Onze tijd vanaf 1945
Onze tijd vanaf 1945
Onderdelen in deze les
Onze tijd vanaf 1945
Open met het idee dat 'onze tijd' in geschiedenis een afgesproken periode is op de tijdlijn. Verbind dit meteen met herkenbare dingen uit het leven van leerlingen: technologie, afval, wereldproblemen.
Lesdoel
Ik kan het begin- en eindjaar van de eigen tijd op de tijdlijn plaatsen.
Ik kan een uurregeling van een internationale trein gebruiken.
Ik kan gegevens ui een eenvoudige grafiek in een tabel plaatsen.
Ik kan vijf belangrijke problemen van de 21ste eeuw opnoemen.
Ik ken de sorteerregels voor afval
De gebruiker gaf meerdere doelen. Volgens de instructie nemen we één doel als centraal leerdoel. De andere doelen komen wel terug in de inhoud van de les.
Welke woorden denk je bij 'onze tijd' of 'eigen tijd'?
Gebruik deze woordwolk als voorkennisactivatie. Pik enkele woorden eruit, zoals 'nu', '1945', 'oorlog', 'afval' of 'klimaat', en verbind ze met de lesinhoud.
Wat betekent 'onze tijd'?
In geschiedenis verdelen we het verleden in periodes
Onze tijd is de periode waarin we nu nog leven
Deze periode heet ook de eigen tijd
Ze begint na de Tweede Wereldoorlog
Benadruk dat een historische periode niet toevallig gekozen is: 1945 is een keerpunt omdat de Tweede Wereldoorlog eindigt en de wereld sterk verandert.
Beginjaar: 1945
1945 = einde van de Tweede Wereldoorlog
Daarna begint een nieuwe periode op de tijdlijn
Daarom plaatsen we onze tijd vanaf 1945
Zeg niet dat alle veranderingen plots op één dag gebeurden; 1945 is een handig en belangrijk grensjaar.
Eindjaar: nog niet voorbij
Onze tijd loopt van 1945 tot nu
Er is dus nog geen vast eindjaar
Op de tijdlijn eindigt deze periode bij het heden
Gebruik eventueel de formulering: 'We leven nog in deze periode, daarom kan er nog geen eindjaar zijn.'
Onze tijd op de tijdlijn
Prehistorie → de Oudheid → de Middeleeuwen → Nieuwe Tijd → Onze tijd
Onze tijd: 1945 → nu
Hou de focus op plaatsing op de tijdlijn, niet op alle kenmerken van eerdere periodes.
Wanneer begint onze tijd op de tijdlijn?
1945
1914
1939
2001
1914 en 1939 zijn oorlogsjaren die leerlingen kunnen verwarren met de twee wereldoorlogen. 2001 verwijst naar de 21ste eeuw, niet naar het begin van onze tijd.
Vul de ontbrekende woorden in
In de geschiedenis verdelen we het verleden in periodes. Onze tijd heet ook de eigen tijd. Die begint in 1945 en loopt tot nu.
Alle kernwoorden komen letterlijk uit de vorige slides: periodes, eigen tijd, 1945 en nu.
Snel, sneller, snelst
Deze slide heeft geen instructies
Hoe verliep communicatie in het verleden?
Deze slide heeft geen instructies
Hoe verloopt communicatie nu?
Welke communicatiemiddelen gebruiken we vandaag?
Deze slide heeft geen instructies
Problemen in de 21ste eeuw
In onze tijd zijn er nieuwe wereldproblemen
Sommige problemen treffen veel landen tegelijk
Ze tonen dat geschiedenis ook over het heden gaat
Maak de overgang van tijdlijn naar actualiteit: we zitten niet alleen in een periode, we zien ook welke uitdagingen erbij horen.
Vijf belangrijke problemen
Mensen en samenleving
Oorlog en vluchtelingen
Armoede en ongelijkheid
Wereld en milieu
Klimaatverandering
Vervuiling en afval
Verlies van natuur
Hou het bij exact vijf problemen, omdat dat expliciet in de opdracht staat. Geef korte voorbeelden mondeling, maar voeg geen extra problemen toe op de slide.
Klimaatverandering
De aarde warmt op
We krijgen vaker extreem weer
Dat heeft gevolgen voor mensen, dieren en natuur
Zeg eenvoudig: warmer klimaat kan leiden tot hitte, droogte, overstromingen en stormen. Vermijd te veel detail.
Vervuiling en afval
Mensen maken veel afval
Plastic en ander afval vervuilen bodem, water en zee
Goed sorteren helpt om afval beter te verwerken
Verbind dit subtopic met het volgende deel over sorteerregels: een wereldprobleem krijgt ook een praktische oplossing in het dagelijks leven.
Verlies van natuur
Bossen verdwijnen
Dieren en planten verliezen hun leefgebied
Daardoor komen sommige soorten in gevaar
Gebruik het begrip 'leefgebied' consequent. Koppel dit eventueel kort aan ontbossing of bebouwing, zonder uit te weiden.
Oorlog en vluchtelingen
Oorlogen zorgen voor onveiligheid
Mensen moeten soms hun huis of land verlaten
Zij zoeken een veilige plek om te wonen
Hou de uitleg feitelijk en rustig. Leerlingen van deze leeftijd hebben vaak al beelden uit het nieuws gezien.
Armoede en ongelijkheid
Niet iedereen heeft genoeg geld, voedsel of onderwijs
Sommige mensen krijgen minder kansen dan anderen
Dat zorgt voor grote verschillen in de wereld
Verduidelijk dat ongelijkheid niet alleen over geld gaat, maar ook over kansen, gezondheid en onderwijs.
Welk probleem hoort NIET bij de vijf belangrijke problemen?
Klimaatverandering
Ruimtevaart
Ongelijkheid
Vluchtelingen
Controleer of leerlingen de vaste lijst van vijf problemen onthouden hebben en geen ander modern thema toevoegen.
Vul de ontbrekende woorden in
In de 21ste eeuw zijn er grote problemen. Klimaatverandering zorgt voor extreem weer. Bij oorlog worden mensen soms vluchtelingen. Ook armoede en ongelijkheid zorgen voor grote verschillen in de wereld.
Deze oefening laat leerlingen drie kernproblemen actief ophalen uit de inhoudsslides.
Kies 1 probleem. Wat kan je hier zelf aan doen?
Luchtverontreiniging, waterverontreiniging, voedsel, energietekort, afvalberg
Verwachte elementen: leerlingen noemen één van de vijf problemen en geven een eenvoudig gevolg, bv. klimaatverandering → extreem weer; oorlog → mensen vluchten; vervuiling → vuil in zee; verlies van natuur → dieren verliezen leefgebied; armoede/ongelijkheid → minder kansen.
Afval sorteren helpt
Afval sorteren betekent: afval in de juiste groep leggen
Zo kunnen materialen hergebruikt worden
Minder afval blijft als restafval over
Hou de koppeling duidelijk: afval sorteren is een concrete gewoonte binnen onze tijd en helpt vervuiling te beperken.
Sorteerregels voor afval
Papier en karton
PMD (plastic metaal en drankverpakking)
Glas
GFT
KGV (klein gevaarlijk afval)
Veelvoorkomende soorten
Wat overblijft
Restafval
Alleen wat niet apart gesorteerd kan worden, hoort hierbij
De precieze regels kunnen per gemeente verschillen. Noem dat mondeling indien nodig, maar hou op de slide alleen de basisindeling.
Voorbeelden van juist sorteren
Krant → papier en karton
Lege plastic fles → PMD
Glazen bokaal → glas
Schillen van groenten en fruit → GFT
Kies herkenbare voorbeelden uit het dagelijks leven. Vermijd twijfelgevallen die lokaal anders kunnen zijn.
Waarom juist sorteren?
Juist sorteren zorgt ervoor dat waardevolle materialen opnieuw gebruikt kunnen worden. Dat helpt tegen vervuiling, vermindert restafval en past bij de problemen van onze tijd.
Dit is de afsluitende inhoudelijke koppeling van de les: tijdlijn, wereldproblemen en dagelijks handelen komen hier samen.
Waar hoort een glazen bokaal bij?
GFT
PMD
Glas
Restafval
De opties zijn allemaal echte sorteergroepen uit de slides. Zo test je echt het sorteren en niet het herkennen van een vreemd antwoord.
Vul de ontbrekende woorden in
Afval sorteren betekent dat je afval in de juiste groep legt. Een krant hoort bij papier en karton. Schillen van groenten en fruit horen bij GFT. Wat je niet apart kan sorteren, is restafval.
De zinnen volgen de voorbeelden uit de les bijna letterlijk, zodat de focus ligt op correct ophalen van de sorteerregels.
Wat is één ding dat je vandaag zeker wilt onthouden?
Deze slide heeft geen instructies
Welk deel vond je het moeilijkst in deze les?
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
onze tijd - de historische periode vanaf 1945 tot nu
eigen tijd - een andere naam voor onze tijd
tijdlijn - een lijn waarop periodes en jaren in de juiste volgorde staan
21ste eeuw - de periode van 2001 tot 2100
klimaatverandering - verandering van het klimaat van de aarde
vluchtelingen - mensen die wegvluchten uit onveiligheid
ongelijkheid - situatie waarin niet iedereen dezelfde kansen heeft
Deze slide heeft geen instructies
Begrippen
afval sorteren - afval in de juiste groep leggen
PMD - plastic verpakkingen, metalen verpakkingen en drankkartons
GFT - groente-, fruit- en tuinafval
restafval - afval dat niet apart gesorteerd kan worden
vervuiling - vuil in bodem, water of lucht
hergebruiken - opnieuw gebruiken van materiaal
Deze slide heeft geen instructies
