Les Nederlands
N. Mackelberg
Les Nederlands
N. Mackelberg
Wat zie je op de foto?
Wat zie je op deze afbeelding?
Wie van jullie is al eens op een fuif of op café geweest?
Ja
nee
Welke dranken worden op die plekken verkocht?
Hoe zou je de volgende man omschrijven? Leg ook uit waarom.
Alcoholist: Iemand die verslaafd is aan alcoholische dranken (bier, wijn, sterke drank) ==> heel moeilijk om van af te geraken
Hoe zagen we dat in het fragment?
Bier voor hem, grote zakken onder zijn ogen.
==> indirecte karakterisering
Hij zegt ook zelf dat hij niet zonder bier kan.
==> directe karakterisering
Lesdoelen
Op het einde van deze les kan je:
een tekst aan de hand van verteltechnieken analyseren
je mening over een tekst verwoorden
een korte recensie schrijven over een fragment
Wat vond je van het fragment? Kan je je iets bij de tekst voorstellen?
Welke verteltechnieken ken je nog?
Wat weet je nog over karakterisering?
Karakterisering
Karakterisering is hoe de eigenschappen van een personage in een boek, of film, worden duidelijk gemaakt. Dit gebeurt via 2 lijnen
direct (via woorden) - indirect (via daden, gedachtes, ...)
auto(over zichzelf) - altero (over een ander)
VB: Hij was een erg slordige man.
directe altero karakterisering
Wat weet je nog over vertelperspectieven?
Vertelperspectief
Het vertelperspectief is medium dat de auteur kiest om het verhaal te laten vertellen.
belevende ik: Ik loop de straat over.
vertellende ik: Ik liep de straat over.
hij verteller: Hij loopt de straat over.
aucteriële verteller: Hij loopt de straat over maar ziet niet dat er een bus aan hoge snelheid aangereden komt.
Wat weet je nog over focalisatie?
Focalisatie
De focalisatie geeft aan welke persoon ziet wat er verteld wordt en ook wat er verteld wordt.
focalisator: de persoon waaruit de waarneming geschiedt.
gefocaliseert object: dat wat waargenomen wordt.
intern - extern
intern: de focalisator bevindt zich in het verhaal
extern: de focalisator bevindt zich buiten het verhaal
Wat weet je nog over tijd in teksten?
Tijd
flashback (terugkeren in de tijd) - flashforward (verder gaan in de tijd) Beide tonen een afwijking van de chronologie van de tijd (anachronisme)
verleden tijd - tegenwoordige tijd
verteltijd (VT) (tijd nodig om te lezen) - vertelde tijd (tijd in het verhaal) (VL)
ellips - versnelling - scene -vertraging - pauze
VT= 0 VT=VL VL = 0
stijl
Met de stijl van een tekst drukt de auteur zich op een bepaalde manier uit en probeert hij een sfeer te scheppen. Dit kan via:
gebruik van metaforen, woordkeuze, ...
zinsbouw, compositie
structuur
interpunctie (VB: stream of consiousness)
Analyse tekst 1
We beantwoorden samen de vragen in de bundel
Hoe maakt Verhulst gebruik van de verteltechnieken in zijn teksten? Vinden jullie zijn teksten geslaagd?
Opdracht 2
Jullie doen nu wat we samen hebben gedaan, alleen voor tekst 2.
Je leest de tekst, staat stil bij wat je ervan vond en daarna beantwoord je de andere vragen.
Wat zie je op de volgende afbeelding? Waar zou je dit kunnen vinden?
Korte recensie
Schrijf een korte beoordeling over de teksten die je net las:
Criteria:
Correcte spelling
score op vijf sterren
goede argumentatie
integratie verteltechnieken
in je argumenten
(zie rubric op de pagina na de witruimte.)
Wat vonden jullie van deze les? Wat heb je bijgeleerd? (maak er een zeer korte recensie van)
De helaasheid der dingen
Wat denk je dat de andere persoon al meegemaakt heeft voor deze discussie?
Wat had je zelf al meegemaakt waarvan de andere persoon niet wist?
Het gaat om hetzelfde verhaal, wat verschilt er echter tussen de manier waarop je het verhaal las?
Perspectief
Je perspectief is je standpunt, de lens waardoor je kijkt of gezichtspunt van waaruit je iets ziet of beoordeelt.
Ook verschillende manieren om een literaire tekst te beoordelen
Doelen
Op het einde van deze les kan je:
de achtergrond van Dimitri Verhulst kaderen
teksten via verschillende literaire lenzen analyseren
een poster, redevoering, toneel of lied maken bij een tekst.
je zelfgekozen opdracht met grote overtuigingskracht brengen
Wat weet je nog over de teksten uit de vorige les? Over wat gingen die teksten?
Dimitri Verhulst
De helaasheid der dingen is een boek dat semi-autobiografisch is.
==> er zijn delen van geïnspireerd op zijn echte leven
Zijn vader was een drankverslaafde postbode.
Omschrijft zijn eigen jeugd als volgt: “Er werd ongelofelijk veel gevochten thuis, de pinten vlogen door de
woonkamer, er hing altijd agressie in de lucht
(…) wij waren de losers, het crapuul, de
messenvechters.”
De helaasheid der dingen
Boek is gepubliceerd in 2006, verfilmd in 2009
semi-autobiografische vertelling van Verhulst zijn jeugd
"De helaasheid der dingen" is een uitzichtloze, hopeloze situatie en kijk op het leven.
De titel staat dus voor hoe er niet veel hoop op vooruitzicht is, het is negatief.
Wat zijn literaire lenzen?
Een literaire lens is een invalshoek om naar een lens te kijken. Je focust je op een bepaald aspect
Er zijn zeven lenzen.
Eén voorbeeld is door in een tekst vooral te kijken naar hoe het binnenkomt bij de lezer.
Literiare lenzen
Voor ons belangrijk vandaag:
Psychoanalytische lens
Nieuw kritische lens
lezer-reactieve lens
Voor ons minder belangrijk vandaag
marxistische lens
archetypische lens
historische lens
feministische lens
Psychoanalytische lens
Deze lens focust zich op de karakters en wat er in hun hoofden omgaat.
Er kan ook worden nagedacht over wat de auteur bedoelt en dacht toen hij de tekst schreef.
Gebaseerd op Sigmund Freud en Carl Jung
Nieuw kritische lens
Focust zich de literaire elementen van de tekst zoals de metaforen, de structuur van het plot, de symboliek, ...
Gebruiken wij vandaag het vaakst omdat Verhulst een zeer specifieke stijl heeft.
Kijkt niet naar achterliggende betekenis buiten de tekst.
Leerreactietheorie
Lezer is even belangrijk als de tekst, zonder lezer kan de tekst niet gelezen worden.
Verkent de effecten van de tekst op de lezer.
De achtergrond van de lezer kan invloed hebben op hoe de tekst geïnterpreteerd wordt.
Tekst 1:
We lezen tekst 1, die we ook gebruikten in de vorige les, en analyseren die aan de hand van de nieuw kritische lens
Wat zijn literaire lenzen?
Probeer zoveel mogelijk literaire lenzen op te sommen.
Tekst 2
Maak nu de volgende opdracht alleen.
Deel 1 maak iedereen sowieso.
De persoon die links zit maakt opdracht 2 wel, opdracht 3 niet
de rechterhelft maakt 2 niet, 3 wel.
Bij vragen steek je je hand op, ik probeer je op weg te helpen.
Wat vond je van de les? Wat heb je bijgeleerd?