Temperatuurregulatie
temperatuurregulatie
Text
Temperatuurregulatie
temperatuurregulatie
Text
Deze slide heeft geen instructies
Lesdoelen
Benoemen waarom een temperatuur binnen grenswaarden van belang is.
De manieren van warmteverlies en warmteproductie beschrijven.
Het verschil tussen kern- en schiltemperatuur benoemen.
Normaalwaarden van de temperatuur aangeven.
Een lagere en hogere temperatuur benoemen met de verschijnselen en risico’s.
Risicogroepen benoemen voor de gevolgen van hitte of kou, oorzaken daarvan noemen en maatregen om de problemen te voorkomen.
Deze slide heeft geen instructies
Regelsysteem
De hypothalamus: temperatuurregelcentrum
Zintuigcellen (sensoren) in de huid
en in de hypothalamus nemen de lichaamstemperatuur waar.
Thermostaatfunctie: zoveel mogelijk een vaste temperatuur, dit is belangrijk zodat alle organen en cellen goed kunnen blijven functioneren
zit in je hersenen
normale lichaamstemperatuur
De lichaamstemperatuur bij gezonde mensen is normaal gesproken hoger dan de omgevingstemperatuur en varieert tussen de 36,5 en 37,5 graden Celsius.
Mensen zijn warmbloedige wezens. Dit houdt in dat de lichaamstemperatuur van mensen onafhankelijk is van de omgeving.
De stofwisseling verloopt het meest efficiënt bij 36o-37o graden Celsius
• De lichaamstemperatuur is het evenwicht tussen warmteproductie en warmteafgifte en wordt
warmteregulatie genoemd
• Het temperatuurcentrum bevindt zich in de hypothalamus
Deze slide heeft geen instructies
lichaamstemperatuur op peil houden
Om die lichaamstemperatuur stabiel te houden, spelen twee factoren een rol:
1. De warmte die het lichaam produceert, moet gelijk zijn aan de warmte die het lichaam afgeeft. Het lichaam produceert warmte door een proces van stofwisseling in met name de hersenen, de lever en de spieren.
2. Het lichaam moet in staat zijn om de warmte die het produceert over het hele lichaam te verdelen. Daarin speelt de bloedsomloop een grote rol.
Deze slide heeft geen instructies
afwijkingen in de lichaamstemperatuur
Afwijkingen in de lichaamstemperatuur kunnen ontstaan door verschillen in leeftijd, geslacht, gewicht, beweging, buitentemperatuur, gezondheidstoestand
Ook speelt de soort thermometer, de wijze van meten en het tijdstip van de meting een rol.
Deze slide heeft geen instructies
Koude regulatie
Vasoconstrictie:
Bloedvaten in de huid trekken samen.
Doel: Minder warmteverlies via de huid.
Gevolg: Bleke huid, koude handen/voeten.
Rillen (spieractiviteit):
Spieren trekken snel samen.
Doel: Warmte opwekken door beweging.
vasoconstrictie: de huis knijpt samen
ledematen worden kouder, blanke, blauwe huid
zuurstof komt minder naar de oppervlakte
Warmte regulatie
Als de omgeving (of het lichaam zelf) te warm is, moet het lichaam warmte kwijtraken om oververhitting te voorkomen.
Vasodilatatie:
Bloedvaten in de huid worden wijder.
Doel: Meer bloed aan het huidoppervlak = meer warmte afgifte.
Gevolg: Rode huid, warme huid.
zweten:
Zweetklieren maken vocht aan op de huid.
Doel: Verdamping van zweet koelt het lichaam af.
gevaar voor uitdroging!!
hoe kunnen we warmte kwijt?
Te koud:
Verhoging spierspanning
(willekeurige spieren krijgen onwillekeurige bewegingen)
Rillen, klappertanden
Te warm
Dilatatie
Zweten
Temperatuur waarden
Normaal: 36.5-37.5
Te koud: <36.5
Onderkoeling: <35.0
Verhoging: 37.5-38.0
Koorts: >38.0
Hyperthermie: > 41.0
te koud, lichaam heeft beweging nodig om op te warmen
te warm, verwijding van de vaten om warmte kwijt te kunnen
Schil- en kerntemperatuur
Temperatuur in armen, benen & huid (de schil) is lager dan de temperatuur in de romp en binnenzijde van het lichaam (kern)
Met de lichaamstemperatuur wordt de kerntemperatuur bedoeld.
Rectale meting levert de betrouwbaarste informatie over de (kern)temperatuur.
Deze slide heeft geen instructies
Koorts
Bij een lichaamstemperatuur van 38 graden Celsius of hoger, is er sprake van koorts.
Door de hogere lichaamstemperatuur groeien bacteriën en virussen minder goed. Dit betekent dat het lichaam op een natuurlijke wijze probeert via koorts de infectie te bestrijden. De rode kleur geeft aan dat het lichaam hard aan het
werk is
om weer af te koelen
Deze slide heeft geen instructies
Deze slide heeft geen instructies
kippenvel
Als iemand het koud heeft, is er sprake van een verminderde doorbloeding van de huid. Het lichaam reageert dan met het aanbrengen van een soort isolatielaagje op de huid. De haren op de huid gaan overeind staan en houden meer lucht vast, wat isolerend werkt. Er is dan sprake van 'kippenvel' en soms rillen.
Deze slide heeft geen instructies
Kwetsbare groepen
Baby’s
Baby’s lopen vooral risico op een te lage lichaamstemperatuur. Ze verliezen veel warmte door een relatief groot hoofd en groot huidoppervlak.
Ouderen
Ouderen lopen risico op een te lage of te hoge lichaamstemperatuur. Hun huidbloedvaten kunnen minder goed en minder snel vernauwen en verwijden en hun huid produceert minder zweet.
Deze slide heeft geen instructies
opdracht temperatuur
- op welke manieren kun je temperatuur meten en moet je dan nog graden optellen of aftrekken?
- wat moet je doen bij oververhitting
- wat moet je doen bij onderkoeling
maak van deze 2 een leuke poster zodat het voor iedereen duidelijk is wat je moet doen
in het rectum (rectaal); goed
in de mond (oraal); 0,3 graden optellen
onder de oksel (axillair); 0,5 graden optellen
in het oor (tympanisch); goed
via voorhoofd of slaap.
wat is een andere naam voor ondertemperatuur?
hyperthermie
hypoglykemie
hyperventilatie
hypothermie
Deze slide heeft geen instructies
wat is GEEN goede actie bij onderkoeling
opwarmen met dekens
uit de wind halen
iemand in een bad warm water leggen
natte kleding verwijderen
Deze slide heeft geen instructies
welke groep is extra kwetsbaar voor onderkoeling
ouderen en kinderen
sporters
tieners
iemand met een hoge bloeddruk
Deze slide heeft geen instructies
waarom is rillen een nuttige reactie bij onderkoeling?
voorkomt ademnood
Het stopt warmteverlies via de huid
Het wekt warmte op door spieractiviteit
Deze slide heeft geen instructies
wat is vasoconstrictie?
bloedvaten zetten uit
je krijgt blauwe plekken
je temperatuur daalt binnen 1 minuten
bloedvaten trekken samen
Deze slide heeft geen instructies
Wat is een kenmerkend symptoom van oververhitting?
Koude, bleke huid
rillen
misselijkheid zonder hoofdpijn
rode, hete huid en geen zweten
Deze slide heeft geen instructies
we spreken van koorts boven de.....
37.0
38.0
39.0
40.0
Deze slide heeft geen instructies
we spreken van onderkoeling bij een temperatuur lager dan ..... graden
35
36
37
38
Deze slide heeft geen instructies