Kabinet en parlement
Kabinet en parlement
Leerdoelen
Aan het einde van deze les.........
🎯weet je wat de taken van het kabinet en het parlement zijn
🎯weet je wat het verschil is tussen een coalitie en een oppositie
🎯kun je uitleggen waarom het kabinet het parlement nodig heeft
🎯begrijp je hoe het kabinet en het parlement samenwerken
Waaruit bestaat het parlement?
Hoe noem je de mensen die in het parlement zitten?
Wat is het parlement?
Het parlement is de wetgevende macht.
Bestaat uit:
Tweede Kamer: 150 volksvertegenwoordigers.
Eerste Kamer: 75 leden die wetten goedkeuren.
Voorbeeld:
Als er een wet komt over TikTok, beslist de Tweede Kamer eerst of de wet goed is. Daarna kijkt de Eerste Kamer of alles klopt.
Taken van het parlement
Taken:
Wetten maken en stemmen.
Het kabinet controleren.
Voorbeeld controle:
Als een minister iets fout doet, kunnen Kamerleden vragen stellen of een motie van wantrouwen indienen.
Hoe werkt een wet maken?
1. Minister bedenkt een wetsvoorstel (bijv. helmplicht op een fatbike)
2. Tweede Kamer bespreekt en stemt.
3. Eerste Kamer keurt goed of af.
4. Wet wordt ingevoerd.
Hoe zie je de wetgevende taak terug in deze video?
Wat betekent dit voor…
De plannen
Het doorvoeren van de plannen van Kabinet Jetten zal moeilijker worden. Ze zullen veel moeten overleggen en aanpassen om de meerderheid van de Tweede Kamer te krijgen.
Nederland
Omdat de regering meer overleg en samenwerking nodig heeft, zullen plannen minder snel doorgevoerd worden. Aan de andere kant kan meer samenwerking leiden tot eerlijkere plannen.
Jongeren
Van jongeren zal geduld gevraagd worden. Die 100.000 woningen die laten nog even op zich wachten. En ook de veranderingen in het onderwijs of de sociale steun. Snel zullen jongeren de gevolgen van dit kabinet niet merken.
Wat is het kabinet?
Het kabinet is de uitvoerende macht in Nederland.
Bestaat uit:
Ministers (15 ministeries, bv. Onderwijs, Milieu).
Staatssecretarissen (helpen de ministers).
Minister-president (de "baas" van het kabinet).
Taken van een ministerie
Taken:
Nieuwe wetten bedenken.
Wetten uitvoeren.
Begrotingen maken (inkomsten en uitgaven).
Voorbeeld:
Het Ministerie van Gezondheid regelt hoeveel geld ziekenhuizen krijgen en bepaalt de regels voor artsen.
Coalitie en oppositie
Coalitie: Partijen die samenwerken in het kabinet (bijv. PVV, VVD, NSC, BBB).
Oppositie: Partijen die niet in het kabinet zitten en het kabinet controleren (bijv. GroenLinks-PvdA).
Hoe zie je de controlerende taak terug in deze video?
Waarom samenwerken belangrijk is?
Zonder meerderheid in de Tweede Kamer kan een wet niet doorgaan.
Daarom vormen partijen een coalitie.
Voorbeeld:
De coalitie heeft 88 van de 150 zetels. Als minder dan 76 zetels voor een voorstel stemmen, wordt het afgekeurd.
Wie zit er in het kabinet?
Kamerleden en ministers
Ministers en staatssecretarissen
De Eerste en Tweede Kamer
Hoeveel mensen zitten er in de Eerste Kamer en Tweede Kamer en hoeveel parlementsleden zijn er dus in totaal?
Wat is de taak van het parlement?
Alleen wetten uitvoeren
Ministers benoemen
Wetten maken en het kabinet controleren
Stemmen op een politieke partij
Wat gebeurt er als een motie van wantrouwen wordt aangenomen?
Het parlement wordt ontbonden
De minister moet aftreden
De koning neemt de leiding over
Achtergrond
Het kabinet is het bestuur van Nederland, dat bestaat uit ministers die het beleid en de wetten uitvoeren.
Tijdens de verkiezingen bepalen de stemmers welke partijen zij in het kabinet willen hebben. De partijen met de meeste stemmen vormen samen de coalitie.
Dit kabinet is speciaal, het is een minderheidskabinet*.
Waarom denk
jij dat dit belangrijk nieuws is?
De coalitiepartijen
Ik wil graag investeren in: 🧑🏽🏫 onderwijs
🤝 samenwerking
🟰 gelijke kansen
🌍 open, internationaal
Nederland
Ik wil graag investeren in:🦺 veilige samenleving
💪 sterke economie
🏠 behoud hypotheek-
renteaftrek*
📈 beperkte
belastingverhogingen
Ik wil graag investeren in👨🍼 stabiel gezin- en gemeenschapsbeleid
🚜 sterke landbouw
👮♀️ defensie
👩🏻🤝👨🏽 sociale zekerheid
D66
VVD
CDA
Welke partij krijgt
jouw stem?
De coalitie
We gaan investeren in:
Milieu & Stikstof aanpak
€20 miljard
Nieuwe woningen bouwen
100.000 huizen
Onderwijs
€1,5 miljard
Zorg & Sociale zekerheid
Defensie
"Hier gaan wij in investeren."
🌳 Milieu & Stikstof
🏠 Nieuwe woningen
🧑🏽🏫 Onderwijs
🚑 Zorg & Sociale Zekerheid
🪖 Defensie
Welk plan krijgt jouw stem?
Minderheidskabinet
We hebben nu een minderheidskabinet. De coalitie heeft minder dan de helft van de zetels in de Tweede Kamer.
Dat komt omdat andere coalities door meningsverschillen mislukten. De partijen wilden andere dingen en het lukte niet een gezamenlijk plan te maken.
Om hun plannen door te kunnen voeren, heeft de coalitie de helft van de stemmen in de Tweede Kamer nodig.
Ze zullen dus veel moeten overleggen en samenwerken met de oppositie* om hun stem te krijgen.
Wat zou een gevolg kunnen zijn?
Kennismaken
De bordesscène
Ontstaan bordesscène
Sinds 1971 presenteren we de nieuwe regering op de trappen. Door de komst van televisie raakten steeds meer mensen geïnteresseerd in politiek. Ze wilden zien naar wie hun stemmen waren gegaan.
Opstelling
Op de bordesscène staat het staatshoofd (de koning) in het midden. Rechts van hem staat de premier en links de vicepremier. Zijn er meer vicepremiers? Dan staan ze volgens de grootte van hun partij naast het staatshoofd. Oude ministeries staan centraal, nieuwe of zonder portefeuille staan aan de zijkant of op de tweede rij.
1971
2026
Kernbegrippen
Coalitie
Meerdere politieke partijen die samenwerken om een regering te vormen
Kabinet
De groep van ministers die het land bestuurt
Minderheidskabinet
Een kabinet met minder dan de helft van de zetels in de Tweede Kamer
Minister
Een lid van het kabinet die voor een onderwerp verantwoordelijk is, bijv. defensie, onderwijs of gezondheid
Welke vraag heb jij nog over dit nieuws?