur is: 45 min
Dit is niet oké

Onderdelen in deze les

H 6 Welzijn Kind en Jongere



Maak de startopdracht


Voeding & Beweging

Jouw gids voor een fit, energieke en gezonde leefstijl

Gezond Eten

Schijf van Vijf & Duurzaamheid

Slim Drinken

Water, Suiker in frisdrank & Zuivel

Lekker Bewegen

60 minuten per dag & Je Brein

Kies een hoek: Eens, Twijfel of Oneens?


► Opdracht voor de klas: Schuif je stoel aan de kant! Loop naar het vak EENS, TWIJFEL of ONEENS.

STELLING 1

"Energiedrank moet verboden worden voor jongeren onder de 16 jaar."

Praat mee:
Is energiedrank schadelijk voor de gezondheid en slaap van jongeren?

STELLING 2

"Zelf vers koken is altijd gezonder dan een kant-en-klaar maaltijd."

Praat mee:
Wat zit er eigenlijk allemaal in kant-en-klaar voedsel uit de supermarkt?

STELLING 3

"Op school zou er elke dag een verplicht beweegmoment moeten zijn."

Praat mee:
Helpt bewegen je echt om beter te concentreren op je schoolwerk?

GEZONDE VOEDING

Wat is gezond eten en wat doet het met je lichaam?


De Schijf van Vijf

Gezond eten geeft je lichaam voldoende voedingsstoffen en energie om goed te werken, te groeien en te sporten.

• Groente & Fruit: Vitamines, mineralen en vezels

• Brood, Graan & Aardappelen: Energie (koolhydraten)

• Zuivel, Vis, Vlees & Ei: Eiwitten voor je spieren

• Smeer- en bereidingsvetten: Gezonde vetten

• Drinken: Water en thee zonder suiker

Bewerkt vs. Onbewerkt Voedsel

[1] Onbewerkt Voedsel (Puur Natuur)

Eten waar niets aan is veranderd. Bevat veel gezonde bouwstoffen.
Voorbeeld: verse appel, broccoli, eieren, ongezouten nootjes.

[2] Bewerkt Voedsel (Fabrieksmatig)

Eten waaraan suiker, vet, zout of geur- en kleurstoffen zijn toegevoegd.
Voorbeeld: chips, snoep, frikandelbroodje, kant-en-klaar pizza.

GEZONDE VOEDING

Voedselallergie & Voedselintolerantie


► Voedselallergie

• Reactie van het afweersysteem (immuunsysteem).

• Het lichaam ziet een eiwit in eten verkeerdelijk als 'gevaarlijk'.

• Kan al bij héél kleine beetjes gevaarlijk zijn!

• Klachten: Jeuk, uitslag, gezwollen lippen, benauwdheid.

• Voorbeelden: Pinda-allergie, notallergie, kippenei-allergie.

► Voedselintolerantie

• Reactie van het spijsverteringsstelsel (darmen).

• Het lichaam kan een bepaalde stof niet goed ververteren.

• Vaak pas klachten bij grotere hoeveelheden.

• Klachten: Buikpijn, krampen, winderigheid, misselijkheid.

• Bekende voorbeelden:
- Lactose-intolerantie (moeite met melksuiker)
- Glutenintolerantie / Celiakie (moeite met graaneiwit)

GEZONDE VOEDING

Duurzame Voeding: Goed voor jou én voor de aarde


Duurzaam eten betekent keuzes maken die minder belastend zijn voor het milieu en dieren.

5 Belangrijke kenmerken:

[1] Uit de buurt

Streekproducten

Eten uit Nederland hoeft niet met het vliegtuig of vrachtwagen van ver te komen.

[2] Seizoensgebonden

Rijp uit de regio

Aardbeien in de zomer, boerenkool in de winter. Vergt minder kas-energie.

[3] Biologisch

Milieuvriendelijk

Verbouwd zonder chemische bestrijdingsmiddelen en met oog voor dierenwelzijn.

[4] Fairtrade

Eerlijk loon

Boeren in ontwikkelingslanden krijgen een eerlijke prijs voor cacao en bananen.

[5] Minder verpakking

Voorkom plastic

Kiezen voor losse groenten en navulverpakkingen voorkomt plastic afvalberg.

MAALTIJDEN & CULTUUR

Verschillende maaltijden en eetgewoonten


► Maaltijden op een dag

• Ontbijt

De belangrijkste startmotor van de dag. Geeft energie na het slapen.

• Lunch

Houdt je energieniveau op peil tijdens de schooldag.

• Warme maaltijd

Avondeten met groente, eiwitten en gezonde koolhydraten.

• Tussendoortjes

Kies slim: fruit of nootjes in plaats van snoep en chips.

► Cultuur & Feestdagen

• Eetgewoonten verschillen per cultuur, geloof en land.

• In sommige culturen eet men warm 's middags, in andere 's avonds.

• Feestdagen en tradities worden gevierd met speciale gerechten:
• Suikerfeest (Eid al-Fitr)
• Kerstmis
• Keti Koti / Divali

[VRAAG] Bedenk eens: Welk speciaal gerecht eet jouw familie met feestdagen?

DRINKEN

Wat drink jij op een dag? Water, Melk & Sappen


[1] Waterbehoefte

2.0 - 2.5 Liter

Per dag nodig voor jongeren vanaf 14 jaar. Je lichaam bestaat voor 60% uit water!

[2] Weken vs. Dagen

Slechts enkele dagen

Je kunt weken zonder eten overleven, maar zonder drinken slechts een paar dagen!

[3] Melk & Zuivel

2 Glazen (450 ml)

Vanaf 9 jaar. Bevat Eiwitten, Calcium (sterke botten) en Vitamine B12.

Water is de allerbeste dorstlesser!

Water zuivert je lichaam, voorkomt hoofdpijn en geeft je energie zonder calorieën of suiker. Neem altijd een hervulbare waterfles of bidon mee naar school!

DRINKEN

Verborgen Suikers: Vruchtensap, Frisdrank & Energiedrank


►Lijkt gezond, maar 1 glas appelsap = 7 suikerklontjes!
(Valt niet in de Schijf van Vijf).

• Frisdrank & Energiedrank:
Bevatten extreem veel suiker (tot wel 9 suikerklontjes per blikje!).
Veroorzaakt gewichtstoename en tandbederf.

• Cafeïne & Theïne:
Zit in koffie, thee en energiedrank. Kan zorgen voor rusteloosheid en een slechte slaap.

NOS Jeugdjournaal: Hoeveel suiker zit er in je drankje?

In deze video zie je precies hoeveel suikerklontjes er verstopt zitten in bekende drankjes zoals appelsap en cola.

VOORBEREIDING & KOOKACTIVITEIT

Broodmaaltijd & Zelf gezond koken


► De Broodmaaltijd

• Brood is een belangrijke bron van koolhydraten (energie), vitamines en mineralen.

• Volkorenbrood is de allerbeste keuze:
Bevat de hele graankorrel met veel vezels voor een goede spijsvertering en lange verzadiging.

• Broodvervangers:
Mocht je geen brood lussen: kies havermout, volkoren crackers of roggebrood.

► Kookactiviteit Organiseren

• Zelf koken is niet alleen leuk, maar ook heel leerzaam!

• Veiligheid & Hygiëne:
Let op bij scherpe messen, heet vuur en was altijd eerst je handen.

• Inzicht in de Kosten:
Samen boodschappen doen leert je om slim en voordelig te kiezen.

• Gezond voorbeeld:
Zelf gemaakte gerechten bevatten veel minder zout en vet dan maaltijden uit de fabriek.

BEWEGEN

Waarom heeft jouw lichaam en brein beweging nodig?


DE BEWEEGNORM: Minimaal 60 minuten matig tot intensief bewegen per dag!

[1] Sterkere Spieren & Botten

Bewegen stimuleert de opbouw van spierweefsel en botdichtheid tijdens de groei.

[2] Betere Hersenen & Cijfers

Er stroomt meer zuurstof naar je brein. Dit zorgt voor betere concentratie op school!

[3] Beter Slapen & Ontspannen

Lichamelijke inspanning helpt je om 's avonds sneller en dieper in slaap te vallen.

[4] Minder Stress & Goed Humeur

Bij bewegen komen gelukshormonen (endorfine) vrij waardoor je je lekkerder voelt.

BEWEGEN

Te weinig bewegen & Tijd voor een Beweeg-Break!


► Te weinig bewegen?

• Veel jongeren zitten te veel (telefoon, gamen, schoolbanken).

• Minder sterke spieren en minder stevige botten.

• Minder goeie concentratie op school en sneller vermoeid.

• Hogere kans op overgewicht en gezondheidsproblemen.

[WIST JE DAT] Gymles alleen vaak té weinig is om aan de 60 minuten norm te komen? Je moet zelf ook bewegen!

KLASSIKALE BEWEEG-BREAK:

Even de hersenen opfrissen! Sta allemaal op naast je tafel:

[1] Doe 10 Squats (door je knieën zakken)

[2] Doe 10 Jumping Jacks (springen met armen wijd)

[3] Rek je helemaal lang uit naar het plafond

Test je kennis! Wat heb je geleerd?


VRAAG 1

Hoeveel water moet een jongere vanaf 14 jaar per dag drinken?

Antwoord: 2,0 tot 2,5 liter water per dag.

VRAAG 2

Hoeveel suikerklontjes zitten er gemiddeld in 1 glas appelsap?

Antwoord: Ca. 7 suikerklontjes!

VRAAG 3

Waarom is volkorenbrood gezonder dan witbrood?

Antwoord: Bevat de hele graankorrel met veel meer vezels.

VRAAG 4

Hoeveel minuten moet een jongere per dag minimaal bewegen?

Antwoord: Minimaal 60 minuten per dag.


Maken

Maken:


Maak opdracht 5.01 t/m 5.22 op blz 105 t/m 128. Je hebt hiervoor je laptop nodig.



Klaar? Meld je bij de docent.